Labyrinth of Masculinity: Representation of Toxic and Hegemonic Masculinity in Zeki Demirkubuz's Hayat Film

Year 2025, Volume: 18 Issue: Sinema Özel Sayısı, 206 - 229, 25.12.2025

Zübeyde Gamze Şahin , Bülent Bahri Küçükerdoğan

https://doi.org/10.18094/josc.1678652

Abstract

Gender refers to a system shaped by the existing cultural structure beyond biological sex. The roles of femininity and masculinity are determined by culture and society and the roles assigned to the sexes are legitimised within the existing structure. In line with the concept of hegemonic masculinity developed by Raewyn Connell, men are expected to construct an identity based on power, power and emotional pressures. This kind of masculinity perpetuates gender inequalities by establishing dominance over women. Within the scope of the study, Zeki Demirkubuz's 2023 film Hayat is analysed in the context of hegemonic masculinity. In the film Hayat, men's identities shaped around social patterns such as power, authority and success also imprison them in a complex system like a ‘labyrinth’. In the study, especially toxic masculinity will be explained around men's struggle to hide their emotional weaknesses, violence and power struggle. In this context, a descriptive analysis of masculinity and femininity roles will be made using semiotics method and content analysis will be made through the dialogues of the film. Thus, an in-depth examination of how the themes of masculinity are constructed visually and discursively and the representation of hegemonic masculinity in cinema will be presented.

Keywords

Gender , Hegemonic Masculinity , Toxic Masculunity , Hayat Film , Semiotic

Erkeklik Labirenti: Zeki Demirkubuz’un Hayat Filminde Toksik ve Hegemonik Erkeklik Temsili

Abstract

Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyetin ötesinde mevcut kültürel yapı ile şekillenen bir sistemi ifadeetmektedir. Kadınlık ve erkeklik rolleri kültür ve toplum tarafından belirlenmekte ve cinsiyetlere biçilen roller mevcut yapı içerisinde meşrulaştırılmaktadır. Raewyn Connell tarafından geliştirilen hegemonik erkeklik kavramı doğrultusunda erkeklerden güç, iktidar ve duygusal baskılara dayalı bir kimlik inşa etmelerini beklenmektedir. Bu tür bir erkeklik, kadınlar üzerinde egemenlik kurarak toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini sürdürmektedir. Çalışma kapsamında Zeki Demirkubuz’un 2023 yapımı Hayat filmi hegemonik erkeklik bağlamında incelenmektedir. Hayat filminde, erkeklerin güç, otorite ve başarı gibi toplumsal kalıplar etrafında şekillenen kimlikleri, aynı zamanda onları bir "labirent" gibi karmaşık bir sisteme hapsetmektedir. Çalışmada özellikle toksik erkeklik, erkeklerin duygusal zayıflıklarını gizleme, şiddet ve iktidar mücadelesi etrafında açıklanacaktır. Bu bağlamda erkeklik ve kadınlık rollerinin göstergebilim yöntemi kullanılarak betimsel bir analizi yapılacak ve filmin diyalogları üzerinden içerik analizi yapılacaktır. Böylece görsel ve söylemsel olarak erkeklik temalarının nasıl inşa edildiği ve hegemonik erkeklik anlayışının sinemadaki temsili üzerine derinlemesine bir inceleme sunulacaktır.

Keywords

Toplumsal Cinsiyet , Hegemonik Erkeklik , Toksik Erkeklik , Hayat Filmi , Göstergebilim.

References

• Acar-Savran, G. (2019) Beden Emek Tarih: Diyalektik Bir Feminizm İçin. Dipnot Yayıncılık.
• Akal, C. B. (2000). Siyasi İktidarın Cinsiyeti. İmge Kitabevi.
• Akca, E. B. ve Tönel, E. (2011). Erkek(lik) çalışmalarına teorik bir çerçeve: Feminist çalışmalardan hegemonik erkekliğe. İ. Erdoğan (Ed.) Medyada Hegemonik Erkek(lik) ve Temsil (s. 11-40). Kalkedon Yayıncılık.
• Atay, T. (2004). “Erkeklik en çok erkeği ezer!”. Toplum ve Bilim, (101), s. 11–30.
• Aydın, D., & Atalay, S. (2021). Hegemonik erkekliğin inşası: İzmir’de ‘Daha’ erkeklik. Moment Dergi, 8(1), 47-65.
• Aydoğan, D. (2020). Hegemonik erkeklik krizi ve yeni Türk sinemasında erkeklik halleri. Erciyes İletişim, 7(1), s. 1–24.
• Ayhan, F. & Barutçu, A. (2023). Hegemonik erkeklikten erkekliğin kırılganlığına: The power of the Dog filminde homososyal ilişkiler. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (4), 113-130.
• Ayhan, F. N., & Ak, H. Ş. (2023). Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Psikolojik Şiddet. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi, 3(2), 139-160.
• Bayhan, V. (2012). Beden sosyolojisi ve toplumsal cinsiyet. Doğu Batı, 16(63), s. 147–164.
• Beauvoir, S. de. (2021). İkinci Cinsiyet. Koç Üniversitesi Yayınları.
• Bourdieu, P. (2016). Eril Tahakküm. Bağlam Yayıncılık.
• Bozok, M. (2011). Soru ve Cevaplarla Erkeklikler. Sosyal Kalkınma ve Cinsiyet Eşitliği Politikaları Merkezi Derneği (SOGEP).
• Bozok, M. (2019). Raewyn Connell ve Erkeklik Çalışmalarının Köşe Taşı Çalışması Olarak Erkeklikler. ViraVerita, 201-205.
• Cengiz, H., Tol, U., & Küçükural, Ö. (2004). Hegemonik erkekliğin peşinde. Toplum ve Bilim, (101), s. 50–70.
• Cindoğlu, D. (2003). Modern Türk tıbbında bekaret testleri ve suni bekaret. P. İlkkaracan (Ed.), Müslüman Toplumlarda Kadın ve Cinsellik (s. 115–133). İletişim Yayınları.
• Connell, R. (2016). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar. Ayrıntı Yayınları.
• Connell, R., & Messerschmidt, J. (2005), Hegemonic masculinity: rethinking the concept. Gender & Society, 19(6). 829-859.
• Delaney, C. (2014). Tohum ve Toprak Türk Köy Toplumunda Cinsiyet ve Kozmoloji, S. Somuncuoğlu ve A. Bora (Çev.) İletişim Yayınları.
• Delphy, C. (2012). Baş Düşman. Gülnur Acar-Savran ve Nesrin Tura Demiryontan (Haz.), Kadının Görünmeyen Emeği, (s. 89-115). Yordam Kitap.
• Demren, Ç. (2003). Erkeklik, ataerkillik ve iktidar ilişkileri. A. Akın (Ed.), Toplumsal Cinsiyet, Sağlık ve Kadın (s. 33–44). Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
• Foucault, M. (2016). Cinselliğin Tarihi. Ayrıntı Yayınları.
• Goldberg, H. (2018). Erkek olmanın tehlikeleri. S. Budak (Çev.). Totem Yayınevi.
• Gürbüz, S., & Şahin, F. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Hamzaoğlu, M., & Konuralp, E. (2019). Geleneksel toplumlarda namus olgusu ve namus cinayeti: Türkiye örneği. Kadın Araştırmaları Dergisi, 1(18), 51-65.
• Hartmann, H. (2012). Marksizmle feminizmin mutsuz evliliği. Gülnur Acar-Savran ve Nesrin Tura Demiryontan (Haz.), Kadının Görünmeyen Emeği, Yordam Kitap.
• Hearn, J. (2004). Men around the world; global and transnational masculinities. J. M. Armengol et al. (Ed.), Masculinities and Literary Studies (s. 39–55). Routledge.
• Hıdır, N. (2015). Erkeklik kimliğindeki değişimlerin sorgulanması. Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi, İzmir. Hooks, B. (2018). Değişme İsteği: Erkekler, Erkeklik ve Sevgi. BGST Yayınları.
• Kandiyoti, D. (2019). Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar. Metis Yayıncılık.
• Karaca, A. (2020). Yeniden ve yeniden üretilen eril tahakküm. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (65), s. 405–416.
• Morgan, H. (2019). The real problem with toxic masculinity is that it assumes there is only one way of being a man. The Conversation.
• Mulvey, L. (2008). Görsel haz ve anlatı sineması. S. Büker & G. Topçu (Ed.), Sinema: Tarih/Kuram/Eleştiri. İthaki Yayıncılık.
• Oktan, A. (2013). Türk sinemasında hegemonik erkeklikten erkeklik krizine: Yazı-Tura ve erkeklik bunalımının sınırları. Selçuk İletişim, 5(2), s. 152–166.
• Sancar, S. (2013). Erkeklik: İmkânsız İktidar. Metis Yayıncılık.
• Savran, G. (1994). Feminist Teori ve Erkek Şiddeti. Defter Dergisi, (21), 46-53.
• Sayıcı, F., & Kaya, S. (2023). Sinemada toksik/zehirli erkeklik: “İki Aşığın Ölümü” filmi örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), s. 447–464.
• Scott, J. W. (2007). Toplumsal cinsiyet: Faydalı bir tarihsel analiz kategorisi. Ayrıntı Yayınları.
• Selek, P. (2018). Sürüne Sürüne Erkek Olmak. İletişim Yayınları.
• Sığın, A., & Canatan, A. (2018). Connell’in erkeklikler teorisinde işbirlikçi erkek, madun erkek ve marjinal erkek: hegemonik erkekliğin kavramsal hegemonyası. Sosyal Bilimler Dergisi, (32), s. 163–175.
• Tanman, N. (2019). Türk televizyon dizilerinde kadın temsili: Kadın, Ufak Tefek Cinayetler ve İstanbullu Gelin dizileri örneği. Yüksek lisans tezi, Uşak Üniversitesi, Uşak.
• Topçu B. & Baş E. (2018) Sosyolojik Açıdan Namus Kavramına Bakış: Trabzon İli Örneği. Sosyoloji Dergisi, (38), 173-196.
• Türk, B. (2007). “Sihirden nefret eden bir illüzyonist”: Bourdieu, gelenek ve ideoloji. D. G. Çeğin (Ed.), Ocak ve Zanaat: Pierre Bourdieu Derlemesi (s. 605–627). İletişim Yayınları.
• Yalom, M. (2002). Antik Çağlardan Günümüze Evli Kadının Tarihi. Çitlembik Yayınları.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yumlu, K. (2014). Toplumsal cinsiyet ve medya, İlet-i-şim (21), s. 151-155.