GERÇEKLİK, İKTİDAR VE BEDEN KAVRAMLARI IŞIĞINDA MATRIX FİLMİ
Abstract
Gerçekliğin ne olduğu sorusu insanlık tarihinden bu yana düşünürleri meşgul etmiştir. Bu arayış, sanatın pek çok kolunda olduğu gibi sinemada da yansıma bulmuştur. Son yılların en çok tartışılan filmlerinden Matrix (1999), gerçekliği ele alış şekli ve bunu ilişkilendirdiği kavramlar açısından önemli bir örnek oluşturmuştur. Matrix, filmde de bahsi geçen Baudrillard’ın Simülakrlar ve Simülasyon eserinden izler taşımaktadır. Bir simülasyon olarak nitelendirilebilecek sistemde insanlar zihinsel bir hapishanede olduklarının farkında değillerdir. Matrix’i makineler kontrol etmektedir ve bu kontrol için “yanlış bir bilinç” oluşturmuşlardır. Film bu açıdan günümüz iktidar ve gerçeklik sorgulamalarına ışık tutabilecek bir örnek oluşturur. Makineler insan bedeninin ürettiği enerjiyi kullanmaktadır. İktidarın üretim üzerinden şekillendiği bu sistem; üretim, üretim araçları ve iktidar kavramları açısından daha derin okumalara açıktır. Matrix’te; doğa, üretim araçları ve denetim araçları olarak tasniflenebilecek simülakrların yansımalarını görebilmek mümkündür. Simülasyonun sonunu açıklarken, Baudrillard’ın kullandığı “gerçeğin çölü” ifadesi Matrix filminde de birebir geçmektedir. Matrix’in sonlanması demek, gerçek dünya üzerinde bir daha deneyimlenemeyecek doğal güzelliklerin de tamamen sona ermesi anlamına gelecektir. Gerçek dünya, “gerçeğin çölü” olarak tanımlanacak, Matrix’ten kurtulanlar, bu sevimsiz gerçeklikle tanışacaktır.
Keywords
References
- Avcı A (2014) What is the Matrix, Marmara İletişim Dergisi, 11/11, 221-232.
- Baudrillard J (2011) Simülakrlar ve Simülasyon, Oğuz Adanır (çev), Doğu Batı Yayınları, Ankara.
- Baykan T S (2012) Hollywood Bilimkurgusunda Makine, Beden ve Teknofobi, Sinecine Bahar Sayısı, 3(1), 55-73.
- Campbell J (2013) Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, Sabri Gürses (çev), Kabalcı Yayıncılık, İstanbul.
- Ersümer O (2014) Yavuz Turgul’dan Terrence Malick’e Sinema Yazıları, Hayalperest Yayınevi, İstanbul.
- Fontana P (2011) Finding God in the Matrix, https://turnthedigitalpage.wordpress.com/tag/paul-fontana/ , erişim tarihi: 01.10.2018.
- Ford J L (2016) Buddhism, Christianity, and The Matrix: The Dialectic of Myth-Making in Contemporary Cinema, https://digitalcommons.unomaha.edu/jrf/vol4/iss2/1/ , erişim tarihi: 07.10.2018.
- Foucault M (1992) Hapishanenin Doğuşu, Mehmet Ali Kılıçbay (çev), İmge Kitabevi Yayınları, Ankara.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Fatma Öztat
*
Türkiye
Publication Date
January 30, 2019
Submission Date
October 15, 2018
Acceptance Date
January 30, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 12 Number: 1
Cited By
Kurgusal Mekânın Bilimsel ve Felsefi Boyutları: ‘The Animatrix-The Second Renaissance’ Bölümüne Metaverse Çerçevesinden Bakmak
ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.46372/arts.1142724Metaverse ve İzlenim Yönetimi: 1984 Kitabı Üzerinden Bir Analiz
Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi
https://doi.org/10.47994/usbad.1332069
