Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yapay Zekâ Kullanımıyla İlgili Öğretici ve Öğrenci Görüşleri
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten ve öğrenen bireylerin yapay zekâya ilişkin görüşlerini ortaya koymak ve bu doğrultuda yapay zekâ teknolojilerinin Türkçe öğretimine yansımalarını incelemektir. Elde edilen bulguların, alana yönelik yenilikçi ve işlevsel yaklaşımların geliştirilmesine zemin oluşturması hedeflenmektedir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle belirlenmiştir. Çalışmaya Türkiye'nin farklı bölgelerinde yabancılara Türkçe öğretimi alanında çalışan 15 öğretici ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen 14 öğrenci dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler Zoom platformu üzerinden yüz yüz yapılıp elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ve MAXQDA 2024 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda belirlenen kodlar, katılımcıların ifadelerindeki benzerlik doğrultusunda gruplandırılmış ve gruplara uygun olacak şekilde kategoriler oluşturulmuştur. Araştırmacılar belli bir süre sonra kodlamaları tekrar gözden geçirmiştir. Analiz sürecinin güvenirliği için Miles ve Huberman’ın (1994) formülü kullanılmış ve kodlayıcılar arasındaki uyum oranı .80 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda öğreticilerden yapay zekâyı mesleki açıdan tehdit olarak görenlerin ve öğreticinin yerini alamayacağını düşünenlerin olduğu tespit edilmiştir. Yapay zekânın avantaj ve dezavantajlarının olduğu, dil öğretimi ve Türkçe öğretimi için henüz yeterli olmadığı, eksikleri giderildiği takdirde yabancılara Türkçe eğitimi için çok faydalı bir gereklilik olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Çeşitli alanlarda yapay zekâdan yararlanan öğrencilerin çoğunluğu Türkçeyi öğreticiden öğrenmeyi tercih ederken yardımcı unsur olarak yapay zekânın Türkçe öğretimi için faydalı olacağını belirtmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin, uygulamalara çıktı sağlaması ve yapılacak yeni çalışmalara kaynaklık etmesi beklenmektedir.
Keywords
References
- Akan, S. N. (2024). Eğitimde ölçme ve değerlendirme aşamasında yapay zeka destekli uygulamaların incelenmesi üzerine içerik analizi [Yüksek lisans tezi]. İbn Haldun Üniversitesi.
- Akan, S. N. (2024). Eğitimde ölçme ve değerlendirme aşamasında yapay zeka destekli uygulamaların incelenmesi üzerine içerik analizi [Yüksek lisans tezi]. İbn Haldun Üniversitesi.
- Alhusaiyan, E. (2024). A systematic review of current trends in artificial intelligence in foreign language learning. Saudi Journal of Language Studies, 5(1), 1-16. https://doi.org/10.1108/SJLS-07-2024-0039
- Alhusaiyan, E. (2024). A systematic review of current trends in artificial intelligence in foreign language learning. Saudi Journal of Language Studies, 5(1), 1-16. https://doi.org/10.1108/SJLS-07-2024-0039
- Aras, A. (2024). Yapay zekâ destekli öğretimin İngilizce yabancı dili kelime öğrenimi üzerindeki etkileri: ChatGPT örneği [Yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Aras, A. (2024). Yapay zekâ destekli öğretimin İngilizce yabancı dili kelime öğrenimi üzerindeki etkileri: ChatGPT örneği [Yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-80.
- Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-80.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Applied Linguistics and Educational Linguistics
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 31, 2026
Submission Date
February 5, 2026
Acceptance Date
April 2, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 10 Number: 2