Research Article

E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU

Volume: 5 Number: 1 June 30, 2026
TR EN

E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU

Abstract

E-ticaret ekosisteminde milyonlarca ürün, dinamik envanterler ve çoklu satış kanalları nedeniyle manuel ürün kategorizasyonu sürdürülemez hale gelmiştir. Bu çalışma, operasyonel verimsizlikler, bilişsel önyargılar ve ölçeklenememe gibi kısıtları aşmak için yapay zekâ tabanlı otonom bir kategorizasyon sistemi geliştirmektedir. Problem alt başlıklara ayrılarak kavramsallaştırılmış ve çekirdekte dönüştürücü mimarisine dayalı hibrit bir model kullanılmıştır. Türkçe metinler için önceden eğitilmiş BERT modeli, hiyerarşik sınıflandırmaya uyarlanmış; ayrıca metinsel eşleşmenin olmadığı durumlarda anlamsal arama modeli, ontoloji eşleştirme görevini üstlenmiştir. İki e-ticaret platformundan elde edilen gerçek verilerle yapılan deneylerde model, daha önce görmediği test verisinde %88,51 doğruluk sağlamış ve manuel sürece kıyasla adam-saat maliyetini %99 azaltmıştır. Sonuçlar, sistemin operasyonel verimlilik, maliyet avantajı ve sürdürülebilir rekabet gücü sunduğunu göstermektedir.

Keywords

References

  1. Abraham, J. (2014). Product information management. Springer International Publishing.
  2. Anderson, C. (2006). The long tail: Why the future of business is selling less of more. Hyperion.
  3. Batini, C., Cappiello, C., Francalanci, C., & Maurino, A. (2009). Methodologies for data quality assessment and improvement. ACM Computing Surveys, 41(3), 1–52.
  4. Cerri, R., Barros, R. C., & De Carvalho, A. C. (2014). Hierarchical multi-label classification using local neural networks. Journal of Computer and System Sciences, 80(1), 39–56.
  5. Devlin, J., Chang, M.-W., Lee, K., & Toutanova, K. (2019). BERT: Pre-training of deep bidirectional transformers for language understanding. In Proceedings of the 2019 Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies (ss. 4171–4186).
  6. Euzenat, J., & Shvaiko, P. (2013). Ontology matching (2. Baskı). Springer.
  7. Fader, P. S., Hardie, B. G., & Lee, K. L. (2005). Counting your customers the easy way: An alternative to the Pareto/NBD model. Marketing Science, 24(2), 275–284.
  8. Gama, J., Žliobaitė, I., Bifet, A., Pechenizkiy, M., & Bouchachia, A. (2014). A survey on concept drift adaptation. ACM Computing Surveys, 46(4), 1–37.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Deep Learning, Data Analysis, Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

September 22, 2025

Acceptance Date

January 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 5 Number: 1

APA
Muhacır, M., & Işık, G. (2026). E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. Akıllı Sistemler Dergisi, 5(1), 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX
AMA
1.Muhacır M, Işık G. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS. 2026;5(1):13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX
Chicago
Muhacır, Mustafa, and Gürkan Işık. 2026. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi 5 (1): 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX.
EndNote
Muhacır M, Işık G (June 1, 2026) E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. Akıllı Sistemler Dergisi 5 1 13–43.
IEEE
[1]M. Muhacır and G. Işık, “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”, JOSS, vol. 5, no. 1, pp. 13–43, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA85JF72LX
ISNAD
Muhacır, Mustafa - Işık, Gürkan. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi 5/1 (June 1, 2026): 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX.
JAMA
1.Muhacır M, Işık G. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS. 2026;5:13–43.
MLA
Muhacır, Mustafa, and Gürkan Işık. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi, vol. 5, no. 1, June 2026, pp. 13-43, https://izlik.org/JA85JF72LX.
Vancouver
1.Mustafa Muhacır, Gürkan Işık. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS [Internet]. 2026 Jun. 1;5(1):13-4. Available from: https://izlik.org/JA85JF72LX

Journal of Intelligent Systems is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0).

Journal Contact: joss@bartin.edu.tr