TR
EN
Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu
Abstract
Ebla, günümüz Suriye’sinde yer alan ve antik dönemde önemli bir şehir-devlet olarak öne çıkan Tell Mardikh’te konumlanmaktadır. 20. yüzyılın ikinci yarısında gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan Ebla arşivleri, yalnızca kentin siyasi ve ekonomik yapısına değil, aynı zamanda dini inanç sistemine dair bilgiler de sunmaktadır. Bu çalışma, Ebla’nın dinî yapısını incelemeyi amaçlamakta ve bu bağlamda şehirde tapınım gören tanrı ve tanrıçaların kimliklerini, ritüellerdeki rollerini ve kült uygulamalarını analiz etmektedir. Ebla metinleri doğrultusunda yapılan değerlendirmeler, Kura, Hadda, Rašap, Hadabal ve İšhara’nın şehirde tapınım gören başlıca tanrılar arasında yer aldığını göstermektedir. Bununla birlikte, metinlerde adı geçen ve hakkında dolaylı bilgiler elde edilen başka tanrılar da bulunmaktadır. Ebla metinleri, dini ritüellerde tanrıların aktif bir rol oynadığını açık biçimde ortaya koymaktadır. Özellikle Hadda ve Rašap gibi tanrıların, bölgedeki diğer kültürlerde de yer alması, Ebla dininin etkileşim içinde olduğu kültürel yapıları göstermektedir. Ayrıca Ebla’da “Atalar Kültü” önemli bir yer tutmakta olup, ölmüş ataların kutsallaştırılarak ritüel hayatın bir parçası hâline getirildiği anlaşılmaktadır. Bu kült, daha sonraki dönemlerde Ugarit dini içerisinde de görülmektedir. Kraliyet düğünleri, anma törenleri ve takvime dayalı dini uygulamalarda tanrılara önemli roller verilmiştir. Ebla’da ele geçirilen figürinler, tanrılara ait küçük heykelciklerin üretildiğini ve bu yolla tanrıların görselleştirildiğini göstermektedir. Tüm bu bulgular, dinin Ebla toplumunun günlük yaşamında merkezi bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- Althann, R. (1981). The ımpact of Ebla on Biblical studies. Religion in Southern Africa, 2(1), 39-47.
- Archi, A. (2005). The head of Kura – The head of ‘Adabal. Journal of Near Eastern Studies, 64(2), 81-100.
- Archi, A. (2010). Hadda of Halab and his temple in the Ebla period. Iraq, 72, 3-17.
- Archi, A. (2010b). Hamath, Niya and Tunip in the 3rd millennium BC according to the Ebla documents. Studi micenei ed egeo-anatolici, 52(1), 33-39.
- Archi, A. (2012). Cult of the ancestors and funerary practices at Ebla. Pfalzner, P., Niehr, H., Pernicka, E., Wissing. A., (Ed). Constructing funerary rituals in the ancient near east. Proceedings of the first international symposium of the Tübingen post-graduate school symbol of the dead (s. 5-31). Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
- Archi, A. (2015). Ebla and it’s archives. Berlin: De Gruyter.
- Archi, A. (2017). Religious duties for a royal family: Basing the ıdeology of social power at Ebla. Jnes, 76(2), 293-306.
- Ascalone, E., Peyronel, L. (2001). Two weights from temple N at Tell Mardikh-Ebla: A link between metrology and cultic activities in the second millennium B.C. Journal of Cuneiform Studies, 53, 1-12.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Old Anatolian History, Ancient History (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 30, 2026
Submission Date
July 21, 2025
Acceptance Date
September 15, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 25 Number: 3
APA
Karageçi, M., & Taşdüvenci, B. (2026). Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 1241-1253. https://doi.org/10.21547/jss.1747612
AMA
1.Karageçi M, Taşdüvenci B. Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. GAUN-JSS. 2026;25(3):1241-1253. doi:10.21547/jss.1747612
Chicago
Karageçi, Mustafa, and Burak Taşdüvenci. 2026. “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini Ve Panteonu”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (3): 1241-53. https://doi.org/10.21547/jss.1747612.
EndNote
Karageçi M, Taşdüvenci B (July 1, 2026) Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 3 1241–1253.
IEEE
[1]M. Karageçi and B. Taşdüvenci, “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu”, GAUN-JSS, vol. 25, no. 3, pp. 1241–1253, July 2026, doi: 10.21547/jss.1747612.
ISNAD
Karageçi, Mustafa - Taşdüvenci, Burak. “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini Ve Panteonu”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/3 (July 1, 2026): 1241-1253. https://doi.org/10.21547/jss.1747612.
JAMA
1.Karageçi M, Taşdüvenci B. Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. GAUN-JSS. 2026;25:1241–1253.
MLA
Karageçi, Mustafa, and Burak Taşdüvenci. “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini Ve Panteonu”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 25, no. 3, July 2026, pp. 1241-53, doi:10.21547/jss.1747612.
Vancouver
1.Mustafa Karageçi, Burak Taşdüvenci. Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. GAUN-JSS. 2026 Jul. 1;25(3):1241-53. doi:10.21547/jss.1747612