Research Article

ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA

Volume: 6 Number: 1 June 21, 2021
EN TR

ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA

Abstract

İşletme yönetiminin işletme üzerinde kontrolü sağlamak için kullanacağı en önemli araçlardan biri performans ölçümüdür. Performans ölçümü, işletmelerin faaliyetlerine ilişkin geri bildirim sağlayarak kendinden beklenen sorumluluğu yerine getirmektedir. Performans ölçüm süreci boyunca işletmenin her kademesinde muhtelif göstergeler kullanılmaktadır. Etkinlik, etkililik, verimlilik, kârlılık ve performans bu süreçte en çok kullanılan göstergelerdir. Ancak bu kavramlar sıklıkla birbirleri yerine kullanılmakta ve karıştırılmaktadırlar. Bu çalışmada, ilgili kavramlara ilişkin farklılıklara, ilişkilere ve karşılaştırmalara dair açıklamalar yapılarak konuya ilişkin bir kavramsal çerçeve oluşturulması amaçlanmaktadır. Yapılan karşılaştırmalar neticesinde etkinliğin girdiler ile ilgili işlerin doğru; etkililiğin çıktılar ile ilgili doğru işlerin; verimliliğin ise etkinlik ve etkililik birleşimi olarak doğru işlerin doğru yapılmasını ifade ettiği görülmektedir. Bunların sonucunda kalite ve yenilik gibi unsurlar ile birlikte işletmelerin kârlılık sağlayabileceği belirtilmektedir. Son aşamada ise büyüme ve pazar payı benzeri faktörler neticesinde işletme performansı belirlenmektedir. Özetle, etkinlik ve etkililik gibi içsel göstergeler ile dar bir alanda başlayan performans ölçüm süreci, dışsal göstergeleri de içine alan kârlılık ve performans göstergeleri ile geniş bir alanda sonlanmaktadır.

Keywords

References

  1. Akal, Z. (2011). İşletmelerde Performans Ölçüm ve Denetimi: Çok Yönlü Performans Göstergeleri. Ankara: Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.
  2. Akdeniz, H. A., & Durmaz, F. (1998). Verimliliğin Genel Performans Üzerindeki Yansımalarının Uygulanması. D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi, 13(2), 85–99.
  3. Al‐Darrab, I. A. (2000). Relationships between productivity, efficiency, utilization, and quality. Work Study, 49(3), 97–104. https://doi.org/10.1108/00438020010318073
  4. Almström, P. (2013). Productivity Measurement and Improvements: A Theoretical Model and Applications from the Manufacturing Industry. In C. Emmanouilidis, M. Taisch, & D. Kiritsis (Eds.), Advances in Production Management Systems: Competitive Manufacturing for Innovative Products and Services. https://doi.org/10.1007/978-3-642-40361-3
  5. Alsyouf, I. (2007). The role of maintenance in improving companies’ productivity and profitability. International Journal of Production Economics, 105(1), 70–78. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2004.06.057
  6. Amirthalingam, N., & Balasundaram, N. (2013). Determinants of Profitability: A Case Study of Listed Manufacturing Companies in Sri Lanka. Merit Research Journal of Art, Social Science and Humanities, 1(1), 1–6.
  7. Anttila, J., & Jussila, K. (2017). Understanding Quality – Conceptualization of the Fundamental Concepts of Quality. International Journal of Quality and Service Sciences, 9(3/4), 251–268. https://doi.org/10.1108/IJQSS-03-2017-0020
  8. Archer, N. P. (1983). Efficiency, effectiveness and profitability: An interaction model (No. 203). Ontario.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 21, 2021

Submission Date

February 7, 2021

Acceptance Date

April 3, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 6 Number: 1

APA
Cavlak, H. (2021). ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. Journal of Research in Business, 6(1), 99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR
AMA
1.Cavlak H. ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. JRB. 2021;6(1):99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR
Chicago
Cavlak, Hakan. 2021. “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”. Journal of Research in Business 6 (1): 99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR.
EndNote
Cavlak H (June 1, 2021) ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. Journal of Research in Business 6 1 99–126.
IEEE
[1]H. Cavlak, “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”, JRB, vol. 6, no. 1, pp. 99–126, June 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA33NM27LR
ISNAD
Cavlak, Hakan. “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”. Journal of Research in Business 6/1 (June 1, 2021): 99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR.
JAMA
1.Cavlak H. ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. JRB. 2021;6:99–126.
MLA
Cavlak, Hakan. “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”. Journal of Research in Business, vol. 6, no. 1, June 2021, pp. 99-126, https://izlik.org/JA33NM27LR.
Vancouver
1.Hakan Cavlak. ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. JRB [Internet]. 2021 Jun. 1;6(1):99-126. Available from: https://izlik.org/JA33NM27LR