ARITMADA DOĞAL BİTKİLERİN KULLANIMI, MODELLER VE PİLOT ÇALIŞMA ÖRNEĞİ: KOZAN İLÇESİ

Abstract

Günümüzde çeşitli yollarla kirletilmiş suyu arıtmak için birçok alternatif bulunmaktadır. Bu alternatifler en basit teknolojiden en ilerisine kadar değişmektedir. Arıtma sistemini seçerken maliyet ve diğer şartlar açısından en uygun teknolojiyi kullanmak ve doğal ortama en az kirletici vermektir. Sulak alan arıtma sistemlerinin tasarımı genel hidrolik parametrelerinden hidrolik yükleme ve kütlesel yükleme hızı gibi parametrelerle yapılır. Ancak madde çevrimleri ve kirletici giderme mekanizmaları tasarımı için arıtılmış su kalitesini artırmaya yönelik farklı kinetik modeller de geliştirilmekte ve daha sıklıkla kullanılmaktadır.

Birçok faktörün etkin olduğu ve özellikle biyolojik ayrışabilirliği olan maddelerin temel izlemsel işlem maddesi olması modellemelerde önemli rol oynar. Ayrıca, sulak alan arıtma sistemindeki biyolojik aktivitenin derecesi, aktif ekosistemlerde farklı faktörleri etkileyebilmektedir. Yüzey altı akışlı sulak alanlar ve yüzey akışlı sulak alanlar temel işleyişi farklı, işlevsel fonksiyonu ise aynı olan sistemsel metotlardır. Burada özellikle bazı parametreler (sıcaklık v.b.) değişime karşı fazla duyarlı değildir. Buda işletmede dikkat edilmesi gereken unsurlardandır. Çalışmada hidrolik yük ve buna bağlı olarak değişik kütlesel yüklerdeki değerler (öncelikle BOİ_5, Azot, Fosfor ve diğer organik maddeler) ile sistemin temel işleyişini oluşturan nitrifikasyon, denitrifikasyon incelemiştir. Çevresel ve işletme faktörleri de değerlendirilerek su kalitesi ve tasarım kriterlerinin uygulama sonuçlarının ülkemizin sıcak bölgelerindeki durumu ve uygulanabilirliği test edilmiştir.