The Harshest Form of Social Pressure: Family Exclusion in Cases of Honor Violations

Öz

This study aims to investigate, from a qualitative perspective, how the concept of honor is positioned within the rural social structure, how responses to violations of honor are reflected in the community, and particularly how individuals who are ostracized from their families affect both their families and themselves. The research was conducted using a qualitative design, and in-depth interviews were carried out with ten participants living in rural areas of Igdir. The findings indicate that the concept of honor in rural society functions not only as an individual moral value but also as a central norm that sustains collective order. Interviews revealed that honor-related violations frequently result in expulsion from the family and village, social stigmatization, and the emergence of various psychological problems. Participants reported that expelled individuals experience severe psychological distress, economic hardship, social isolation, and often feel compelled to migrate. Furthermore, processes of modernization—particularly the widespread use of social media and communication technologies—have been observed to erode honor-based relations and weaken traditional forms of social regulation (such as tribal and clan structures), while simultaneously creating new areas of risk. The study concludes that honor-based stigmatization is not merely an individual sanction but a multidimensional social phenomenon with economic, cultural, and societal implications. Overall, the findings suggest that traditional cultural values continue to shape rural social life; honor-related violations elicit the harshest forms of social response; and traditional norms, although still influential, have begun to show signs of erosion.

Anahtar Kelimeler

• Honor
• Social Exclusion
• Rural Society
• Social Control
• Iğdır.

Toplumsal Baskının En Sert Hali: Namus İhlallerinde Aileden Uzaklaştırma

Öz

Bu çalışma, kırsal toplumsal yapıda namus kavramının nasıl konumlandığını, namus ihlallerine verilen tepkilerin topluma nasıl yansıdığını ve özellikle aileden uzaklaştırılan bireylerin hem aileyi hem de bireyi nasıl etkilediğini nitel bir perspektifle araştırmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine dayalı olarak yürütülen çalışmada, Iğdır kırsalında yaşayan on katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Kırsal toplumda namus kavramının bireysel bir ahlaki değer olmanın yanında kolektif düzeni sağlayan merkezi bir norm olarak fayda gördüğü saptanmıştır. Yapılan görüşmelerde namus temelli ihlallerin çoğunlukla aileden ve köyden uzaklaştırma, sosyal damgalanma ve birtakım psikolojik problemlerin oluşması ile sonuçlandığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar, köyden dışlanan bireylerin yoğun psikolojik yıkım, geçim sıkıntısı, yalnızlaşma ve göç etme zorunluluğuna maruz bırakıldığını beyan etmişlerdir. Ayrıca modernleşme, sosyal medyanın yaygınlaşması ve iletişim teknolojilerin yaygınlaşması sonucu namus temelli ilişkileri aşındırdığı ve geleneksel denetim biçimlerini (aşiret/kabile) zayıflatırken yeni risk alanların oluşmasına yol açtığı görülmüştür. Araştırmada, namus temelli damgalanmanın sadece bireysel bir yaptırım olmadığı; bunun yanında ekonomik, kültürel ve toplumsal sonuçlarının olduğu çok boyutlu sosyal bir olgu olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak kırsal bölgelerde genel olarak geleneksel kültürel değerlerin toplumsal dokuda varlığını sürdürdüğü, namus temelli ihlallerin en sert şekilde karşılık bulduğu ve geleneksel normların kısmen de olsa aşındığı bir düzen bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Namus
• Sosyal Dışlanma
• Kırsal Toplum
• Toplumsal Denetim
• Iğdır.

Etik Beyan

Bu çalışma için Iğdır Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu Başkanlığı’nın 21.11.2025 tarih ve 2025/44 sayılı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

1. Aksoy, E., Dülger, S., & Köksal, A. (2018). Bilimsel Araştırmalarda Evren, Örneklem, Varsayım ve Değişken. Ankara: Grafiker Yayınları, 137-167.
2. Aktaş, M. (2019). Küreselleşme Süreci ve Bilgi Toplumu. Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 5(21), 1240-1256.
3. Akyıldırım, E., & Yılmaz, M. (2025). Öğrencilerin Göç İle Birlikte Adaptasyon Süreci Üzerine Bir Araştırma: Iğdır Üniversitesi Örneği. Middle East Journal of Refugee Studies, 10(1), 114-139.
4. Avcil, C. (2020). Kadın Bedeni Üzerinde Denetim Aracı Olarak Namus Cinayetleri: Türkiye Örneği. International Journal of Social and Humanities. Sciences, 4(3), 137-150.
5. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.
6. Baran, A.G. ve Erbaydar, N. P. (2009). Yasak Cinsel İlişki: Ensest.
7. Becker, H. S. (1973). Outsiders Studies in the Sociology of Deviance. Free P. Free.
8. Berg, B. L. & Lune, H. (2019). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Eğitim Yayinevi.

9. Bourdieu, P. (2001). Masculine Domination. Stanford University Press.
10. Creswell, J. W. (2009). Research Design, Qualitative, Quantitative, And Mixed Methods Approaches. California: SAGE Publications.
11. Creswell, J.W. (2018). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni (Çev. Ed.: M. Bütün & S. B. Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi.
12. Demren, Ç. (2001). Erkeklik, Ataerkillik ve İktidar İlişkileri. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji, 1-10.
13. Durkheim, E. (2018). The division of labor in society. In Social stratification (pp. 217-222). Routledge.
14. Dursun, P. (2022). Küreselleşmenin Kültür Üzerine Etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(1), 403-429.
15. Ecevitoğlu, P. (2012). Namus, Töre ve İktidar. Ankara: Dipnot Yayınları.
16. Goffman, E. (2009). Stigma: Notes On The Management Of Spoiled İdentity. Simon and Schuster.
17. Guba, E. G. & Lincoln, Y.S. (1994). Competing Paradigms ın Qaualitative Research. Handbook of Qaualitative Research, 2(105), 163-194.
18. Günay, Ü. (2016). Din Sosyolojisinin Yöntem ve Teknikleri. N. Akyüz ve İ. Capcıoğlu (Ed.). Din Sosyolojisi El Kitabı (ss. 149-168). Ankara: Grafiker Yayınları.
19. Holloway, I., & Wheeler, S. (1996). Qualitative Research For Nurses. (No Title).
20. Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi (21. Basım). Ankara: Nobel.
21. Kitzinger, J. (1995). Qualitative Research: İntroducing Focus Groups. Bmj, 311(7000), 299-302.
22. Klenke, K. (2016). Qualitative Researchı ın The Study Of Leadership. Emerald Group Publishing Limited.
23. Krefting, L. (1991). Rigor İn Qualitative Research: The Assessment Of Trustworthiness. The American Journal Of Occupational Therapy, 45(3), 214-222.
24. Lamont, M., & Swidler, A. (2014). Methodological Pluralism And The Possibilities And Limits Of İnterviewing. Qualitative sociology, 37(2), 153-171.
25. Nazlı, A. (2015). Kadın Bedeni ve Toplumsal İzdüşümleri: Sosyolojik Bir Bakış. D.F. Alptekin İçinde, Kadın Bedeni ve İstismarı, 33-55.
26. Neuman, W. Lavrence (2014). Toplumsal Araştırma Yöntemleri (Nitel ve Nicel Yaklaşımları I). Ankara: Siyasal Kitapevi.
27. Öktem, Ü. (2005). Fenomenoloji ve Edmund Husserl'de Apaçıklık (Evidenz) Problemi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 45(1), 27-55.
28. Özçürümez, G. (2013). Damgalayan ve Damgalanan Psikiatri. TPD 17. Yıllık Toplantı ve Klinik Eğitim Sempozyumu, 10-13.
29. Topçu, B. ve Baş, E. (2018). Sosyolojik Açıdan Namus Kavramına Bakış: Trabzon İli Örneği. Sosyoloji Dergisi, 38, 173-196.
30. Turan, E. A. (2020). Diyarbakırlı Kadınlarda Namus, Kadınlık ve Din. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, (20), 51-85.
31. Turhanoğlu, A., Suğur, N., Şavran, G., & Çetin, T. (2012). Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikler.
32. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/
33. Wallace, R., & Wolf, A. (2012). Çağdaş Sosyoloji Kuramları-Klasik Geleneğin Genişletilmesi (M. R. Ayas & Ç. L. Elburuz, Trans.).