Research Article

Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması

Number: 013 August 31, 2026
EN TR

Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması

Abstract

Son yıllarda dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte oyun bağımlılığı, bireylerin sosyal ilişkileri ve akademik yaşamı üzerinde giderek daha belirgin etkiler gösteren bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışmada, makine öğrenmesi algoritmalarını kullanarak oyun bağımlılığı risk düzeylerinin tahmin edilmesi ve model performansını etkileyen değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Karar Ağaçları, K-En Yakın Komşu (KNN), Destek Vektör Makineleri (SVM), Aşırı Gradyan Artırma (XGBoost) ve Çok Katmanlı Yapay Sinir Ağları (MLP) modelleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Veri setindeki sınıfsal dengesizliği gidermek amacıyla SMOTE yöntemi uygulanmış, model karmaşıklığını azaltmak ve ayırt ediciliği artırmak için ise iki aşamalı bir özellik seçimi süreci gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada Rastgele Orman (RF) algoritması ile değişkenlerin önem skorları belirlenmiş, ikinci aşamada ise Çapraz Doğrulama Destekli Yinelemeli Özellik Eleme (RFECV) yöntemi ile en uygun özellik alt kümesi seçilmiştir. Elde edilen bulgular, özellik seçimi sürecinin model performansını olumlu yönde etkilediğini göstermiştir, ancak en kararlı ve yüksek başarının %92,5 doğruluk oranı ile MLP mimarisi tarafından sergilendiğini ortaya koymuştur. MLP mimarisi özelinde devreye alınan erken durdurma (early stopping) stratejisinin aşırı öğrenme (overfitting) riskini azaltarak modelin genelleme performansına katkı sağladığı değerlendirilmektedir. Elde edilen bulgular, kullanılan veri seti kapsamında oyun bağımlılığı risk düzeylerinin makine öğrenmesi yöntemleriyle sınıflandırılabileceğini göstermektedir; ancak modelin klinik karar destek veya erken uyarı amacıyla kullanılabilmesi için farklı veri setleriyle dış doğrulama yapılmasına ve uzman değerlendirmesiyle desteklenen ek çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Ethical Statement

Bu çalışmada kullanılan veriler Kaggle ('Gaming and Mental Health') üzerinden halka açık ve anonim olarak temin edilmiştir. Çalışma kapsamında herhangi bir canlı denek üzerinde deney veya anket yapılmadığı için etik kurul onayı gerekmemektedir.

Thanks

Yazarlar, bu çalışma süresince sağlanan araştırma olanakları dolayısıyla Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'ne teşekkür eder.

References

  1. [1] Ş. Sağıroğlu, H. İ. Bülbül, A. Kılıç, M. Küçükali, Ş. Bayzan ve Y. Samur, Ed., Dijital Oyunlar- 1: Araçlar, Metodolojiler, Uygulamalar ve Öneriler, Ankara, Türkiye: Nobel Akademik Yayıncılık, 2022.
  2. [2] K. Lindenberg, S. Kindt, and C. Szász-Janocha, “Effectiveness of cognitive behavioral therapy–based in-tervention in preventing gaming disorder and unspecified internet use disorder in adolescents: A cluster ran-domized clinical trial,” JAMA network open, vol. 5, no. 2, p. e2148995, 2022.
  3. [3] J. Stevenson, R. Harding, S. Ofori, M. B. Wall, and R. Das, “Task-based functional connectivity in internet gaming disorder: A systematic review,” Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, p. 111637, 2026.
  4. [4] X. Zhou, J. Chen, J. Yao, D. T. Chui, and S.-K. Tang, “Internet gaming disorder, attention deficit hyperac-tivity disorder and learning in adults: a systematic review,” Frontiers in Psychiatry, vol. 16, p. 1735922, 2026.
  5. [5] C. Marino, N. Canale, A. Vieno, G. Caselli, L. Scacchi, and M. M. Spada, “Social anxiety and Internet gam-ing disorder: The role of motives and metacognitions,” Journal of behavioral addictions, vol. 9, no. 3, pp. 617–628, 2020.
  6. [6] E. B. Karnadi and S. Pangestu, “Does internet gaming disorder hinder academic performance?,” Jurnal Kajian Bimbingan dan Konseling, vol. 6, no. 1, p. 12, 2024.
  7. [7] N. S. Hawi, M. Samaha, and M. D. Griffiths, “Internet gaming disorder in Lebanon: Relationships with age, sleep habits, and academic achievement,” Journal of behavioral addictions, vol. 7, no. 1, pp. 70–78, 2018.
  8. [8] J. Han, Y. Seo, H. Hwang, S. M. Kim, and D. H. Han, “Efficacy of cognitive behavioural therapy for inter-net gaming disorder,” Clin Psychology and Psychoth, vol. 27, no. 2, pp. 203–213, Mar. 2020, doi: 10.1002/cpp.2419.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Satisfiability and Optimisation, Modelling and Simulation, Planning and Decision Making

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 31, 2026

Submission Date

April 30, 2026

Acceptance Date

June 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 013

APA
Çakmak, S., & Özdemir, D. (2026). Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması. Journal of Scientific Reports-C, 013, 24-40. https://izlik.org/JA87HJ99PK
AMA
1.Çakmak S, Özdemir D. Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması. Journal of Scientific Reports-C. 2026;(013):24-40. https://izlik.org/JA87HJ99PK
Chicago
Çakmak, Sıla, and Durmuş Özdemir. 2026. “Davranışsal Ve Ruhsal Sağlık Göstergeleri Kullanılarak Oyun Bağımlılığı Risk Düzeyinin Makine öğrenmesi Tabanlı Sınıflandırılması”. Journal of Scientific Reports-C, nos. 013: 24-40. https://izlik.org/JA87HJ99PK.
EndNote
Çakmak S, Özdemir D (August 1, 2026) Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması. Journal of Scientific Reports-C 013 24–40.
IEEE
[1]S. Çakmak and D. Özdemir, “Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması”, Journal of Scientific Reports-C, no. 013, pp. 24–40, Aug. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA87HJ99PK
ISNAD
Çakmak, Sıla - Özdemir, Durmuş. “Davranışsal Ve Ruhsal Sağlık Göstergeleri Kullanılarak Oyun Bağımlılığı Risk Düzeyinin Makine öğrenmesi Tabanlı Sınıflandırılması”. Journal of Scientific Reports-C. 013 (August 1, 2026): 24-40. https://izlik.org/JA87HJ99PK.
JAMA
1.Çakmak S, Özdemir D. Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması. Journal of Scientific Reports-C. 2026;:24–40.
MLA
Çakmak, Sıla, and Durmuş Özdemir. “Davranışsal Ve Ruhsal Sağlık Göstergeleri Kullanılarak Oyun Bağımlılığı Risk Düzeyinin Makine öğrenmesi Tabanlı Sınıflandırılması”. Journal of Scientific Reports-C, no. 013, Aug. 2026, pp. 24-40, https://izlik.org/JA87HJ99PK.
Vancouver
1.Sıla Çakmak, Durmuş Özdemir. Davranışsal ve ruhsal sağlık göstergeleri kullanılarak oyun bağımlılığı risk düzeyinin makine öğrenmesi tabanlı sınıflandırılması. Journal of Scientific Reports-C [Internet]. 2026 Aug. 1;(013):24-40. Available from: https://izlik.org/JA87HJ99PK