Araştırma Makalesi

ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA

Cilt: 6 Sayı: 1 21 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA

Öz

İşletme yönetiminin işletme üzerinde kontrolü sağlamak için kullanacağı en önemli araçlardan biri performans ölçümüdür. Performans ölçümü, işletmelerin faaliyetlerine ilişkin geri bildirim sağlayarak kendinden beklenen sorumluluğu yerine getirmektedir. Performans ölçüm süreci boyunca işletmenin her kademesinde muhtelif göstergeler kullanılmaktadır. Etkinlik, etkililik, verimlilik, kârlılık ve performans bu süreçte en çok kullanılan göstergelerdir. Ancak bu kavramlar sıklıkla birbirleri yerine kullanılmakta ve karıştırılmaktadırlar. Bu çalışmada, ilgili kavramlara ilişkin farklılıklara, ilişkilere ve karşılaştırmalara dair açıklamalar yapılarak konuya ilişkin bir kavramsal çerçeve oluşturulması amaçlanmaktadır. Yapılan karşılaştırmalar neticesinde etkinliğin girdiler ile ilgili işlerin doğru; etkililiğin çıktılar ile ilgili doğru işlerin; verimliliğin ise etkinlik ve etkililik birleşimi olarak doğru işlerin doğru yapılmasını ifade ettiği görülmektedir. Bunların sonucunda kalite ve yenilik gibi unsurlar ile birlikte işletmelerin kârlılık sağlayabileceği belirtilmektedir. Son aşamada ise büyüme ve pazar payı benzeri faktörler neticesinde işletme performansı belirlenmektedir. Özetle, etkinlik ve etkililik gibi içsel göstergeler ile dar bir alanda başlayan performans ölçüm süreci, dışsal göstergeleri de içine alan kârlılık ve performans göstergeleri ile geniş bir alanda sonlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akal, Z. (2011). İşletmelerde Performans Ölçüm ve Denetimi: Çok Yönlü Performans Göstergeleri. Ankara: Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.
  2. Akdeniz, H. A., & Durmaz, F. (1998). Verimliliğin Genel Performans Üzerindeki Yansımalarının Uygulanması. D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi, 13(2), 85–99.
  3. Al‐Darrab, I. A. (2000). Relationships between productivity, efficiency, utilization, and quality. Work Study, 49(3), 97–104. https://doi.org/10.1108/00438020010318073
  4. Almström, P. (2013). Productivity Measurement and Improvements: A Theoretical Model and Applications from the Manufacturing Industry. In C. Emmanouilidis, M. Taisch, & D. Kiritsis (Eds.), Advances in Production Management Systems: Competitive Manufacturing for Innovative Products and Services. https://doi.org/10.1007/978-3-642-40361-3
  5. Alsyouf, I. (2007). The role of maintenance in improving companies’ productivity and profitability. International Journal of Production Economics, 105(1), 70–78. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2004.06.057
  6. Amirthalingam, N., & Balasundaram, N. (2013). Determinants of Profitability: A Case Study of Listed Manufacturing Companies in Sri Lanka. Merit Research Journal of Art, Social Science and Humanities, 1(1), 1–6.
  7. Anttila, J., & Jussila, K. (2017). Understanding Quality – Conceptualization of the Fundamental Concepts of Quality. International Journal of Quality and Service Sciences, 9(3/4), 251–268. https://doi.org/10.1108/IJQSS-03-2017-0020
  8. Archer, N. P. (1983). Efficiency, effectiveness and profitability: An interaction model (No. 203). Ontario.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2021

Kabul Tarihi

3 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Cavlak, H. (2021). ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. Journal of Research in Business, 6(1), 99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR
AMA
1.Cavlak H. ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. JRB. 2021;6(1):99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR
Chicago
Cavlak, Hakan. 2021. “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”. Journal of Research in Business 6 (1): 99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR.
EndNote
Cavlak H (01 Haziran 2021) ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. Journal of Research in Business 6 1 99–126.
IEEE
[1]H. Cavlak, “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”, JRB, c. 6, sy 1, ss. 99–126, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33NM27LR
ISNAD
Cavlak, Hakan. “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”. Journal of Research in Business 6/1 (01 Haziran 2021): 99-126. https://izlik.org/JA33NM27LR.
JAMA
1.Cavlak H. ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. JRB. 2021;6:99–126.
MLA
Cavlak, Hakan. “ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA”. Journal of Research in Business, c. 6, sy 1, Haziran 2021, ss. 99-126, https://izlik.org/JA33NM27LR.
Vancouver
1.Hakan Cavlak. ETKİNLİK, ETKİLİLİK, VERİMLİLİK, KÂRLILIK, PERFORMANS: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE KARŞILAŞTIRMA. JRB [Internet]. 01 Haziran 2021;6(1):99-126. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33NM27LR