Araştırma Makalesi

Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu

Cilt: 25 Sayı: 3 30 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu

Öz

Ebla, günümüz Suriye’sinde yer alan ve antik dönemde önemli bir şehir-devlet olarak öne çıkan Tell Mardikh’te konumlanmaktadır. 20. yüzyılın ikinci yarısında gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan Ebla arşivleri, yalnızca kentin siyasi ve ekonomik yapısına değil, aynı zamanda dini inanç sistemine dair bilgiler de sunmaktadır. Bu çalışma, Ebla’nın dinî yapısını incelemeyi amaçlamakta ve bu bağlamda şehirde tapınım gören tanrı ve tanrıçaların kimliklerini, ritüellerdeki rollerini ve kült uygulamalarını analiz etmektedir. Ebla metinleri doğrultusunda yapılan değerlendirmeler, Kura, Hadda, Rašap, Hadabal ve İšhara’nın şehirde tapınım gören başlıca tanrılar arasında yer aldığını göstermektedir. Bununla birlikte, metinlerde adı geçen ve hakkında dolaylı bilgiler elde edilen başka tanrılar da bulunmaktadır. Ebla metinleri, dini ritüellerde tanrıların aktif bir rol oynadığını açık biçimde ortaya koymaktadır. Özellikle Hadda ve Rašap gibi tanrıların, bölgedeki diğer kültürlerde de yer alması, Ebla dininin etkileşim içinde olduğu kültürel yapıları göstermektedir. Ayrıca Ebla’da “Atalar Kültü” önemli bir yer tutmakta olup, ölmüş ataların kutsallaştırılarak ritüel hayatın bir parçası hâline getirildiği anlaşılmaktadır. Bu kült, daha sonraki dönemlerde Ugarit dini içerisinde de görülmektedir. Kraliyet düğünleri, anma törenleri ve takvime dayalı dini uygulamalarda tanrılara önemli roller verilmiştir. Ebla’da ele geçirilen figürinler, tanrılara ait küçük heykelciklerin üretildiğini ve bu yolla tanrıların görselleştirildiğini göstermektedir. Tüm bu bulgular, dinin Ebla toplumunun günlük yaşamında merkezi bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Althann, R. (1981). The ımpact of Ebla on Biblical studies. Religion in Southern Africa, 2(1), 39-47.
  2. Archi, A. (2005). The head of Kura – The head of ‘Adabal. Journal of Near Eastern Studies, 64(2), 81-100.
  3. Archi, A. (2010). Hadda of Halab and his temple in the Ebla period. Iraq, 72, 3-17.
  4. Archi, A. (2010b). Hamath, Niya and Tunip in the 3rd millennium BC according to the Ebla documents. Studi micenei ed egeo-anatolici, 52(1), 33-39.
  5. Archi, A. (2012). Cult of the ancestors and funerary practices at Ebla. Pfalzner, P., Niehr, H., Pernicka, E., Wissing. A., (Ed). Constructing funerary rituals in the ancient near east. Proceedings of the first international symposium of the Tübingen post-graduate school symbol of the dead (s. 5-31). Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
  6. Archi, A. (2015). Ebla and it’s archives. Berlin: De Gruyter.
  7. Archi, A. (2017). Religious duties for a royal family: Basing the ıdeology of social power at Ebla. Jnes, 76(2), 293-306.
  8. Ascalone, E., Peyronel, L. (2001). Two weights from temple N at Tell Mardikh-Ebla: A link between metrology and cultic activities in the second millennium B.C. Journal of Cuneiform Studies, 53, 1-12.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eski Anadolu Tarihi, Eskiçağ Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

15 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karageçi, M., & Taşdüvenci, B. (2026). Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 1241-1253. https://doi.org/10.21547/jss.1747612
AMA
1.Karageçi M, Taşdüvenci B. Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. GAUN-JSS. 2026;25(3):1241-1253. doi:10.21547/jss.1747612
Chicago
Karageçi, Mustafa, ve Burak Taşdüvenci. 2026. “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (3): 1241-53. https://doi.org/10.21547/jss.1747612.
EndNote
Karageçi M, Taşdüvenci B (01 Temmuz 2026) Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 3 1241–1253.
IEEE
[1]M. Karageçi ve B. Taşdüvenci, “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu”, GAUN-JSS, c. 25, sy 3, ss. 1241–1253, Tem. 2026, doi: 10.21547/jss.1747612.
ISNAD
Karageçi, Mustafa - Taşdüvenci, Burak. “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/3 (01 Temmuz 2026): 1241-1253. https://doi.org/10.21547/jss.1747612.
JAMA
1.Karageçi M, Taşdüvenci B. Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. GAUN-JSS. 2026;25:1241–1253.
MLA
Karageçi, Mustafa, ve Burak Taşdüvenci. “Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 3, Temmuz 2026, ss. 1241-53, doi:10.21547/jss.1747612.
Vancouver
1.Mustafa Karageçi, Burak Taşdüvenci. Yazılı Metinlere Göre Ebla Dini ve Panteonu. GAUN-JSS. 01 Temmuz 2026;25(3):1241-53. doi:10.21547/jss.1747612