EN
TR
Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi
Öz
Kalın kömür damarları madencilik açısından yüksek rezerv ve ekonomik avantajlar sağlamakla birlikte, kendiliğinden yanma riski nedeniyle ciddi güvenlik ve üretim sorunları barındırmaktadır. Kömürün düşük sıcaklıklarda oksidasyonu, oksijen teması ve ısının uzaklaştırılamaması sonucu birikerek yangın riskini artırmaktadır. Bu süreç; kömürün gözenek yapısı, nem oranı, pirit içeriği, jeolojik özellikler, havalandırma koşulları ve atmosferik faktörlerden etkilenmektedir. Riskin azaltılması için havalandırma sistemleri, gaz izleme merkezleri, kül enjeksiyonu, fenolik köpük ve beton kaplama, azot gazı uygulamaları gibi önleyici yöntemler kullanılmaktadır. Kendiliğinden yanma meydana geldiğinde ise erken tespit kritik olup, oksijenin kesilmesi, soğutma uygulamaları, azot gaz enjeksiyonu ve izolasyon yöntemleri uygulanmaktadır. Bu stratejilerin bütüncül şekilde entegrasyonu, iş güvenliğini artırmakta, ekonomik kayıpları azaltmakta ve madencilik faaliyetlerinin sürdürülebilirliğine katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Bu derleme çalışmasının hazırlanmasında destek olan ve katkılarını esirgemeyen Polyak Eynez İSG ve Afet Koordinasyon Direktörü Sayın Ergin Kahraman Bey’e teşekkürlerimi sunarım. Aynı zamanda akademik bilgi ve tecrübeleriyle yol gösteren, her aşamada desteğini hissettiren değerli hocam Prof. Dr. Önder Uysal’a en içten teşekkürlerimi iletirim.
Kaynakça
- [1] A. Yılmaz, S. Bilen, and M. Rasskazova, “Determination of gas contents and spontaneous combustion liabilities of Zonguldak coals,” Solid Fuel Chem., vol. 59, no. 2, pp. 97–103, 2025, doi: 10.3103/S0361521924700617.
- [2] A. Değirmenci, “Kozlu müessesesindeki ocak yangınları ve alınan önlemler,” in Proc. Türkiye 8. Kömür Kongresi, Zonguldak, Turkey, 1992, pp. 153–164.
- [3] J. Smith, “Mechanisms of coal spontaneous combustion in underground mines,” Min. Saf. Rev., vol. 15, no. 4, pp. 110–120, 2003.
- [4] “Spontaneous combustion,” Britannica, [Online]. Available: https://www.britannica.com/science/spontaneous-combustion
- [5] Ö. Ören, “Kütahya bölgesi linyitlerinin kendiliğinden yanmaya yatkınlıklarının araştırılması,” M.S. thesis, Fen Bilimleri Enstitüsü, Dumlupınar Üniv., Kütahya, Turkey, 2006.
- [6] M. E. Yılmaz and A. Kaya, “Kömür yangınları ve kendiliğinden yanma olayı,” Maden Müh. Derg., vol. 45, no. 3, pp. 255–267, 2019.
- [7] S. Yılmaz, “Prediction of spontaneous combustion liability for imported steam coals,” Energy Sources A, Recovery Util. Environ. Eff., vol. 47, no. 1, pp. 12329–12343, 2025, doi: 10.1080/15567036.2025.2512224.
- [8] J. Tian, Z. Li, and G. Wang, “Study on the spontaneous combustion of coal and its prevention in underground mining operations,” J. Environ. Sci. Eng., vol. 5, no. 3, pp. 312–323, 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kömür
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
31 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
29 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 010
APA
Çam, M., & Uysal, Ö. (2025). Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. Journal of Scientific Reports-C, 010, 39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX
AMA
1.Çam M, Uysal Ö. Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. JSR-C. 2025;(010):39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX
Chicago
Çam, Muhammet, ve Önder Uysal. 2025. “Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi”. Journal of Scientific Reports-C, sy 010: 39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX.
EndNote
Çam M, Uysal Ö (01 Ağustos 2025) Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. Journal of Scientific Reports-C 010 39–48.
IEEE
[1]M. Çam ve Ö. Uysal, “Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi”, JSR-C, sy 010, ss. 39–48, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72MF53UX
ISNAD
Çam, Muhammet - Uysal, Önder. “Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi”. Journal of Scientific Reports-C. 010 (01 Ağustos 2025): 39-48. https://izlik.org/JA72MF53UX.
JAMA
1.Çam M, Uysal Ö. Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. JSR-C. 2025;:39–48.
MLA
Çam, Muhammet, ve Önder Uysal. “Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi”. Journal of Scientific Reports-C, sy 010, Ağustos 2025, ss. 39-48, https://izlik.org/JA72MF53UX.
Vancouver
1.Muhammet Çam, Önder Uysal. Kalın kömür damarlarında kendiliğinden yanma ile mücadele yönetimi. JSR-C [Internet]. 01 Ağustos 2025;(010):39-48. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72MF53UX