İnternet Kullanımının Türkçeye Etkileri: Nitel Bir Araştırma

Abstract

Bu araştırmanın amacı, internet kullanımının Türkçeye etkilerini belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni;  veri toplama tekniklerinden de dokümanlar kullanılmıştır. İnternet ortamında MSN ve forum kayıtlarından elde edilen bulgular içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, ‘ses özelikleri’, ‘kelime’, ‘söz dizimi’ ve ‘imlâ’ olmak üzere dört ana düzlemde ele alınmıştır. Araştırma sonucunda, internet ortamında yazı dilinin rast gele ve özensiz olarak kullanıldığı, kelimelerin yazımında kısaltmalara ve konuşma dili unsurlarına yer verildiği belirlenmiştir. İngilizce kuralların ve İngilizce kelimelerin Türkçenin yapısını bozduğu ve dilde yozlaşmaya neden olduğu gözlenmiştir.

This study aims to investigate the effects of internet on the Turkish language.  Case study which is a qualitative research design was used for the study.  With this aim in mind, forum and MSN records were evaluated with content analysis. Findings were examined based on four factors; “sound characteristic”, “words”, “syntax” and “orthography”.  At the end of the study it was observed that new expressions, patterns, symbols and using practices are entering in Turkish language via internet. It also affected the content and symbols of written language. The borrowed rules and words from English spoil the structure of the Turkish language and causes degeneration.

Keywords

• -

İnternet Kullanımının Türkçeye Etkileri: Nitel Bir Araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı, internet kullanımının Türkçeye etkilerini belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni; veri toplama tekniklerinden de dokümanlar kullanılmıştır. İnternet ortamında MSN ve forum kayıtlarından elde edilen bulgular içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, ‘ses özelikleri’, ‘kelime’, ‘söz dizimi’ ve ‘imlâ’ olmak üzere dört ana düzlemde ele alınmıştır. Araştırma sonucunda, internet ortamında yazı dilinin rast gele ve özensiz olarak kullanıldığı, kelimelerin yazımında kısaltmalara ve konuşma dili unsurlarına yer verildiği belirlenmiştir. İngilizce kuralların ve İngilizce kelimelerin Türkçenin yapısını bozduğu ve dilde yozlaşmaya neden olduğu gözlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• İnternet, Türkçe, dil, dil yozlaşması

References

1. Acun, R. (2000). İnternet ve telif hakları. Bilgi Dünyası, 1 (1), 5-26.
2. Akalın, Ş.H. (3 Eylül 2003). Türkçe’nin teknik terim zenginliği. Teknik Bir Dil Olarak Türkçe Çalışma Grubu Toplantısında sunulmuş bildiri, Harbiye Kültür Sitesi, İstanbul.
3. Akalın, Ş.H. (30 Mart 2000). Bilişim Çağı ve Türkçenin Sorunları. 2000 Yılında Türk Dilinin Sorunları Toplantısında sunulmuş bildiri, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
4. Aksüt, Batur ve Avşar (9-11 Şubat 2006). Sanalca, Sanal Odalarda (İnternet) İletişim ve Türkçe. Akademik Bilişim Konferansında sunulmuş bildiri, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
5. Bassey, M. (1999). Case study research in educational settings. USA: Open University.
6. Başkan, Ö. (2003). Bildirişim –insan dili ve ötesi-. İstanbul: Multilingual Yayınları.
7. Bayrav. S. (1998). Yapısal dil bilimi. İstanbul: Multilingual Yayınları.
8. Cohen, L. ve Manion, L. (1997). Research methods in education. London: Routledge.

9. Çakır, H. ve Topçu, H. (2005). Bir iletişim dili olarak İnternet. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19 (2), 71-96.
10. Deny, J. (2004). Türk dili gramerinin temel kuralları (Türkiye Türkçesi). (Çev: O. Şahin). Ankara: TDK Yayınları.
11. Denzin, N. K. ve Lincoln, Y. S. (1996). Strategies of qualitative inquiry. London: Sage Publications.
12. Ely, M.; Anzul, M.; Friedman, T.; Garner, D. ve Steinmetz, A. (1998). Doing qualitative research: circles within circles. London: The Falmer.
13. Ergin, A. (2005). Öğretim Teknolojisi İletişim. Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Ergin, M. (1995). Türk dili. İstanbul: Bayrak Yayınları.
15. Gencan, T. N. (1971). Dil bilgisi. İstanbul: TDK Yayınları.
16. Güvenç, B. (1999). İnsan ve kültür. İstanbul: Remzi Kitabevi.
17. Kennedy, A.J. (2000). The Internet, the rough guide. (Çev: Ş. Demir). Ankara: Dost Kitabevi.
18. May, T. (1996). Social research –issues, methods and process-. Buckingham: Open University.
19. Mayring, P. (2000). Nitel sosyal araştırmaya giriş. (Çev. A. Gümüş ve M. S. Durgun). Adana: Baki Kitabevi.
20. Merchant, G. (2001). Teenagers in cyberspace: an investigation of language use and language change in internet chatrooms. Journal of Research in Reading, 24 (3), 293-306.
21. Obrien, D. G., Moje, E. B. and Stewart, R. A. (2001). Constructions of Literacy. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
22. Öner, T. (2006). Bilişimde Özenli Türkçenin Önemi. Bilişim ve Bilgisayar Mühendisliği Dergisi, 1 (1), İstanbul.
23. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods. USA: Sage.
24. Robson, Colin (2001). Real world research. Oxford: Blackwell.
25. Sayılı, A. (1994). Bilim, Kültür ve Öğretim Dili Olarak Türkçe, Sayı:1–2, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, XXIII Dizisi.
26. Silverman, David (2000). Doing qualitative research. London: Sage.
27. Tanılır, M.N. (2003). İnternet Çağı: Yeni Bir Medeniyete-Siberia’ya Doğru mu? Bilişim Dergisi, Sayı:93, İstanbul.
28. Tarcan, A. (2006). Sanal Dünyada Dil Savaşları. Üniversite ve Toplum Dergisi, 6 (1), 1-9.
29. Taşkın, G. ve Üsküplü, S. (11-13 Şubat 2004). Bilişim Türkçesi. Akademik Bilişim Konferansında sunulmuş bildiri, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
30. Tattersal, A. (2003). The Internet and French Language. Center for Language in Education Occasional Papers, University of Southampton, ED:477228.
31. Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınları.
32. Tosun, C. (2005). Dil Zenginliği, Yozlaşma ve Türkçe. Journal of Language and Linguistic Studies, 1 (2), 136-153.
33. Ünalan, Ş. (2006). Dil Fukaralığı: Söz Varlığından Söz Darlığına. Ankara, 47 (8), Ankara: Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yayınları
34. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
35. Havva YAMAN is a graduate of Gazi University Faculty of Letters Turkish Language