Araştırma Makalesi

Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10'un Koruyucu Rolü

Cilt: 15 Sayı: 3 1 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10'un Koruyucu Rolü

Öz

Siklofosfamid (CPC) kanser tedavisinde sıklıkla kullanılan en eski antikanser ilaçlarından biridir. CPC’nin testis, spermatogenez, üreme hormonları üzerinde olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Bu çalışma, infertilite tedavisinde kullanılan ve testis ile seminal sıvıda doğal olarak bulunan Koenzim Q10’un (CoQ10), CPC'nin testis dokusunda oluşturduğu hasarın onarılmasına etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. 30 Albino Wistar erkek sıçan, her grupta 6 hayvan olacak şekilde 5 gruba [Kontrol, Siklofosfamid (CPC), Koenzim Q10 (CoQ10), CPC + CoQ10-I (CQ-I), CPC + CoQ10-II (CQ-II)] ayrıldı. Apoptotik (kaspaz-8, kaspaz-9, kaspaz-3, BAX, BCL2, ve BAK1), otofajik (ATG3, ATG5 ve LC3) ve nekrotik (RIPK1) hücre ölüm mekanizmalarındaki kavşak genlerin mRNA ekspresyon düzeyleri belirlendi. Toplam mRNA'dan cDNA sentezlendi. mRNA gen ekspresyon seviyeleri RT-qPCR ile tespit edildi. Tüm grup çalışmaları için p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. CPC’nin kontrol grubuna göre kaspaz-9, kaspaz-3 ve BAK1 mRNA düzeylerini artırdığı tespit edilmiştir (p<0.05). CPC ile birlikte CoQ10 uygulandığında, kaspaz-9, kaspaz-3 ve BAK1 genlerinin ekspresyon seviyelerini düşürdüğü (p<0.05) tespit edilmiştir. Ayrıca, BCL-2 gen ekspresyonunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış (p<0.05) gözlemlenmiştir. Hem kontrol grubuna hem de CPC grubuna kıyasla CoQ10 uygulamasının BAX/BCL-2 oranını istatistiksel olarak azalttığı (p<0.05) ortaya konulmuştur. CPC, ATG3 ve LC3 mRNA ekspresyonunu düşürmüş, ancak CPC ile birlikte CoQ10 uygulaması LC3 ekspresyonunu artırmıştır (p<0.05); ayrıca RIPK1 seviyesi CQ-I grubunda CPC'ye göre azalmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, CoQ10’un, siklofosfamidin (CPC) neden olduğu apoptozu düşürdüğü, otofajiyi düzenlendiği ve nekroptozu önlemede rol oynadığı ve hücre sağkalımını desteklediği tespit edilmiştir. Ancak klinik uygulamalar için daha geniş ve uzun vadeli çalışmalar gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdi, M., Fadaee, M., Jourabchi, A., Karimzadeh, H., & Kazemi, T. (2024). Cyclophosphamide-Induced Infertility and the Impact of Antioxidants. American journal of reproductive immunology (New York, N.Y. : 1989), 92(6), e70014. https://doi.org/10.1111/aji.70014
  2. Ahlmann, M., & Hempel, G. (2016). The effect of cyclophosphamide on the immune system: Implications for clinical cancer therapy. Cancer Chemotherapy and Pharmacology, 78(4), 661-671. https://doi.org/10.1007/s00280-016-3152-1
  3. Barcelos, I. P. de., & Haas, R. H. (2019). CoQ10 and aging. Biology, 8(2), 28. https://doi.org/10.3390/biology8020028
  4. Bentinger, M., et al. (2007). The antioxidant role of coenzyme Q. Mitochondrion, 7(S41-S50).
  5. Brock, N., & Wilmanns, H. (1958). Effect of a cyclic nitrogen mustard-phosphamidester on experimentally induced tumors in rats; chemotherapeutic effect and pharmacological properties of B518 ASTA [German]. Deutsche Medizinische Wochenschrift, 83, 453-458.
  6. Cao, Y., Wang, X., Li, S., Wang, H., Yu, L., & Wang, P. (2017). The effects of L-carnitine against cyclophosphamide-induced injuries in mouse testis. Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology, 120(2), 152-158. https://doi.org/10.1111/bcpt.12679
  7. Chomczynski, P., & Mackey, K. (1995). Modification of the TRIZOL reagent procedure for isolation of RNA from polysaccharide-and proteoglycan-rich sources. Biotechniques, 19(6), 942-945.
  8. Diemer, T., Allen, J. A., Hales, K. H., & Hales, D. B. (2003). Reactive oxygen disrupts mitochondria in MA-10 tumor Leydig cells and inhibits steroidogenic acute regulatory (StAR) protein and steroidogenesis. Endocrinology, 144(7), 2882-2891. https://doi.org/10.1210/en.2002-0090

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2025

Kabul Tarihi

11 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yüksek, V., Dede, S., Usta, A., & Koşal, V. (2025). Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(3), 798-808. https://doi.org/10.21597/jist.1646028
AMA
1.Yüksek V, Dede S, Usta A, Koşal V. Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15(3):798-808. doi:10.21597/jist.1646028
Chicago
Yüksek, Veysel, Semiha Dede, Ayşe Usta, ve Volkan Koşal. 2025. “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (3): 798-808. https://doi.org/10.21597/jist.1646028.
EndNote
Yüksek V, Dede S, Usta A, Koşal V (01 Eylül 2025) Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. Journal of the Institute of Science and Technology 15 3 798–808.
IEEE
[1]V. Yüksek, S. Dede, A. Usta, ve V. Koşal, “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 15, sy 3, ss. 798–808, Eyl. 2025, doi: 10.21597/jist.1646028.
ISNAD
Yüksek, Veysel - Dede, Semiha - Usta, Ayşe - Koşal, Volkan. “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/3 (01 Eylül 2025): 798-808. https://doi.org/10.21597/jist.1646028.
JAMA
1.Yüksek V, Dede S, Usta A, Koşal V. Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15:798–808.
MLA
Yüksek, Veysel, vd. “Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 15, sy 3, Eylül 2025, ss. 798-0, doi:10.21597/jist.1646028.
Vancouver
1.Veysel Yüksek, Semiha Dede, Ayşe Usta, Volkan Koşal. Sıçan Testis Dokusunda Siklofosfamid ile Tetiklenen Apoptoz, Nekroz ve Otofaji Yollarının Modülasyonunda Koenzim Q10’un Koruyucu Rolü. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Eylül 2025;15(3):798-80. doi:10.21597/jist.1646028