Araştırma Makalesi

Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri

Cilt: 10 Sayı: 2 19 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri

Öz

Bu çalışma, dijital platform kapitalizmi bağlamında YouTube izleyicilerinin “dijital emtia” olarak konumlanışını ekonomi politik bir perspektifle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Dallas Smythe’ın “izleyici emtiası” kuramından hareketle, YouTube’un reklam temelli iş modelinin, izleyicinin dikkatini, zamanını ve kişisel verilerini metalaştırarak küresel bir birikim düzeni oluşturduğu argümanı temel alınmaktadır. Geleneksel medyadan farklı olarak, YouTube’da izleyici yalnızca dikkatiyle değil, ürettiği verilerle ve hatta içerik üretici (YouTuber) olarak sunduğu ücretsiz emeğiyle de çifte bir sömürü ilişkisine dahil olmaktadır. Bu süreç, Shoshana Zuboff’un “gözetim kapitalizmi” ve Christian Fuchs’un “dijital emek” kavramlarıyla da desteklenerek ele alınmaktadır. Araştırma, nitel bir desende kurgulanmış olup, Türkiye’deki YouTube haber ve politika kanallarının SocialBlade verileri üzerinden doküman analizi ve tematik analiz yöntemleriyle incelenmesine dayanmaktadır. Haber ihtiyacını karşılayan en etkili 50 kanalın abone sayıları, izlenme oranları ve video verimlilikleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, yüksek abone sayısına sahip geleneksel medya kuruluşlarının yanı sıra, daha düşük abone sayılarına rağmen yüksek etkileşim oranlarıyla öne çıkan bireysel kanalların da platform ekosisteminde önemli bir yer edindiğini göstermektedir. Bu durum, izleyici emtiasının homojen olmadığını, aksine algoritmik değeri yüksek “nitelikli izleyici kitleleri”nin reklam verenler için özel bir pazar alanı oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adorno, T. W. (2007). Kültür endüstrisi kültür yönetimi (N. Ülner, M. Tüzel, & E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları.
  2. Chul Han, B. (2020). Kapitalizm ve ölüm dürtüsü (Çev. Ç. Tanyeri). İNKA Kitap.
  3. Fuchs, C. (2014). Digital labour and Karl Marx. Routledge.
  4. Fuchs, C. (2015). Dallas Smythe today – The audience commodity, the digital labour debate, Marxist political economy and critical theory: Prolegomena to a digital labour theory of value. In Culture, society and critique (pp. 522–599). Brill.
  5. Fuchs, C. (2019). Marxism: Karl Marx’s fifteen key concepts for cultural and communication studies. Routledge.
  6. Fuchs, C. (2020). Towards a critical theory of communication as renewal and update of Marxist humanism in the age of digital capitalism. Journal for the Theory of Social Behaviour, 50(3), 335–356. https://doi.org/10.1111/jtsb.12247
  7. Jenkins, H. (2009). Confronting the challenges of participatory culture: Media education for the 21st century. The MIT Press.
  8. Kaymas, S. (2016). Yeni bağlamlarında devam eden sorunlar: Dijital kapitalizm ve kullanıcı emeğini yeniden düşünmek üzerine. Intermedia International e-Journal, 3(5), 320–343.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel çalışmalar (Diğer), İletişim Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

7 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

15 Eylül 2025

Kabul Tarihi

30 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Solmaz, E. (2025). Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 10(2), 348-360. https://izlik.org/JA25XN47FN
AMA
1.Solmaz E. Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP. 2025;10(2):348-360. https://izlik.org/JA25XN47FN
Chicago
Solmaz, Erkan. 2025. “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy 10 (2): 348-60. https://izlik.org/JA25XN47FN.
EndNote
Solmaz E (01 Aralık 2025) Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy 10 2 348–360.
IEEE
[1]E. Solmaz, “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”, JOEEP, c. 10, sy 2, ss. 348–360, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25XN47FN
ISNAD
Solmaz, Erkan. “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy 10/2 (01 Aralık 2025): 348-360. https://izlik.org/JA25XN47FN.
JAMA
1.Solmaz E. Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP. 2025;10:348–360.
MLA
Solmaz, Erkan. “Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri”. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, c. 10, sy 2, Aralık 2025, ss. 348-60, https://izlik.org/JA25XN47FN.
Vancouver
1.Erkan Solmaz. Medyanın Ekonomi Politiği: Dijital Emtia Olarak Youtube İzleyicileri. JOEEP [Internet]. 01 Aralık 2025;10(2):348-60. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25XN47FN

The sole purpose of JOEEP is to be a prestigious journal which contributes to scientific knowledge. In order to keep this purpose, JOEEP, adopts and follows the publication policies of world’s prestigious scientific journals. All original and qualified works which may contribute to the scientific knowledge, are evaluated through a rigorous editorial and peer review process. Hereby, JOEEP is a peer reviewed and scientific journal. It strictly depends on the scientific principles, rules and ethical framework that are required to this qualification.

JOEEP is published as two issues per year June and December and all publication policies and processes are conducted according to the international standards. JOEEP accepts and publishes the research articles in the fields of economics, political economy, fiscal economics, applied economics, business economics, labour economics and econometrics. JOEEP, without depending on any institution or organization, is a non-profit journal that has an International Editorial Board specialist on their fields. All “Publication Process” and “Writing Guidelines” are explained in the related title and it is expected from authors to Show a complete match to the rules. JOEEP is an open Access journal.