Sera Gazı Salınımı ve Çevre Kirliliğinin Azaltılması Yönünden Yemlik Baklagillerin Önemi
Abstract
Nüfus, şehirleşme oranı ve gelir artışı gibi nedenlerle yüksek kaliteli gıdalara (özellikle hayvansal gıdalar)
olan talep dünya genelinde artmaktadır. Bu artışın gelecek yıllarda da sürmesi beklenmektedir. Bu durum gıda
üretiminin artırılması ve çevresel yönden sürdürülebilir bir sisteme oturtulması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.
Son yüzyılda, atmosferdeki CO2 düzeyi yaklaşık 100 ppm, dünyanın ortalama ısısı 0.9 oC ve deniz suyu seviyesi 20
cm kadar yükselmiştir. Hayvancılık faaliyetleri, tarımsal kimyasallar, çeltik tarımı, tarımda kullanılan makinalar ve
anız yakma gibi bazı tarımsal faaliyetler önemli düzeyde sera gazı salınımına neden olmaktadır. Yürütülen birçok
araştırmanın sonuçlarına göre, ekim nöbeti sistemlerinde ve hayvan beslemede yemlik baklagillerin kullanılması,
sera gazı salınımı ve çevresel kirliliği önemli oranda azaltmaktadır. Bitkisel üretimde en sınırlayıcı element
azottur ve tarımda kullanılan azotlu gübrelerin üretiminde çok yüksek oranda sera gazı salınımına neden olan
fosil yakıtlar kullanılmaktadır. Azotlu gübrelerin yerine, simbiyotik yolla N2 bağlayan baklagillerin tarım sistemine
dahil edilmesi, daha çevre dostu ve sürdürülebilir bir uygulamadır. Baklagiller simbiyotik yolla yılda hektara 100-
380 kg N bağlayabilme yeteneğindedirler. Hayvancılık, sindirim sistemi fermentasyonu, atık gübreler ve diğer
üretim faaliyetleri sırasında ortaya çıkan CO2, CH4 ve N2O nedeniyle, tarımsal kökenli sera gazı salınımının en
önemli kaynağıdır. Yemlik baklagillerin hayvan rasyonlarına katılması verimliliği artırırken, aynı zamanda et ve süt
üretiminde CH4 ve N2O salınımını azaltmakta ve karbon tutumunu da artırmaktadır. Dünya genelinde antropojenik
CH4 salınımının yaklaşık % 21-25’i hayvan sindirim sisteminde üretilmektedir. Bazı yemlik baklagiller bünyelerinde
tanen ve polifenoloksidaz gibi ikincil metabolitler bulundururlar. Bu maddeler hayvanın sindirim sisteminde metan
oluşumunu azaltırlar ve ayrıca sindirilemeyen azotu idrar yerine dışkıya yönlendirirler. İdrardaki N hızlıca N2O’ya
dönüşüp, sera gazı olarak atmosfere geçerken, dışkıdaki azot organik madde olarak toprakta depolanır. Çayır-mera
alanlarının ana bileşenlerinden olan yemlik baklagiller toprak-bitki-hayvan-atmosfer sisteminin farklı aşamalarında
çok önemli katkı sağlarlar.
Keywords
References
- Acar, Z. ve İ. Ayan, 2012. “Yembitkileri Kültürü”, OMÜ Ziraat Fakültesi Yayınları, Ders Kitabı No: 2, III. Baskı, Samsun, 175 s.
- Archimède H, Eugène M, Marie-Magdeleine C, Boval M, Martin C, Morgavi DP, Lecomte P, Doreau M, 2011. Comparison of methane production between temperate and tropical forages: A quantitative review. Anim Feed Sci Technol, 166-167: 59-64.
- Barry TN, McNabb WC, 1999. The implications of condensed tannins on the nutritive value of temperate forages fed to ruminants. Br J Nutr. 81: 263-272.
- Beauchemin KA, Janzen HH, Little SM, McAllister TA, McGinn SM, 2010. Life cycle assessment of greenhouse gas emissions from beef production in western Canada: A case study. Agric Syst, 103: 371-379.
- Chung YH, McGeough EJ, Acharya S, McAllister TA, McGinn SM, Harstad OM, Beauchemin KA, 2013. Enteric methane emission, diet digestibility, and nitrogen excretion from beef heifers fed sainfoin or alfalfa. J Anim Sci, 91 :4861-4874.
- Delgado CL, 2005. Rising demand for meat and milk in developing countries: implications for grasslands-based livestock production. In: McGilloway DA (ed) Grassland: A Global Resource. Wageningen Academic Publishers, Wageningen, 29-39.
- Desjardins RL, Worth DE, Xavier PC, Vergé XPC, Maxime D, Dyer J, Cerkowniak D, 2012. Carbon Footprint of Beef Cattle. Sustain, 4: 3279- 3301.
- Eckard RJ, Grainger C, de Klein CAM, 2010.Options for the abatement of methane and nitrous oxide from ruminant production: A review. Livest Sci, 130: 47-56.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Agricultural Engineering
Journal Section
Review
Authors
Zeki Acar
*
0000-0002-0484-1961
Türkiye
Publication Date
September 30, 2018
Submission Date
March 12, 2018
Acceptance Date
April 2, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 8 Number: 3
Cited By
Kaba Yem Olarak Değerlendirilen Ökse Otunun Antioksidan Özellikleri ve Kondanse Tanen İçeriklerinin Belirlenmesi
ANADOLU JOURNAL OF AGRICULTURAL SCIENCES
https://doi.org/10.7161/omuanajas.824020Tüketicilerin Binek Araç Satın Alma Davranışlarında Bilinç Düzeylerinin İncelenmesi
Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
https://doi.org/10.63556/tisej.2025.1457Mera Ekosistemlerinde Biyoçeşitliliğin Durumu, Azalma Nedenleri ve Koruma Stratejileri
Black Sea Journal of Engineering and Science
https://doi.org/10.34248/bsengineering.1737439