Araştırma Makalesi

E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU

Cilt: 5 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU

Öz

E-ticaret ekosisteminde milyonlarca ürün, dinamik envanterler ve çoklu satış kanalları nedeniyle manuel ürün kategorizasyonu sürdürülemez hale gelmiştir. Bu çalışma, operasyonel verimsizlikler, bilişsel önyargılar ve ölçeklenememe gibi kısıtları aşmak için yapay zekâ tabanlı otonom bir kategorizasyon sistemi geliştirmektedir. Problem alt başlıklara ayrılarak kavramsallaştırılmış ve çekirdekte dönüştürücü mimarisine dayalı hibrit bir model kullanılmıştır. Türkçe metinler için önceden eğitilmiş BERT modeli, hiyerarşik sınıflandırmaya uyarlanmış; ayrıca metinsel eşleşmenin olmadığı durumlarda anlamsal arama modeli, ontoloji eşleştirme görevini üstlenmiştir. İki e-ticaret platformundan elde edilen gerçek verilerle yapılan deneylerde model, daha önce görmediği test verisinde %88,51 doğruluk sağlamış ve manuel sürece kıyasla adam-saat maliyetini %99 azaltmıştır. Sonuçlar, sistemin operasyonel verimlilik, maliyet avantajı ve sürdürülebilir rekabet gücü sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abraham, J. (2014). Product information management. Springer International Publishing.
  2. Anderson, C. (2006). The long tail: Why the future of business is selling less of more. Hyperion.
  3. Batini, C., Cappiello, C., Francalanci, C., & Maurino, A. (2009). Methodologies for data quality assessment and improvement. ACM Computing Surveys, 41(3), 1–52.
  4. Cerri, R., Barros, R. C., & De Carvalho, A. C. (2014). Hierarchical multi-label classification using local neural networks. Journal of Computer and System Sciences, 80(1), 39–56.
  5. Devlin, J., Chang, M.-W., Lee, K., & Toutanova, K. (2019). BERT: Pre-training of deep bidirectional transformers for language understanding. In Proceedings of the 2019 Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies (ss. 4171–4186).
  6. Euzenat, J., & Shvaiko, P. (2013). Ontology matching (2. Baskı). Springer.
  7. Fader, P. S., Hardie, B. G., & Lee, K. L. (2005). Counting your customers the easy way: An alternative to the Pareto/NBD model. Marketing Science, 24(2), 275–284.
  8. Gama, J., Žliobaitė, I., Bifet, A., Pechenizkiy, M., & Bouchachia, A. (2014). A survey on concept drift adaptation. ACM Computing Surveys, 46(4), 1–37.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Derin Öğrenme, Veri Analizi, Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

22 Eylül 2025

Kabul Tarihi

21 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Muhacır, M., & Işık, G. (2026). E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. Akıllı Sistemler Dergisi, 5(1), 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX
AMA
1.Muhacır M, Işık G. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS. 2026;5(1):13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX
Chicago
Muhacır, Mustafa, ve Gürkan Işık. 2026. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi 5 (1): 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX.
EndNote
Muhacır M, Işık G (01 Haziran 2026) E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. Akıllı Sistemler Dergisi 5 1 13–43.
IEEE
[1]M. Muhacır ve G. Işık, “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”, JOSS, c. 5, sy 1, ss. 13–43, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85JF72LX
ISNAD
Muhacır, Mustafa - Işık, Gürkan. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi 5/1 (01 Haziran 2026): 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX.
JAMA
1.Muhacır M, Işık G. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS. 2026;5:13–43.
MLA
Muhacır, Mustafa, ve Gürkan Işık. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2026, ss. 13-43, https://izlik.org/JA85JF72LX.
Vancouver
1.Mustafa Muhacır, Gürkan Işık. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS [Internet]. 01 Haziran 2026;5(1):13-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85JF72LX