Instructor and Student Views on the Use of Artificial Intelligence in Teaching Turkish as a Foreign Language

Öz

The aim of this study is to reveal the views of both instructors and learners of Turkish as a foreign language regarding artificial intelligence and to examine the reflections of artificial intelligence technologies on Turkish language teaching. The study was conducted using the phenomenology design, one of the qualitative research designs. The study group was determined through easily accessible case sampling. The study included 15 instructors working in the field of teaching Turkish to foreigners in different regions of Turkey and 14 students learning Turkish as a foreign language. The data obtained were analysed using content analysis. In line with the aim of the study, the codes identified were grouped according to similarities in the participants’ statements, and categories were established to suit these groups. The researchers reviewed the coding after a certain period of time. To ensure the reliability of the analysis process, Miles and Huberman’s (1994) formula was used, and the inter-coder agreement rate was calculated as .80. The research revealed that some teachers view artificial intelligence as a professional threat, whilst others believe it cannot replace the teacher. It was concluded that whilst artificial intelligence has both advantages and disadvantages, it is not yet sufficiently developed for language teaching or Turkish language instruction; however, once its shortcomings are addressed, it will become a highly beneficial tool for teaching Turkish to non-native speakers. The majority of students who utilise artificial intelligence in various fields prefer to learn Turkish from a teacher, whilst noting that artificial intelligence could be a useful supplementary tool for Turkish language teaching. It is anticipated that the data obtained from the research will provide insights for practical applications and serve as a basis for future studies.

Anahtar Kelimeler

• teaching Turkish to foreigners
• artificial intelligence
• instructor views
• student views
• language teaching

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yapay Zekâ Kullanımıyla İlgili Öğretici ve Öğrenci Görüşleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten ve öğrenen bireylerin yapay zekâya ilişkin görüşlerini ortaya koymak ve bu doğrultuda yapay zekâ teknolojilerinin Türkçe öğretimine yansımalarını incelemektir. Elde edilen bulguların, alana yönelik yenilikçi ve işlevsel yaklaşımların geliştirilmesine zemin oluşturması hedeflenmektedir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle belirlenmiştir. Çalışmaya Türkiye'nin farklı bölgelerinde yabancılara Türkçe öğretimi alanında çalışan 15 öğretici ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen 14 öğrenci dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler Zoom platformu üzerinden yüz yüz yapılıp elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ve MAXQDA 2024 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda belirlenen kodlar, katılımcıların ifadelerindeki benzerlik doğrultusunda gruplandırılmış ve gruplara uygun olacak şekilde kategoriler oluşturulmuştur. Araştırmacılar belli bir süre sonra kodlamaları tekrar gözden geçirmiştir. Analiz sürecinin güvenirliği için Miles ve Huberman’ın (1994) formülü kullanılmış ve kodlayıcılar arasındaki uyum oranı .80 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda öğreticilerden yapay zekâyı mesleki açıdan tehdit olarak görenlerin ve öğreticinin yerini alamayacağını düşünenlerin olduğu tespit edilmiştir. Yapay zekânın avantaj ve dezavantajlarının olduğu, dil öğretimi ve Türkçe öğretimi için henüz yeterli olmadığı, eksikleri giderildiği takdirde yabancılara Türkçe eğitimi için çok faydalı bir gereklilik olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Çeşitli alanlarda yapay zekâdan yararlanan öğrencilerin çoğunluğu Türkçeyi öğreticiden öğrenmeyi tercih ederken yardımcı unsur olarak yapay zekânın Türkçe öğretimi için faydalı olacağını belirtmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin, uygulamalara çıktı sağlaması ve yapılacak yeni çalışmalara kaynaklık etmesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yabancılara Türkçe öğretimi
• yapay zekâ
• öğretici görüşleri
• öğrenci görüşleri
• dil öğretimi

Kaynakça

1. Akan, S. N. (2024). Eğitimde ölçme ve değerlendirme aşamasında yapay zeka destekli uygulamaların incelenmesi üzerine içerik analizi [Yüksek lisans tezi]. İbn Haldun Üniversitesi.
2. Akan, S. N. (2024). Eğitimde ölçme ve değerlendirme aşamasında yapay zeka destekli uygulamaların incelenmesi üzerine içerik analizi [Yüksek lisans tezi]. İbn Haldun Üniversitesi.
3. Alhusaiyan, E. (2024). A systematic review of current trends in artificial intelligence in foreign language learning. Saudi Journal of Language Studies, 5(1), 1-16. https://doi.org/10.1108/SJLS-07-2024-0039
4. Alhusaiyan, E. (2024). A systematic review of current trends in artificial intelligence in foreign language learning. Saudi Journal of Language Studies, 5(1), 1-16. https://doi.org/10.1108/SJLS-07-2024-0039
5. Aras, A. (2024). Yapay zekâ destekli öğretimin İngilizce yabancı dili kelime öğrenimi üzerindeki etkileri: ChatGPT örneği [Yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
6. Aras, A. (2024). Yapay zekâ destekli öğretimin İngilizce yabancı dili kelime öğrenimi üzerindeki etkileri: ChatGPT örneği [Yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
7. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-80.
8. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-80.

9. Ballıdağ, M. (2024). Yapay zekâ tabanlı sohbet robotlarının İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Medeniyet Üniversitesi.
10. Ballıdağ, M. (2024). Yapay zekâ tabanlı sohbet robotlarının İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Medeniyet Üniversitesi.
11. Bruckner, A. & Chiriac, A. (2024). An Overview of the Potentials of Artificial Intelligence Tools in Foreign Language Teaching. Linguaculture, 15(Special Issue), 29-43. https://doi.org/10.47743/LINCU-2024-SI-0385
12. Bruckner, A. & Chiriac, A. (2024). An Overview of the Potentials of Artificial Intelligence Tools in Foreign Language Teaching. Linguaculture, 15(Special Issue), 29-43. https://doi.org/10.47743/LINCU-2024-SI-0385
13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
15. Chung, J. Y. & Jeong, S. H. (2024). Exploring the perceptions of Chinese pre-service teachers on the integration of generative AI in English language teaching: Benefits, challenges, and educational implications. Online Journal of Communication and Media Technologies, 14(4), e202457. https://doi.org/10.30935/OJCMT/15266
16. Chung, J. Y. & Jeong, S. H. (2024). Exploring the perceptions of Chinese pre-service teachers on the integration of generative AI in English language teaching: Benefits, challenges, and educational implications. Online Journal of Communication and Media Technologies, 14(4), e202457. https://doi.org/10.30935/OJCMT/15266
17. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. Siyasal Kitabevi.
18. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. Siyasal Kitabevi.
19. Çangal, Ö., Çelik, M. E. ve Başar, U. (2025). Yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ kullanımına yönelik öğretici görüşleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 10(1), 57-97. https://doi.org/10.17932/IAU.TOMER.2016.019/ tomer_v010i1003
20. Çangal, Ö., Çelik, M. E. ve Başar, U. (2025). Yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ kullanımına yönelik öğretici görüşleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 10(1), 57-97. https://doi.org/10.17932/IAU.TOMER.2016.019/ tomer_v010i1003
21. Gates, B. (2023). The age of AI has begun. Gates Notes. https://www.gatesnotes.com/The-Age-of-AI-Has-Begun#ALChapter1
22. Gates, B. (2023). The age of AI has begun. Gates Notes. https://www.gatesnotes.com/The-Age-of-AI-Has-Begun#ALChapter1
23. Huang, A. Y. Q., Lu, O. H. T. & Yang, S. J. H. (2023). Effects of artificial Intelligence–Enabled personalized recommendations on learners’ learning engagement, motivation, and outcomes in a flipped classroom. Computers & Education, 194. https://doi.org/10.1016/J.COMPEDU.2022.104684
24. Huang, A. Y. Q., Lu, O. H. T. & Yang, S. J. H. (2023). Effects of artificial Intelligence–Enabled personalized recommendations on learners’ learning engagement, motivation, and outcomes in a flipped classroom. Computers & Education, 194. https://doi.org/10.1016/J.COMPEDU.2022.104684
25. İskender, H. Z., Tokul, S. ve Çevirme, H. (2024). Türkiye’de yabancı dil öğretimi ve yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ: Bilimsel çalışmaların incelenmesi. Içinde XI. International Eurasian Educational Research Congress Bildiri Özetleri Kitabı (ss. 203-206). Anı Yayıncılık.
26. İskender, H. Z., Tokul, S. ve Çevirme, H. (2024). Türkiye’de yabancı dil öğretimi ve yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ: Bilimsel çalışmaların incelenmesi. Içinde XI. International Eurasian Educational Research Congress Bildiri Özetleri Kitabı (ss. 203-206). Anı Yayıncılık.
27. Kaleli, A. ve Özdemir, C. (2025). Yapay zekâ destekli dil öğretiminde yeni bir yaklaşım: Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yapay zekâ uygulamaları. IJSSAR International Journal of Social Sciences and Academic Research, 2(3), 77-91. https://doi.org/10.52096/issar.02.03.05
28. Kaleli, A. ve Özdemir, C. (2025). Yapay zekâ destekli dil öğretiminde yeni bir yaklaşım: Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yapay zekâ uygulamaları. IJSSAR International Journal of Social Sciences and Academic Research, 2(3), 77-91. https://doi.org/10.52096/issar.02.03.05
29. Karabulut, E. (2024). Yapay zeka destekli sohbet botlarının İngilizce hazırlık öğrencilerinin yazma becerilerine olan etkilerinin incelenmesi: Deneysel bir çalışma [Yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
30. Karabulut, E. (2024). Yapay zeka destekli sohbet botlarının İngilizce hazırlık öğrencilerinin yazma becerilerine olan etkilerinin incelenmesi: Deneysel bir çalışma [Yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
31. Katı, T. N. ve Can, U. (2024). Yapay zekâ ile üretilen metinlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma becerisine yönelik kullanılabilirliği: ChatGPT-3.5 örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 538-569. https://doi.org/10.17679/inuefd.1415303
32. Katı, T. N. ve Can, U. (2024). Yapay zekâ ile üretilen metinlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma becerisine yönelik kullanılabilirliği: ChatGPT-3.5 örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 538-569. https://doi.org/10.17679/inuefd.1415303
33. Köçeri, K. ve Ulaş, A. H. (2025). Yabancı öğrencilerin yapay zekâ ile Türkçe dil becerisi gelişimlerinin incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 775-797. https://doi.org/10.51460/baebd.1614932
34. Köçeri, K. ve Ulaş, A. H. (2025). Yabancı öğrencilerin yapay zekâ ile Türkçe dil becerisi gelişimlerinin incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 775-797. https://doi.org/10.51460/baebd.1614932
35. Küçük, E. ve Solak, Ö. (2025). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapay zekâ kullanımına dair öğrenici görüşleri. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1-24.
36. Küçük, E. ve Solak, Ö. (2025). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapay zekâ kullanımına dair öğrenici görüşleri. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1-24.
37. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. Nobel Yayıncılık.
38. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. Nobel Yayıncılık.
39. Mert Burtgil, S. (2024). Eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik öğretmenlerin görüşleri [Yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
40. Mert Burtgil, S. (2024). Eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik öğretmenlerin görüşleri [Yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
41. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
42. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
43. Nayci, Ö. (2020). Dijital çağda okul - öğrenme alanı tasarımı. İçinde F. Orhan, A. A. Kurt ve S. Bardakcı (Ed.), Öğrenme - öğretme sürecinde teknoloji entegrasyonu üzerine karma yazılar (ss. 53-76). Pegem Akademi.
44. Nayci, Ö. (2020). Dijital çağda okul - öğrenme alanı tasarımı. İçinde F. Orhan, A. A. Kurt ve S. Bardakcı (Ed.), Öğrenme - öğretme sürecinde teknoloji entegrasyonu üzerine karma yazılar (ss. 53-76). Pegem Akademi.
45. Pokrivcakova, S. (2019). Preparing teachers for the application of AI-powered technologies in foreign language education. Journal of Language and Cultural Education, 7(3), 135-153. https://doi.org/10.2478/JOLACE-2019-0025
46. Pokrivcakova, S. (2019). Preparing teachers for the application of AI-powered technologies in foreign language education. Journal of Language and Cultural Education, 7(3), 135-153. https://doi.org/10.2478/JOLACE-2019-0025
47. Ross, E. A. S. & Baines, J. (2024). Treading water: new data on the impact of AI ethics information sessions in classics and ancient language pedagogy. Journal of Classics Teaching, 25(50), 181-190. https://doi.org/10.1017/S2058631024000412
48. Ross, E. A. S. & Baines, J. (2024). Treading water: new data on the impact of AI ethics information sessions in classics and ancient language pedagogy. Journal of Classics Teaching, 25(50), 181-190. https://doi.org/10.1017/S2058631024000412
49. Sarıca, R. (2021). Eğitimde yapay zeka: Kavramsal temeller. İçinde U. Köse (Ed.), Eğitimde zeki ve esnek teknolojiler (ss. 1-34). Pegem Akademi. https://ws1.turcademy.com/ww/webviewer.php?doc=126447
50. Sarıca, R. (2021). Eğitimde yapay zeka: Kavramsal temeller. İçinde U. Köse (Ed.), Eğitimde zeki ve esnek teknolojiler (ss. 1-34). Pegem Akademi. https://ws1.turcademy.com/ww/webviewer.php?doc=126447
51. Sarıgül, K. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ve öğreniminde kullanılabilecek yapay zekâ uygulamaları. İçinde H. Muşmal (Ed.), Türk dili ve kültürü araştırmaları (ss. 104-115). Palet Yayınları.
52. Sarıgül, K. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ve öğreniminde kullanılabilecek yapay zekâ uygulamaları. İçinde H. Muşmal (Ed.), Türk dili ve kültürü araştırmaları (ss. 104-115). Palet Yayınları.
53. Sezer, H. (2024). Yapay zeka yeni yazma öğretmeni mi? İngilizcenin yabancı dil olarak öğretildiği Türk sınıflarında ChatGPT geri bildirimi ve öğretmen geri bildiriminin karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi]. Yeditepe Üniversitesi.
54. Sezer, H. (2024). Yapay zeka yeni yazma öğretmeni mi? İngilizcenin yabancı dil olarak öğretildiği Türk sınıflarında ChatGPT geri bildirimi ve öğretmen geri bildiriminin karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi]. Yeditepe Üniversitesi.
55. Solak, E. (2024). Revolutionizing language learning: How ChatGPT and AI are changing the way we learn languages. International Journal of Technology in Education, 7(2), 353-372. https://doi.org/10.46328/IJTE.732
56. Solak, E. (2024). Revolutionizing language learning: How ChatGPT and AI are changing the way we learn languages. International Journal of Technology in Education, 7(2), 353-372. https://doi.org/10.46328/IJTE.732
57. Tanel, Z. (2020). Eğitimde teknoloji entegrasyonu. İçinde F. Orhan, A. A. Kurt ve S. Bardakcı (Ed.), Öğrenme - öğretme sürecinde teknoloji entegrasyonu üzerine karma yazılar (ss. 1-23). Pegem Akademi.
58. Tanel, Z. (2020). Eğitimde teknoloji entegrasyonu. İçinde F. Orhan, A. A. Kurt ve S. Bardakcı (Ed.), Öğrenme - öğretme sürecinde teknoloji entegrasyonu üzerine karma yazılar (ss. 1-23). Pegem Akademi.
59. Taşcı, H. G. (2024). Yapay zekânın yabancı dil öğrenimine etkisi (Rus dili örneği). Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 10(23), 247-275.
60. Taşcı, H. G. (2024). Yapay zekânın yabancı dil öğrenimine etkisi (Rus dili örneği). Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 10(23), 247-275.
61. Taşçı, S. ve Tunaz, M. (2024). Opportunities and challenges in AI-assisted language teaching: Perceptions of pre-service EFL teachers. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 9(2), 74-83. https://doi.org/10.47214/adeder.1575897
62. Taşçı, S. ve Tunaz, M. (2024). Opportunities and challenges in AI-assisted language teaching: Perceptions of pre-service EFL teachers. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 9(2), 74-83. https://doi.org/10.47214/adeder.1575897
63. Wang, Y., Wu, J., Chen, F., Wang, Z., Li, J. & Wang, L. (2024). Empirical assessment of AI-powered tools for vocabulary acquisition in EFL instruction. IEEE Access, 12, 131892-131905. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3446657
64. Wang, Y., Wu, J., Chen, F., Wang, Z., Li, J. & Wang, L. (2024). Empirical assessment of AI-powered tools for vocabulary acquisition in EFL instruction. IEEE Access, 12, 131892-131905. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3446657
65. Yeşilyurt, Ş. (2024, Ekim). Yapay zekâ ile C1 seviyesi Türkçe okuma sınavı oluşturma ve uygulama. Uluslararası Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Sempozyumu.
66. Yeşilyurt, Ş. (2024, Ekim). Yapay zekâ ile C1 seviyesi Türkçe okuma sınavı oluşturma ve uygulama. Uluslararası Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Sempozyumu.
67. Zhu, M. & Wang, C. (2025). A systematic review of research on AI in language education: Current status and future implications. Language Learning & Technology, 29(1), 1-29. https://hdl.handle.net/10125/73606
68. Zhu, M. & Wang, C. (2025). A systematic review of research on AI in language education: Current status and future implications. Language Learning & Technology, 29(1), 1-29. https://hdl.handle.net/10125/73606
69. Zileli, E. N. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğreniminde ChatGPT örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 42-51. https://doi.org/10.47770/ukmead.1296013
70. Zileli, E. N. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğreniminde ChatGPT örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 42-51. https://doi.org/10.47770/ukmead.1296013