EN
TR
Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi
Abstract
Kalın kömür damarları madencilik açısından yüksek rezerv ve ekonomik avantajlar sağlamakla birlikte, kendiliğinden yanma riski nedeniyle ciddi güvenlik ve üretim sorunları barındırmaktadır. Kömürün düşük sıcaklıklarda oksidasyonu, oksijen teması ve ısının uzaklaştırılamaması sonucu birikerek yangın riskini artırmaktadır. Bu süreç; kömürün gözenek yapısı, nem oranı, pirit içeriği, jeolojik özellikler, havalandırma koşulları ve atmosferik faktörlerden etkilenmektedir. Riskin azaltılması için havalandırma sistemleri, gaz izleme merkezleri, kül enjeksiyonu, fenolik köpük ve beton kaplama, azot gazı uygulamaları gibi önleyici yöntemler kullanılmaktadır. Kendiliğinden yanma meydana geldiğinde ise erken tespit kritik olup, oksijenin kesilmesi, soğutma uygulamaları, azot gaz enjeksiyonu ve izolasyon yöntemleri uygulanmaktadır. Bu stratejilerin bütüncül şekilde entegrasyonu, iş güvenliğini artırmakta, ekonomik kayıpları azaltmakta ve madencilik faaliyetlerinin sürdürülebilirliğine katkı sunmaktadır.
Keywords
- Kalın kömür damarları
- kendiliğinden yanma
- oksidasyon
- havalandırma
- gaz izleme
- azot enjeksiyonu
- kül uygulaması
- fenolik köpük
- yangın müdahalesi
- madencilik güvenliği
Thanks
Bu derleme çalışmasının hazırlanmasında destek olan ve katkılarını esirgemeyen Polyak Eynez İSG ve Afet Koordinasyon Direktörü Sayın Ergin Kahraman Bey’e teşekkürlerimi sunarım. Aynı zamanda akademik bilgi ve tecrübeleriyle yol gösteren, her aşamada desteğini hissettiren değerli hocam Prof. Dr. Önder Uysal’a en içten teşekkürlerimi iletirim.
References
- [1] A. Yılmaz, S. Bilen, and M. Rasskazova, “Determination of gas contents and spontaneous combustion liabilities of Zonguldak coals,” Solid Fuel Chem., vol. 59, no. 2, pp. 97–103, 2025, doi: 10.3103/S0361521924700617.
- [2] A. Değirmenci, “Kozlu müessesesindeki ocak yangınları ve alınan önlemler,” in Proc. Türkiye 8. Kömür Kongresi, Zonguldak, Turkey, 1992, pp. 153–164.
- [3] J. Smith, “Mechanisms of coal spontaneous combustion in underground mines,” Min. Saf. Rev., vol. 15, no. 4, pp. 110–120, 2003.
- [4] “Spontaneous combustion,” Britannica, [Online]. Available: https://www.britannica.com/science/spontaneous-combustion
- [5] Ö. Ören, “Kütahya bölgesi linyitlerinin kendiliğinden yanmaya yatkınlıklarının araştırılması,” M.S. thesis, Fen Bilimleri Enstitüsü, Dumlupınar Üniv., Kütahya, Turkey, 2006.
- [6] M. E. Yılmaz and A. Kaya, “Kömür yangınları ve kendiliğinden yanma olayı,” Maden Müh. Derg., vol. 45, no. 3, pp. 255–267, 2019.
- [7] S. Yılmaz, “Prediction of spontaneous combustion liability for imported steam coals,” Energy Sources A, Recovery Util. Environ. Eff., vol. 47, no. 1, pp. 12329–12343, 2025, doi: 10.1080/15567036.2025.2512224.
- [8] J. Tian, Z. Li, and G. Wang, “Study on the spontaneous combustion of coal and its prevention in underground mining operations,” J. Environ. Sci. Eng., vol. 5, no. 3, pp. 312–323, 2016.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Coal
Journal Section
Review
Publication Date
August 31, 2025
Submission Date
May 31, 2025
Acceptance Date
August 29, 2025
Published in Issue
Year 2025 Number: 010
APA
Çam, M., & Uysal, Ö. (2025). Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. Journal of Scientific Reports-C, 010, 39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX
AMA
1.Çam M, Uysal Ö. Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. Journal of Scientific Reports-C. 2025;(010):39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX
Chicago
Çam, Muhammet, and Önder Uysal. 2025. “Kalın Kömür Damarlarında Kendiliğinden Yanma Ile Mücadele Yönetimi”. Journal of Scientific Reports-C, nos. 010: 39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX.
EndNote
Çam M, Uysal Ö (August 1, 2025) Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. Journal of Scientific Reports-C 010 39–48.
IEEE
[1]M. Çam and Ö. Uysal, “Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi”, Journal of Scientific Reports-C, no. 010, pp. 39–48, Aug. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA72MF53UX
ISNAD
Çam, Muhammet - Uysal, Önder. “Kalın Kömür Damarlarında Kendiliğinden Yanma Ile Mücadele Yönetimi”. Journal of Scientific Reports-C. 010 (August 1, 2025): 39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX.
JAMA
1.Çam M, Uysal Ö. Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. Journal of Scientific Reports-C. 2025;:39–48.
MLA
Çam, Muhammet, and Önder Uysal. “Kalın Kömür Damarlarında Kendiliğinden Yanma Ile Mücadele Yönetimi”. Journal of Scientific Reports-C, no. 010, Aug. 2025, pp. 39-48, https://izlik.org/JA72MF53UX.
Vancouver
1.Muhammet Çam, Önder Uysal. Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. Journal of Scientific Reports-C [Internet]. 2025 Aug. 1;(010):39-48. Available from: https://izlik.org/JA72MF53UX