Research Article

Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri

Volume: 25 Number: 2 April 30, 2026
EN TR

Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri

Abstract

İşçi göçü, kendi ülkelerinde iş bulamayan veya işlerinden memnun olmayan bireylerin iş aramak için başka ülkelere göç etmesini ifade etmektedir. İşçi göçü, hem göç edenler hem de geride kalanlar üzerinde çeşitli etkilere sahiptir. Bu çalışma, erkek işçi göçünün kadınlar üzerinde yarattığı sosyopsikolojik etkileri anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, Elazığ'ın Kovancılar ilçesinde gerçekleştirilmiş ve çalışma grubu, eşleri yurt dışına göç etmiş 10 kadından oluşmuştur. Veriler, nitel araştırma yönteminin derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan verilerden kodlar ve temalar çıkarılmış ve tematik analiz yapılmıştır. Araştırma, yurt dışına göçün maddi sorunlar, iş bulma güçlüğü ve mesleki beceri eksikliği nedeniyle gerçekleştiğini; göç kararının ise çoğunlukla zorunluluktan alındığını göstermektedir. Kadınların iş yükünün artması, güvensizlik hissi, ekonomik zorluklar, fiziksel sağlığın bozulması ve çocukların hastalıkları gibi bir dizi sorun yaşadıkları ve bu süreçte eşleri, çocukları, akrabaları ve sosyal çevreleriyle olan ilişkilerinin çeşitli derecelerde hem olumlu hem de olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. Bu dönemde kadınların, sinir/stres, uykusuzluk, kaygı, korku, ruhsal bozukluklar gibi psikolojik sorunlar yaşadıkları ve sabır, mizaha vurma ve duygularını göstermemeye çalışma gibi başa çıkma stratejileri kullanarak moral ve motivasyonlarını artırdıkları saptanmıştır. Kadınlar, artan sorumlulukları ile birlikte kamusal alanda daha görünür hale gelmekte ancak ataerkil kodlardan bağımsız hareket edememektedir. Araştırma, yurtdışına işgücü göçünün toplumsal cinsiyet rollerinde ve ataerkil kodlarda hem pekiştirici hem de dönüştürücü bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BIDEB) tarafından yürütülen “2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı” kapsamında 1919B012303061 numara ile desteklenmiştir.

Project Number

1919B012303061

Ethical Statement

Bu araştırma için Fırat Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’nun 2023/19 sayılı oturum ve 36 nolu kararı ile etik izin alınmıştır.

Thanks

TÜBİTAK'a ve katılımcılara teşekkür ederiz.

References

  1. Abadan-Unat, N. (1976). Turkish migration to Europe (1960-1975): A balance sheet of achievements and failures (1-44). Turkish Workers In Europe 1960- 1975: A Socio-Economic Reappraisal. Nermin Abadan-Unat and contributors (Ed.), E. J. Brill.
  2. Akyüz, B. ve Çetin, E. (2022). İnsani gelişme endeksi ve Vıkor yöntemine göre Türkiye'deki illerin sıralaması. Verimlilik Dergisi, (1), 60-77. https://doi.org/10.51551/verimlilik.824462
  3. Boyd, M. (2021). Women, gender, and migration trends in a global world. The palgrave handbook of gender and migration In: (19-36). C. Mora and N. Piper (Eds.). Palgrave Macmillan.
  4. Canlı, M. ve Buz, S. (2024). Trabzon’da Yaşayan Afganistan Uyruklu Kadın Göçmenlerin Gündelik Yaşamları. Mavi Atlas, 12(1), 24-39. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1382617
  5. Creswell, JW (2013). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. Selçuk Beşir Demir (Çev.). Eğiten Kitap Yayınları.
  6. Creswell, JW (2016). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (3. Baskı). Mesut Bütün ve Selçuk Beşir (Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
  7. Çağlak, U. (2017). Göç ve parçalanmış aile: Göçün ardında kalanların “dönüş” filmindeki yansımaları. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(13): 135-150. DOI:10.7827/TurkishStudies.12001
  8. Çorlu, R. (2023). Türkiye’de Göç Çalışmaları Üzerine Bir Alanyazın Taraması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 52, 211-232. https://doi.org/10.52642/susbed.1346795

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Women's Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2026

Submission Date

December 31, 2025

Acceptance Date

March 31, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 25 Number: 2

APA
Topçu, D., & Kalender, İ. S. (2026). Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 768-791. https://doi.org/10.21547/jss.1852810
AMA
1.Topçu D, Kalender İS. Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri. GAUN-JSS. 2026;25(2):768-791. doi:10.21547/jss.1852810
Chicago
Topçu, Damla, and İrem Sultan Kalender. 2026. “Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (2): 768-91. https://doi.org/10.21547/jss.1852810.
EndNote
Topçu D, Kalender İS (April 1, 2026) Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 2 768–791.
IEEE
[1]D. Topçu and İ. S. Kalender, “Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri”, GAUN-JSS, vol. 25, no. 2, pp. 768–791, Apr. 2026, doi: 10.21547/jss.1852810.
ISNAD
Topçu, Damla - Kalender, İrem Sultan. “Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/2 (April 1, 2026): 768-791. https://doi.org/10.21547/jss.1852810.
JAMA
1.Topçu D, Kalender İS. Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri. GAUN-JSS. 2026;25:768–791.
MLA
Topçu, Damla, and İrem Sultan Kalender. “Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 25, no. 2, Apr. 2026, pp. 768-91, doi:10.21547/jss.1852810.
Vancouver
1.Damla Topçu, İrem Sultan Kalender. Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri. GAUN-JSS. 2026 Apr. 1;25(2):768-91. doi:10.21547/jss.1852810