Research Article

YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME

Volume: 1 Number: 1 December 30, 2025
EN TR

YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME

Abstract

Bu çalışma, 2018–2025 yılları arasında grafik tasarım, yapay zekâ, sosyal medya ve kadın temsili kesişiminde üretilen akademik literatürü bibliyometrik yöntemlerle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Web of Science veri tabanında gerçekleştirilen tarama sonucunda, “social media”, “artificial intelligence”, “femininity”, “woman” ve “virtual beauty” anahtar terimleri kullanılarak elde edilen 121 yayın üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. Bibliyometrik analizde VOSviewer (v1.6.20) ve R Studio Bibliometrix paket programı kullanılmış; elde edilen veriler yayın türü, konu dağılımı, yazar işbirliği, anahtar kelime kümelenmeleri, kaynaklar ve ülke temelli üretim ağları üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zekâ destekli görsel üretimlerin ve sosyal medya pratiklerinin kadın temsiline dair kalıpları yeniden ürettiğini göstermekte; aynı zamanda toplumsal cinsiyet ekseninde eleştirel sorgulama potansiyeli taşıyan yeni görsel anlatıların da ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Yapay zekâ algoritmalarının her alana etki ettiği gibi kadın çalışmalarını da etkilediği yıl bazında çıkan sonuçlarda desteklenmektedir. Ayrıca çalışma, dijital çağda kadın imgesinin evrimine dair disiplinler arası bir bakış sunarak, yapay zekâ ve görsel iletişim alanlarındaki toplumsal cinsiyet temelli analizler için katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. Alvares, C. (2018). Online staging of femininity: Disciplining through public exposure in Brazilian social media. Feminist Media Studies, 18(4), 657-674.
  2. Chan, J. (2023). Sıra dışı şüpheliler (2022). Gözetim ve Toplum, 21(3), 287-287.
  3. Chen, Y., Zhai, Y., & Sun, S. (2024). The gendered lens of AI: Examining news imagery across digital spaces. Journal of Computer-Mediated Communication, 29(1), zmad047.
  4. Costa, P., & Ribas, L. (2019). AI becomes her: Discussing gender and artificial intelligence. Technoetic Arts: A Journal of Speculative Research, 17(1-2), 171-193.
  5. Depounti, I., Saukko, P., & Natale, S. (2023). Ideal technologies, ideal women: AI and gender imaginaries in Redditors’ discussions on the Replika bot girlfriend. Media, Culture & Society, 45(4), 720-736.
  6. Doerr, N., & Svatoňová, E. (2023). Emphasised, feared, despised and hegemonic: Images of femininity in the US far-right digital ecosystem on Telegram channels. European Journal of Politics and Gender, 1(aop), 1-21.
  7. Evans, A. (2023). Femininity in the 21st century. Current Opinion in Psychology, 49, 101502.
  8. Hall, S. (1996). The problem of ideology: Marxism without guarantees. D. Morley & K. H. Chen (Ed.), Stuart Hall: Critical dialogues in cultural studies içinde (ss. 24-45).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Computer-Assisted Design, Graphic Design

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

December 10, 2025

Acceptance Date

December 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 1 Number: 1

APA
Başgün, F. (2025). YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME. TASARIM DİSİPLİNLERİ DERGİSİ, 1(1), 19-37. https://izlik.org/JA34JB67KH
AMA
1.Başgün F. YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME. JODED. 2025;1(1):19-37. https://izlik.org/JA34JB67KH
Chicago
Başgün, Ferda. 2025. “YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME”. TASARIM DİSİPLİNLERİ DERGİSİ 1 (1): 19-37. https://izlik.org/JA34JB67KH.
EndNote
Başgün F (December 1, 2025) YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME. TASARIM DİSİPLİNLERİ DERGİSİ 1 1 19–37.
IEEE
[1]F. Başgün, “YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME”, JODED, vol. 1, no. 1, pp. 19–37, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA34JB67KH
ISNAD
Başgün, Ferda. “YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME”. TASARIM DİSİPLİNLERİ DERGİSİ 1/1 (December 1, 2025): 19-37. https://izlik.org/JA34JB67KH.
JAMA
1.Başgün F. YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME. JODED. 2025;1:19–37.
MLA
Başgün, Ferda. “YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME”. TASARIM DİSİPLİNLERİ DERGİSİ, vol. 1, no. 1, Dec. 2025, pp. 19-37, https://izlik.org/JA34JB67KH.
Vancouver
1.Ferda Başgün. YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME. JODED [Internet]. 2025 Dec. 1;1(1):19-37. Available from: https://izlik.org/JA34JB67KH