Research Article

Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma

Volume: 25 Number: 2 April 30, 2026
EN TR

Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma

Abstract

Bu çalışma, kırsal toplumsal yapıda namus kavramının nasıl konumlandığını, namus ihlallerine verilen tepkilerin topluma nasıl yansıdığını ve özellikle aileden uzaklaştırılan bireylerin hem aileyi hem de bireyi nasıl etkilediğini nitel bir perspektifle araştırmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine dayalı olarak yürütülen çalışmada, Iğdır kırsalında yaşayan on katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Kırsal toplumda namus kavramının bireysel bir ahlaki değer olmanın yanında kolektif düzeni sağlayan merkezi bir norm olarak fayda gördüğü saptanmıştır. Yapılan görüşmelerde namus temelli ihlallerin çoğunlukla aileden ve köyden uzaklaştırma, sosyal damgalanma ve birtakım psikolojik problemlerin oluşması ile sonuçlandığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar, köyden dışlanan bireylerin yoğun psikolojik yıkım, geçim sıkıntısı, yalnızlaşma ve göç etme zorunluluğuna maruz bırakıldığını beyan etmişlerdir. Ayrıca modernleşme, sosyal medyanın yaygınlaşması ve iletişim teknolojilerin yaygınlaşması sonucu namus temelli ilişkileri aşındırdığı ve geleneksel denetim biçimlerini (aşiret/kabile) zayıflatırken yeni risk alanların oluşmasına yol açtığı görülmüştür. Araştırmada, namus temelli damgalanmanın sadece bireysel bir yaptırım olmadığı; bunun yanında ekonomik, kültürel ve toplumsal sonuçlarının olduğu çok boyutlu sosyal bir olgu olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak kırsal bölgelerde genel olarak geleneksel kültürel değerlerin toplumsal dokuda varlığını sürdürdüğü, namus temelli ihlallerin en sert şekilde karşılık bulduğu ve geleneksel normların kısmen de olsa aşındığı bir düzen bulunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma için Iğdır Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu Başkanlığı’nın 21.11.2025 tarih ve 2025/44 sayılı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.

References

  1. Aksoy, E., Dülger, S., & Köksal, A. (2018). Bilimsel Araştırmalarda Evren, Örneklem, Varsayım ve Değişken. Ankara: Grafiker Yayınları, 137-167.
  2. Aktaş, M. (2019). Küreselleşme Süreci ve Bilgi Toplumu. Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 5(21), 1240-1256.
  3. Akyıldırım, E., & Yılmaz, M. (2025). Öğrencilerin Göç İle Birlikte Adaptasyon Süreci Üzerine Bir Araştırma: Iğdır Üniversitesi Örneği. Middle East Journal of Refugee Studies, 10(1), 114-139.
  4. Avcil, C. (2020). Kadın Bedeni Üzerinde Denetim Aracı Olarak Namus Cinayetleri: Türkiye Örneği. International Journal of Social and Humanities. Sciences, 4(3), 137-150.
  5. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.
  6. Baran, A.G. ve Erbaydar, N. P. (2009). Yasak Cinsel İlişki: Ensest.
  7. Becker, H. S. (1973). Outsiders Studies in the Sociology of Deviance. Free P. Free.
  8. Berg, B. L. & Lune, H. (2019). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Eğitim Yayinevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Rural Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2026

Submission Date

December 18, 2025

Acceptance Date

April 6, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 25 Number: 2

APA
Akyıldırım, E. (2026). Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 746-767. https://doi.org/10.21547/jss.1844658
AMA
1.Akyıldırım E. Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma. GAUN-JSS. 2026;25(2):746-767. doi:10.21547/jss.1844658
Chicago
Akyıldırım, Erol. 2026. “Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (2): 746-67. https://doi.org/10.21547/jss.1844658.
EndNote
Akyıldırım E (April 1, 2026) Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 2 746–767.
IEEE
[1]E. Akyıldırım, “Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma”, GAUN-JSS, vol. 25, no. 2, pp. 746–767, Apr. 2026, doi: 10.21547/jss.1844658.
ISNAD
Akyıldırım, Erol. “Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/2 (April 1, 2026): 746-767. https://doi.org/10.21547/jss.1844658.
JAMA
1.Akyıldırım E. Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma. GAUN-JSS. 2026;25:746–767.
MLA
Akyıldırım, Erol. “Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 25, no. 2, Apr. 2026, pp. 746-67, doi:10.21547/jss.1844658.
Vancouver
1.Erol Akyıldırım. Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma. GAUN-JSS. 2026 Apr. 1;25(2):746-67. doi:10.21547/jss.1844658