TR
EN
E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU
Öz
E-ticaret ekosisteminde milyonlarca ürün, dinamik envanterler ve çoklu satış kanalları nedeniyle manuel ürün kategorizasyonu sürdürülemez hale gelmiştir. Bu çalışma, operasyonel verimsizlikler, bilişsel önyargılar ve ölçeklenememe gibi kısıtları aşmak için yapay zekâ tabanlı otonom bir kategorizasyon sistemi geliştirmektedir. Problem alt başlıklara ayrılarak kavramsallaştırılmış ve çekirdekte dönüştürücü mimarisine dayalı hibrit bir model kullanılmıştır. Türkçe metinler için önceden eğitilmiş BERT modeli, hiyerarşik sınıflandırmaya uyarlanmış; ayrıca metinsel eşleşmenin olmadığı durumlarda anlamsal arama modeli, ontoloji eşleştirme görevini üstlenmiştir. İki e-ticaret platformundan elde edilen gerçek verilerle yapılan deneylerde model, daha önce görmediği test verisinde %88,51 doğruluk sağlamış ve manuel sürece kıyasla adam-saat maliyetini %99 azaltmıştır. Sonuçlar, sistemin operasyonel verimlilik, maliyet avantajı ve sürdürülebilir rekabet gücü sunduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abraham, J. (2014). Product information management. Springer International Publishing.
- Anderson, C. (2006). The long tail: Why the future of business is selling less of more. Hyperion.
- Batini, C., Cappiello, C., Francalanci, C., & Maurino, A. (2009). Methodologies for data quality assessment and improvement. ACM Computing Surveys, 41(3), 1–52.
- Cerri, R., Barros, R. C., & De Carvalho, A. C. (2014). Hierarchical multi-label classification using local neural networks. Journal of Computer and System Sciences, 80(1), 39–56.
- Devlin, J., Chang, M.-W., Lee, K., & Toutanova, K. (2019). BERT: Pre-training of deep bidirectional transformers for language understanding. In Proceedings of the 2019 Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies (ss. 4171–4186).
- Euzenat, J., & Shvaiko, P. (2013). Ontology matching (2. Baskı). Springer.
- Fader, P. S., Hardie, B. G., & Lee, K. L. (2005). Counting your customers the easy way: An alternative to the Pareto/NBD model. Marketing Science, 24(2), 275–284.
- Gama, J., Žliobaitė, I., Bifet, A., Pechenizkiy, M., & Bouchachia, A. (2014). A survey on concept drift adaptation. ACM Computing Surveys, 46(4), 1–37.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Derin Öğrenme, Veri Analizi, Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
22 Eylül 2025
Kabul Tarihi
21 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 5 Sayı: 1
APA
Muhacır, M., & Işık, G. (2026). E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. Akıllı Sistemler Dergisi, 5(1), 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX
AMA
1.Muhacır M, Işık G. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS. 2026;5(1):13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX
Chicago
Muhacır, Mustafa, ve Gürkan Işık. 2026. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi 5 (1): 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX.
EndNote
Muhacır M, Işık G (01 Haziran 2026) E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. Akıllı Sistemler Dergisi 5 1 13–43.
IEEE
[1]M. Muhacır ve G. Işık, “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”, JOSS, c. 5, sy 1, ss. 13–43, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85JF72LX
ISNAD
Muhacır, Mustafa - Işık, Gürkan. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi 5/1 (01 Haziran 2026): 13-43. https://izlik.org/JA85JF72LX.
JAMA
1.Muhacır M, Işık G. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS. 2026;5:13–43.
MLA
Muhacır, Mustafa, ve Gürkan Işık. “E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU”. Akıllı Sistemler Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2026, ss. 13-43, https://izlik.org/JA85JF72LX.
Vancouver
1.Mustafa Muhacır, Gürkan Işık. E-TİCARETTE OPERASYONEL VERİMLİLİK VE STRATEJİK AVANTAJ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ÜRÜN KATEGORİZASYONU. JOSS [Internet]. 01 Haziran 2026;5(1):13-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85JF72LX