Research Article

Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri

Volume: 10 Number: 2 December 19, 2025
EN TR

Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri

Abstract

Bu çalışma, dijital platform kapitalizmi bağlamında YouTube izleyicilerinin “dijital emtia” olarak konumlanışını ekonomi politik bir perspektifle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Dallas Smythe’ın “izleyici emtiası” kuramından hareketle, YouTube’un reklam temelli iş modelinin, izleyicinin dikkatini, zamanını ve kişisel verilerini metalaştırarak küresel bir birikim düzeni oluşturduğu argümanı temel alınmaktadır. Geleneksel medyadan farklı olarak, YouTube’da izleyici yalnızca dikkatiyle değil, ürettiği verilerle ve hatta içerik üretici (YouTuber) olarak sunduğu ücretsiz emeğiyle de çifte bir sömürü ilişkisine dahil olmaktadır. Bu süreç, Shoshana Zuboff’un “gözetim kapitalizmi” ve Christian Fuchs’un “dijital emek” kavramlarıyla da desteklenerek ele alınmaktadır. Araştırma, nitel bir desende kurgulanmış olup, Türkiye’deki YouTube haber ve politika kanallarının SocialBlade verileri üzerinden doküman analizi ve tematik analiz yöntemleriyle incelenmesine dayanmaktadır. Haber ihtiyacını karşılayan en etkili 50 kanalın abone sayıları, izlenme oranları ve video verimlilikleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, yüksek abone sayısına sahip geleneksel medya kuruluşlarının yanı sıra, daha düşük abone sayılarına rağmen yüksek etkileşim oranlarıyla öne çıkan bireysel kanalların da platform ekosisteminde önemli bir yer edindiğini göstermektedir. Bu durum, izleyici emtiasının homojen olmadığını, aksine algoritmik değeri yüksek “nitelikli izleyici kitleleri”nin reklam verenler için özel bir pazar alanı oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Adorno, T. W. (2007). Kültür endüstrisi kültür yönetimi (N. Ülner, M. Tüzel, & E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları.
  2. Chul Han, B. (2020). Kapitalizm ve ölüm dürtüsü (Çev. Ç. Tanyeri). İNKA Kitap.
  3. Fuchs, C. (2014). Digital labour and Karl Marx. Routledge.
  4. Fuchs, C. (2015). Dallas Smythe today – The audience commodity, the digital labour debate, Marxist political economy and critical theory: Prolegomena to a digital labour theory of value. In Culture, society and critique (pp. 522–599). Brill.
  5. Fuchs, C. (2019). Marxism: Karl Marx’s fifteen key concepts for cultural and communication studies. Routledge.
  6. Fuchs, C. (2020). Towards a critical theory of communication as renewal and update of Marxist humanism in the age of digital capitalism. Journal for the Theory of Social Behaviour, 50(3), 335–356. https://doi.org/10.1111/jtsb.12247
  7. Jenkins, H. (2009). Confronting the challenges of participatory culture: Media education for the 21st century. The MIT Press.
  8. Kaymas, S. (2016). Yeni bağlamlarında devam eden sorunlar: Dijital kapitalizm ve kullanıcı emeğini yeniden düşünmek üzerine. Intermedia International e-Journal, 3(5), 320–343.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cultural Studies (Other), Communication Economy

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 7, 2025

Publication Date

December 19, 2025

Submission Date

September 15, 2025

Acceptance Date

November 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Solmaz, E. (2025). Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 10(2), 348-360. https://izlik.org/JA25XN47FN
AMA
1.Solmaz E. Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP. 2025;10(2):348-360. https://izlik.org/JA25XN47FN
Chicago
Solmaz, Erkan. 2025. “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy 10 (2): 348-60. https://izlik.org/JA25XN47FN.
EndNote
Solmaz E (December 1, 2025) Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy 10 2 348–360.
IEEE
[1]E. Solmaz, “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”, JOEEP, vol. 10, no. 2, pp. 348–360, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA25XN47FN
ISNAD
Solmaz, Erkan. “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy 10/2 (December 1, 2025): 348-360. https://izlik.org/JA25XN47FN.
JAMA
1.Solmaz E. Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP. 2025;10:348–360.
MLA
Solmaz, Erkan. “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, vol. 10, no. 2, Dec. 2025, pp. 348-60, https://izlik.org/JA25XN47FN.
Vancouver
1.Erkan Solmaz. Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP [Internet]. 2025 Dec. 1;10(2):348-60. Available from: https://izlik.org/JA25XN47FN

JOEEP is published as two issues per year June and December and all publication policies and processes are conducted according to the international standards. JOEEP accepts and publishes the research articles in the fields of economics, political economy, fiscal economics, applied economics, business economics, labour economics and econometrics. JOEEP, without depending on any institution or organization, is a non-profit journal that has an International Editorial Board specialist on their fields. All “Publication Process” and “Writing Guidelines” are explained in the related title and it is expected from authors to Show a complete match to the rules. JOEEP is an open Access journal.