Occupational Health and Safety in The Cosmetics Industry: Chemical Exposure, Occupational Risks, and Preventive Strategies

Öz

The cosmetics industry is a major manufacturing sector that is growing rapidly on a global scale, holds high economic value, and offers a wide variety of products. The sector consists of a series of sequential, multi-stage processes, such as formulation development, raw material processing, production, filling, and packaging. The various chemical substances and technological applications used in these processes expose workers to different risks in terms of occupational health and safety. The literature indicates that workers in cosmetic manufacturing facilities face chemical, physical, ergonomic, and biological risks, among others. Volatile organic compounds, preservatives, and surfactants pose chemical risks, while noise, high temperatures, and mechanical equipment are among the physical risk factors. Additionally, repetitive movements and manual handling operations lead to ergonomic issues, and biological risks stemming from microbial contamination also threaten worker health. In the short term, these exposures can cause irritation, allergic reactions, and other acute health problems; in the long term, they can lead to serious health issues such as occupational dermatitis, respiratory diseases, and chronic toxic effects. Occupational health and safety practices are of great importance not only for protecting workers but also for ensuring product quality and safety and supporting a sustainable approach to production. In this context, risk assessment, engineering controls, the use of personal protective equipment, and worker training constitute the fundamental elements of effective risk management in cosmetic manufacturing facilities. In this study, occupational hazards arising from cosmetic production processes and their effects on worker health were evaluated in light of the scientific literature; effective management strategies for preventing these risks were addressed using a systematic approach.

Anahtar Kelimeler

• Cosmetics Industry
• Occupational Health and Safety
• Chemical Exposure
• Occupational Risks
• Cosmetics GMP

Kozmetik Endüstrisinde İş Sağlığı ve Güvenliği: KimyasalMaruziyet, Mesleki Riskler ve Önleyici Stratejiler

Öz

Kozmetik endüstrisi, küresel ölçekte hızla büyüyen, yüksek ekonomik değere sahip ve geniş ürün çeşitliliği sunan önemli bir üretim sektörüdür. Sektör; formülasyon geliştirme, ham madde işleme, üretim, dolum ve paketleme gibi birbirini takip eden çok aşamalı süreçlerden oluşmaktadır. Bu süreçlerde kullanılan çeşitli kimyasal maddeler ve teknolojik uygulamalar, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği açısından farklı risklere maruz kalmasına neden olmaktadır. Literatürde, kozmetik üretim tesislerinde çalışanların başta kimyasal, fiziksel, ergonomik ve biyolojik risklerle karşı karşıya olduğu belirtilmektedir. Uçucu organik bileşikler, koruyucular ve yüzey aktif maddeler kimyasal riskleri oluştururken; gürültü, yüksek sıcaklık ve mekanik ekipmanlar fiziksel risk faktörleri arasında yer almaktadır. Ayrıca tekrarlayan hareketler ve manuel taşıma işlemleri ergonomik sorunlara yol açarken, mikrobiyalkontaminasyon kaynaklı biyolojik riskler de çalışan sağlığını tehdit etmektedir. Bu maruziyetler kısa vadede irritasyon, alerjik reaksiyonlar ve diğer akut sağlık sorunlarına neden olabilmekte; uzun vadede ise mesleki dermatit, solunum yolu hastalıkları ve kronik toksik etkiler gibi ciddi sağlık problemlerine yol açabilmektedir. İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, çalışanların korunmasının yanı sıra ürün kalitesinin ve güvenliğinin sağlanması ile sürdürülebilir üretim anlayışının desteklenmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda risk değerlendirmesi, mühendislik kontrolleri, kişisel koruyucu donanım kullanımı ve çalışan eğitimleri, kozmetik üretim tesislerinde etkili risk yönetiminin temel unsurlarını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, kozmetik üretim süreçlerinde ortaya çıkan mesleki tehlikeler ve bunların çalışan sağlığı üzerindeki etkileri bilimsel literatür ışığında değerlendirilmiş; risklerin önlenmesine yönelik etkili yönetim stratejileri sistematik bir yaklaşımla ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kozmetik Endüstrisi
• İş Sağlığı ve Güvenliği
• Kimyasal Maruziyet
• Mesleki Riskler
• Kozmetik GMP

Kaynakça

1. Aerts, O., &Goossens, A. (2020). Contactallergytopreservatives. InContactDermatitis (pp. 835-876). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i5.14689
2. Akdağ, R., & Mungan, F. P. (2025). Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması. Sosyal Güvenlik Dergisi, 14(2), 102-125. https://doi.org/10.32331/sgd.1699133
3. Akel, M., & Özcan, S. (2025). Kişisel Koruyucu Dağıtımında Otomat Sistemi Tasarımı. Turan: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 17(68), 357-362. https://doi.org/10.33439/ergonomi.773896
4. Aksüt, G., Eren, T., & Tüfekçi, M. (2020). Ergonomik Risk Faktörlerinin Siniflandirilmasi: Bir Literatür Taramasi. Ergonomi, 3(3), 169-192. https://doi.org/10.33439/ergonomi.773896
5. Albayrak, A. (2024). Tarım Çalışanlarında Tarım İlaçlarına Maruziyetin Sağlık Üzerindeki Etkileri: Bir Epidemiyolojik Analiz. Sentez Akademik Araştırmalar Dergisi, (1), 32-45.
6. Aras, N. (2021). Kimyasal Üretimde Süreç İyileştirmenin İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Analizi, Bir Örnek Olay Uygulaması (Master'sthesis, Marmara Universitesi (Turkey)).
7. Arslan, S. (2014). İş sağlığı ve güvenlı̇ğı̇ kanunu’na göre işverenı̇n genel yükümlülüklerı̇. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 20(1), 767-808. https://doi.org/10.33433/maruhad.607172
8. Aydın, M. (2025). Evaluating ISO 45001: 2018 and OHSAS 18001: 2007 withInsightsforoccupationalhealthandsafety (OHS) standards in theconstructionindustry. Journal of ArchitecturalSciencesand Applications, 10(1), 55-71. https://doi.org/10.30785/mbud.1600664

9. Bell, N., Vaughan, N. P., Morris, L., &Griffin, P. (2012). An assessment of workplaceprogrammesdesignedtocontrolinhalationrisksusingrespiratoryprotectiveequipment. Annals of occupationalhygiene, 56(3), 350-361. https://doi.org/10.1093/annhyg/mer109
10. Berkan, E. R. (2018). Yeraltı kömür madenciliğindeki temel risklerin hibrit bir risk analiz yöntemi Ile değerlendirilmesi (Doctoraldissertation, Dokuz EylulUniversitesi (Turkey)).
11. Bilgiç, T. A., Timur, S. S., & Gürsoy, R. N. (2021). Kozmetik Laboratuvarlarının TS EN ISO/IEC 17025 Akreditasyonu. Hacettepe UniversityJournal of theFaculty of Pharmacy, 41(3), 162-176. https://doi.org/10.52794/hujpharm.790227
12. Buhler, W., Dittman, B., &Langley, R. L. (2025). PersonalProtectiveEquipment. In Farm Toxicology: A PrimerforRural Healthcare Practitioners (pp. 23-50). Cham: Springer Nature Switzerland.
13. Cevizci, S., & Önal, A. E. (2009). Halk sağlığı açısından hijyen ve iyi üretim uygulamaları. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 66(2), 73-82. https://izlik.org/JA98NY29TZ
14. Cohen, J., LaRue, C., &Cohen, H. H. (2017). Attentioninterrupted: Cognitivedistraction&workplacesafety. Professional Safety, 62(11), 28-34. https://onepetro.org/PS/issue/62/11
15. Cui, P., Schito, G., &Cui, Q. (2020). VOC emissionsfromasphaltpavementandhealthriskstoconstructionworkers. Journal of CleanerProduction, 244, 118757. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.118757
16. Çakar, M. (2024). Kimyasal Maddelerin Tehlikeleri ve İş Güvenliği Üzerindeki Etkileri. Kuzey Ege Teknik Bilimler ve Teknoloji Dergisi, 1(1), 46-56. https://izlik.org/JA75CR65LH
17. Demirci, G., Ateş, F. M., &Fandaklı, S. (2023). Çalışma Ortamında Kimyasallardan Kaynaklı Tehlikeler ve İnsan Sağlığına Etkileri. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 242-253. https://doi.org/10.55117/bufbd.1326123
18. Du, X. N., He, Y., Chen, Y. W., Liu, Q., Sun, L., Sun, H. M., ... & Lu, Y. (2024). Decodingcosmeticcomplexities: a comprehensiveguidetomatrixcompositionandpretreatmenttechnology. Molecules, 29(2), 411. https://doi.org/10.3390/molecules29020411
19. Eastlake, A., Hodson, L., Geraci, C., &Crawford, C. (2012). A criticalevaluation of materialsafety data sheets (MSDSs) forengineerednanomaterials. Journal of ChemicalHealth&Safety, 19(5), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.jchas.2012.02.002
20. Engin, T. (2014). 6331 sayılı kanun çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi (Master'sthesis, Bursa UludagUniversity (Turkey)).
21. Gönder, G. (2025). Bir Tekstil Fabrikasında Çalışan İşçilerin Ergonomik Riskleri ve Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının Belirlenmesi (Master'sthesis, Fen Bilimleri Enstitüsü). https://earsiv.odu.edu.tr/xmlui/handle/11489/5624
22. Harper, M. (2004). Assessingworkplacechemicalexposures: the role of exposuremonitoring. Journal of EnvironmentalMonitoring, 6(5), 404-412. https://doi.org/10.1039/b314697a
23. Isaac, R. A. A., Subbarayalu, R., Kumar, M. S. K., Martin, T. M., Lo, S. C., &Santosh, W. (2025). Human endocrinedisruption: an updatedreview of toxicological insight sintoparabensandphthalates.
24. ToxicologyandEnvironmentalHealthSciences, 17(3), 335-348. https://doi.org/10.1007/s13530-025-00264-w
25. Kanten, S. (2018). İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
26. Karaca, N., & Çevik, C. (2024). Çalışma Yaşamında Psikososyal Riskler Ve Bu Risklerin Yol Açtığı Sorunlar. Sosyal Aktörler Ve Deneyimler Dergisi, (3), 78-90. https://izlik.org/JA37MF74AJ
27. Karadağ, M. (2025) İş Sağlığı ve Güvenliğinde İşbirliği: Ortak Akılla Sıfır Kaza Hedefine; Geleceğin İş Yerlerinde Sürdürülebilir İSG İşbirliği Nobel Bilimsel Eserler ISBN: 978-625-364-188-7
28. Karadağ, M. (2025) Kozmetik Katkı Maddeleri.İksadyayınevi https://dx.doi.org/10.5281/zenodo.14859124
29. Karadağ, M. (2025) MYO’ Lar İçin İş Sağlığı ve Güvenliği iksad yayınevi https://dx.doi.org/10.5281/zenodo.14852896 Kaya, O. (2023). Ergonomik Risk Analizi Yöntemlerinin İncelenmesi: İnşaat Sektörüne Yönelik Bir Uygulama (Master'sThesis, Istanbul Aydin University (Turkey)).
30. Kekeç, I. (2020). Üniversitelerde oluşabilecek kimyasal atıkların ve bunların bertarafına yönelik metotların Incelenmesi (Master'sthesis, Dokuz EylulUniversitesi (Turkey)).
31. Khalil, E. (2015). A technicaloverview on protectiveclothingagainstchemicalhazards. AASCIT J. Chem, 2(3), 67-76. (http://www.aascit.org/journal/chemistry
32. Koçali, K. (2026). İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemlerinde Risk Yönetimi Terminolojisinin Analizi: 6331 Sayılı Kanun ve ISO Standartları Karşılaştırması. Avrasya Terim Dergisi, 14(1), 133-149. https://doi.org/10.31451/ejatd.1862766
33. Kuempel, E. D., Geraci, C. L., &Schulte, P. A. (2012). Risk assessmentand risk management of nanomaterials in theworkplace: translatingresearchtopractice. Annals of occupationalhygiene, 56(5), 491-505. https://doi.org/10.1093/annhyg/mes040
34. Kurul, M. (2019). Kömür yakan termik santrallerde tehlikelerin belirlenmesi ve risk değerlendirmesi (Master'sthesis, Dokuz EylulUniversitesi (Turkey)). https://www.proquest.com/openview/eb3b9875c63cf04c8a266b6f8a246292/1?pq-origsite=gscholar&cbl=2026366&diss=y
35. Lisbôa, C. D., &Mello, M. G. D. S. (2018). Voice andspeechsignsandsymptoms in individualsexposedtochemicalagents: an analysis of medicalrecords. Revista CEFAC, 20(2), 209-217. https://doi.org/10.1590/1982-0216201820214717
36. Lux, H., Baur, X., Budnik, L. T., Heutelbeck, A., Teixeira, J. P., Neumann, E., ... &Orru, H. (2020). Outdoorairpollutionfromindustrialchemicalscausingnewonset of asthmaor COPD: a systematicreviewprotocol. Journal of OccupationalMedicineandToxicology, 15(1), 38. https://doi.org/10.1186/s12995-020-00289-6
37. Okoro, H. K., Ige, J. O., Iyiola, O. A., Pandey, S., Lawal, I. A., Zvinowanda, C., &Ngila, C. J. (2017). Comprehensivereviews on adversehealtheffects of humanexposuretoendocrine-disruptingchemicals. FreseniusEnviron. Bull, 26(7), 4623-4636.
38. Ozobu, C. O., Adikwu, F. E., Odujobi, N. O., Onyekwe, F. O., & Nwulu, E. O. (2025). Advancing occupational safety with AI-powered monitoring systems: A conceptual framework for hazard detection and exposure control. World Journal of Innovation and Modern Technology, 9(1), 186-213.
39. Özbakır, O. (2023). Occupational health and safety risk assessment and mitigation in chemistry laboratories: a casestudy of Iğdır University. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(1), 1-20. https://izlik.org/JA55GL26DC
40. Özbakır, O. (2024). Risk PerceptionandOccupationalHealthandSafety: Evaluation in Nationaland Global Context. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 11-23. https://doi.org/10.57244/dfbd.1347259
41. Özkiliç, Ö. (2005). İş sağliği ve güvenliği, yönetim sistemleri ve risk değerlendirme metodolojileri. TİSK Yayınları, Ankara, 336.
42. Öztürk, B. S. (2023). Endokrin Bozucu Kimyasallar ve İlişkili Hastalıklar. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(2), 56-67. https://izlik.org/JA32RT74UU
43. Raja, U., &Iqbal, N. (2019). Ensuringworkersafety in Lahore’slargeindustries: a study on occupationalhealth, safety, and risk management. Journal of EnergyandEnvironmentalPolicyOptions, 2(4), 117-124. https://resdojournals.com/index.php/JEEPO/article/view/100/460
44. Ross, J. A., Shipp, E. M., Trueblood, A. B., &Bhattacharya, A. (2016). Ergonomicsandbeyond: understanding how chemicalandheatexposuresandphysicalexertions at workaffectfunctionalability, injury, andlong-termhealth. Human factors, 58(5), 777-795. https://doi.org/10.1177/0018720816645
45. Roy, S., & Saha, S. (2025). PotentialHealthRisksAssociatedwithCosmeticsandPersonalCareProducts: An Overview. AmericanJournal of MedicalandClinicalResearch&Reviews, 4(7), 1-19.
46. Saravacos, G., &Kostaropoulos, A. E. (2015). Mechanicalprocessingequipment. InHandbook of foodprocessingequipment (pp. 149-232). Cham: Springer International Publishing. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-25020-5
47. Savary, G., Grisel, M., &Picard, C. (2015). Cosmeticsandpersonalcareproducts. In Natural polymers: industrytechniquesandapplications (pp. 219-261). Cham: Springer International Publishing.
48. Schliemann, S., Boman, A., &Wahlberg, J. E. (2019). OrganicSolvents. InKanerva’sOccupationalDermatology (pp. 953-967). Cham: Springer International Publishing.
49. Sentana, P., Denny, H., &Susanto, H. (2019). HealthSafety in CosmeticsIndustries: A Case Study of Evaluation on PhysicalEnvironmentalSafety. International Journal of ScienceandResearch, 8(4), 685-689.
50. Sevim, M. G. (2019). Ekmek fırınlarında gıda güvenliği riskleri ve güvenli ekmek üretimi için hijyen ve sanitasyon uygulamaları (Master'sthesis, Bursa UludagUniversity (Turkey)). https://www.proquest.com/openview/753d90789ab58d47a1c05fc14136fcdf/1?pq-origsite=gscholar&cbl=2026366&diss=y
51. Sevinç, A. S. (2022). İş Güvenliği Algısının Motivasyona Etkisinde Kültür Boyutlarının Aracılık Rolü: Bir Araştırma (Doctoraldissertation, InonuUniversity (Turkey)). https://www.proquest.com/openview/5b232e56f27c6a9c2a6dbf59ec410da9/1?pq-origsite=gscholar&cbl=2026366&diss=y
52. Sunny, A. I., Zhao, A., Li, L., &Sakiliba, S. K. (2020). Low-costIoT-based sensor system: A casestudy on harshenvironmentalmonitoring. Sensors, 21(1), 214. https://doi.org/10.3390/s21010214
53. Şahin, D. D., & Eker, H. (2025). Mermer Fabrikasındaki Tehlike, Risklerin Değerlendirilmesi ve Kontrolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(1), 370-399. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1506341
54. Şardan, H. S. (2005). İş sağliği ve güvenliğinde yeni oluşumlar; risk değerlendirmesi ve OHSAS 18001 (Doctoraldissertation, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara).
55. Şengül, Ç. (2017). Bir kozmetik firmasında kalite iyileştirme adımları kozmetik kalite el kitabının yazılması ve tedarikçi performansı üzerindeki etkisi (Master'sthesis, İstanbul Arel Üniversitesi).
56. Tok, K. C. (2015). Çeşitli kozmetik ürünlerindeki ağır metal düzeylerinin araştırılarak toksikolojik açıdan değerlendirmesi (Master'sthesis, Ankara Universitesi (Turkey)).
57. Topuz, E. (2009). Endüstriyel tehlikeli maddeler için çevresel risk değerlendirme yaklaşımı. https://polen.itu.edu.tr/entities/publication/5c75e3b0-4e61-49c0-9774-4e4c63ee9688
58. Trout, G., &Haling, C. (2013). HazCom: MostFrequentlyAskedQuestions. Professional Safety, 58(12), 43-54.
59. Üner, D. M., &Altıokka, İ. (2020) Kozmetikte Güvenilirlik ve Kozmetovijilans. Yüksek Lisans Tezi
60. Panda, S.K. ve Choudhury, S. (2005). Chromium stress in plants. Brazilian Journal of Plant Physiology, 17, 95–102. https://doi.org/doi.org/xxx.xx./zzz.12345
61. Samantaray, S. (2002). Biochemical responses of Cr–tolerant and Cr–Sensitive mung bean cultivars grown on varying levels of chromium. Chemosphere, 47, 1065–1072. https://doi.org/xxx.xx./zzz.12345