Research Article

Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler

Volume: 1 Number: 1 August 21, 2026
EN TR

Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler

Abstract

Kozmetik endüstrisi, küresel ölçekte hızla büyüyen, yüksek ekonomik değere sahip ve geniş ürün çeşitliliği sunan önemli bir üretim sektörüdür. Sektör; formülasyon geliştirme, ham madde işleme, üretim, dolum ve paketleme gibi birbirini takip eden çok aşamalı süreçlerden oluşmaktadır. Bu süreçlerde kullanılan çeşitli kimyasal maddeler ve teknolojik uygulamalar, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği açısından farklı risklere maruz kalmasına neden olmaktadır. Literatürde, kozmetik üretim tesislerinde çalışanların başta kimyasal, fiziksel, ergonomik ve biyolojik risklerle karşı karşıya olduğu belirtilmektedir. Uçucu organik bileşikler, koruyucular ve yüzey aktif maddeler kimyasal riskleri oluştururken; gürültü, yüksek sıcaklık ve mekanik ekipmanlar fiziksel risk faktörleri arasında yer almaktadır. Ayrıca tekrarlayan hareketler ve manuel taşıma işlemleri ergonomik sorunlara yol açarken, mikrobiyalkontaminasyon kaynaklı biyolojik riskler de çalışan sağlığını tehdit etmektedir. Bu maruziyetler kısa vadede irritasyon, alerjik reaksiyonlar ve diğer akut sağlık sorunlarına neden olabilmekte; uzun vadede ise mesleki dermatit, solunum yolu hastalıkları ve kronik toksik etkiler gibi ciddi sağlık problemlerine yol açabilmektedir. İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, çalışanların korunmasının yanı sıra ürün kalitesinin ve güvenliğinin sağlanması ile sürdürülebilir üretim anlayışının desteklenmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda risk değerlendirmesi, mühendislik kontrolleri, kişisel koruyucu donanım kullanımı ve çalışan eğitimleri, kozmetik üretim tesislerinde etkili risk yönetiminin temel unsurlarını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, kozmetik üretim süreçlerinde ortaya çıkan mesleki tehlikeler ve bunların çalışan sağlığı üzerindeki etkileri bilimsel literatür ışığında değerlendirilmiş; risklerin önlenmesine yönelik etkili yönetim stratejileri sistematik bir yaklaşımla ele alınmıştır.

Keywords

References

  1. Aerts, O., &Goossens, A. (2020). Contactallergytopreservatives. InContactDermatitis (pp. 835-876). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i5.14689
  2. Akdağ, R., & Mungan, F. P. (2025). Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması. Sosyal Güvenlik Dergisi, 14(2), 102-125. https://doi.org/10.32331/sgd.1699133
  3. Akel, M., & Özcan, S. (2025). Kişisel Koruyucu Dağıtımında Otomat Sistemi Tasarımı. Turan: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 17(68), 357-362. https://doi.org/10.33439/ergonomi.773896
  4. Aksüt, G., Eren, T., & Tüfekçi, M. (2020). Ergonomik Risk Faktörlerinin Siniflandirilmasi: Bir Literatür Taramasi. Ergonomi, 3(3), 169-192. https://doi.org/10.33439/ergonomi.773896
  5. Albayrak, A. (2024). Tarım Çalışanlarında Tarım İlaçlarına Maruziyetin Sağlık Üzerindeki Etkileri: Bir Epidemiyolojik Analiz. Sentez Akademik Araştırmalar Dergisi, (1), 32-45.
  6. Aras, N. (2021). Kimyasal Üretimde Süreç İyileştirmenin İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Analizi, Bir Örnek Olay Uygulaması (Master'sthesis, Marmara Universitesi (Turkey)).
  7. Arslan, S. (2014). İş sağlığı ve güvenlı̇ğı̇ kanunu’na göre işverenı̇n genel yükümlülüklerı̇. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 20(1), 767-808. https://doi.org/10.33433/maruhad.607172
  8. Aydın, M. (2025). Evaluating ISO 45001: 2018 and OHSAS 18001: 2007 withInsightsforoccupationalhealthandsafety (OHS) standards in theconstructionindustry. Journal of ArchitecturalSciencesand Applications, 10(1), 55-71. https://doi.org/10.30785/mbud.1600664

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Policy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 21, 2026

Submission Date

June 9, 2026

Acceptance Date

August 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 1 Number: 1

APA
Karadağ, M. (2026). Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler. İş Güvenliği Bilim Dergisi, 1(1), 27-34. https://izlik.org/JA86WW53GH
AMA
1.Karadağ M. Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler. JOSSC. 2026;1(1):27-34. https://izlik.org/JA86WW53GH
Chicago
Karadağ, Musa. 2026. “Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı Ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler Ve Önleyici Stratejiler”. İş Güvenliği Bilim Dergisi 1 (1): 27-34. https://izlik.org/JA86WW53GH.
EndNote
Karadağ M (August 1, 2026) Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler. İş Güvenliği Bilim Dergisi 1 1 27–34.
IEEE
[1]M. Karadağ, “Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler”, JOSSC, vol. 1, no. 1, pp. 27–34, Aug. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA86WW53GH
ISNAD
Karadağ, Musa. “Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı Ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler Ve Önleyici Stratejiler”. İş Güvenliği Bilim Dergisi 1/1 (August 1, 2026): 27-34. https://izlik.org/JA86WW53GH.
JAMA
1.Karadağ M. Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler. JOSSC. 2026;1:27–34.
MLA
Karadağ, Musa. “Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı Ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler Ve Önleyici Stratejiler”. İş Güvenliği Bilim Dergisi, vol. 1, no. 1, Aug. 2026, pp. 27-34, https://izlik.org/JA86WW53GH.
Vancouver
1.Musa Karadağ. Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler. JOSSC [Internet]. 2026 Aug. 1;1(1):27-34. Available from: https://izlik.org/JA86WW53GH