Sociopsychological Effects of Labour Migration Abroad on Woman Left Behind

Yıl 2026, Cilt: 25 Sayı: 2 , 768 - 791 , 30.04.2026

Damla Topçu , İrem Sultan Kalender

https://doi.org/10.21547/jss.1852810

https://izlik.org/JA49HG96RH

Öz

Labour migration refers to the movement of individuals who cannot find work in their own countries or are dissatisfied with their jobs to other countries in search of employment. Labour migration has various effects on both migrants and those left behind. This study aims to understand the socio-psychological effects of male labour migration on women. The study was conducted in the Kovancılar district of Elazığ, and the study group consisted of 10 women whose husbands had migrated abroad. Data were collected using the in-depth interview technique of qualitative research. Codes and themes were extracted from the collected data, and thematic analysis was performed The research shows that emigration occurs due to financial difficulties, difficulties in finding work and a lack of professional skills; and that the decision to emigrate is mostly made out of necessity. It was found that women experienced a series of problems, such as increased workload, feelings of insecurity, economic difficulties, deterioration of physical health, and children's illnesses, and that their relationships with their spouses, children, relatives, and social environment were affected to varying degrees, both positively and negatively, During this period, it has been observed that women experience psychological issues such as nervousness/stress, insomnia, anxiety, fear, and mental disorders, and that they employ coping strategies such as patience, humour, and suppressing their emotions to boost their morale and motivation. Women are becoming more visible in the public sphere with their increased responsibilities, but they cannot act independently of patriarchal codes. The research reveals that labour migration abroad plays both a reinforcing and transformative role in gender roles and patriarchal codes.

Anahtar Kelimeler

Migration , Abroad , Labour Migration , Woman Left Behind

Etik Beyan

Ethical approval for this research was obtained from the Firat University Social and Human Sciences Research Ethics Committee with session number 2023/19 and decision number 36.

Destekleyen Kurum

This study was supported by the TÜBİTAK 2209-A Scientist Support Programs Directorate (BIDEB) under the “2209-A University Students Research Projects Support Program” with project number 1919B012303061.

Proje Numarası

1919B012303061

Yurt Dışına İşçi Göçünün Geride Kalan Kadınlar Üzerindeki Sosyopsikolojik Etkileri

https://izlik.org/JA49HG96RH

Öz

İşçi göçü, kendi ülkelerinde iş bulamayan veya işlerinden memnun olmayan bireylerin iş aramak için başka ülkelere göç etmesini ifade etmektedir. İşçi göçü, hem göç edenler hem de geride kalanlar üzerinde çeşitli etkilere sahiptir. Bu çalışma, erkek işçi göçünün kadınlar üzerinde yarattığı sosyopsikolojik etkileri anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, Elazığ'ın Kovancılar ilçesinde gerçekleştirilmiş ve çalışma grubu, eşleri yurt dışına göç etmiş 10 kadından oluşmuştur. Veriler, nitel araştırma yönteminin derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan verilerden kodlar ve temalar çıkarılmış ve tematik analiz yapılmıştır. Araştırma, yurt dışına göçün maddi sorunlar, iş bulma güçlüğü ve mesleki beceri eksikliği nedeniyle gerçekleştiğini; göç kararının ise çoğunlukla zorunluluktan alındığını göstermektedir. Kadınların iş yükünün artması, güvensizlik hissi, ekonomik zorluklar, fiziksel sağlığın bozulması ve çocukların hastalıkları gibi bir dizi sorun yaşadıkları ve bu süreçte eşleri, çocukları, akrabaları ve sosyal çevreleriyle olan ilişkilerinin çeşitli derecelerde hem olumlu hem de olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. Bu dönemde kadınların, sinir/stres, uykusuzluk, kaygı, korku, ruhsal bozukluklar gibi psikolojik sorunlar yaşadıkları ve sabır, mizaha vurma ve duygularını göstermemeye çalışma gibi başa çıkma stratejileri kullanarak moral ve motivasyonlarını artırdıkları saptanmıştır. Kadınlar, artan sorumlulukları ile birlikte kamusal alanda daha görünür hale gelmekte ancak ataerkil kodlardan bağımsız hareket edememektedir. Araştırma, yurtdışına işgücü göçünün toplumsal cinsiyet rollerinde ve ataerkil kodlarda hem pekiştirici hem de dönüştürücü bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Göç , Yurt Dışı , İşçi Göçü , Geride Kalan Kadın

Etik Beyan

Bu araştırma için Fırat Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’nun 2023/19 sayılı oturum ve 36 nolu kararı ile etik izin alınmıştır.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BIDEB) tarafından yürütülen “2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı” kapsamında 1919B012303061 numara ile desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012303061

Teşekkür

TÜBİTAK'a ve katılımcılara teşekkür ederiz.

Kaynakça

• Abadan-Unat, N. (1976). Turkish migration to Europe (1960-1975): A balance sheet of achievements and failures (1-44). Turkish Workers In Europe 1960- 1975: A Socio-Economic Reappraisal. Nermin Abadan-Unat and contributors (Ed.), E. J. Brill.
• Akyüz, B. ve Çetin, E. (2022). İnsani gelişme endeksi ve Vıkor yöntemine göre Türkiye'deki illerin sıralaması. Verimlilik Dergisi, (1), 60-77. https://doi.org/10.51551/verimlilik.824462
• Boyd, M. (2021). Women, gender, and migration trends in a global world. The palgrave handbook of gender and migration In: (19-36). C. Mora and N. Piper (Eds.). Palgrave Macmillan.
• Canlı, M. ve Buz, S. (2024). Trabzon’da Yaşayan Afganistan Uyruklu Kadın Göçmenlerin Gündelik Yaşamları. Mavi Atlas, 12(1), 24-39. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1382617
• Creswell, JW (2013). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. Selçuk Beşir Demir (Çev.). Eğiten Kitap Yayınları.
• Creswell, JW (2016). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (3. Baskı). Mesut Bütün ve Selçuk Beşir (Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
• Çağlak, U. (2017). Göç ve parçalanmış aile: Göçün ardında kalanların “dönüş” filmindeki yansımaları. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(13): 135-150. DOI:10.7827/TurkishStudies.12001
• Çorlu, R. (2023). Türkiye’de Göç Çalışmaları Üzerine Bir Alanyazın Taraması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 52, 211-232. https://doi.org/10.52642/susbed.1346795
• Doğangün, G., ve Keysan, A. Ö. (2022). Göçün Suriyeli Kadınların Toplumsal Cinsiyet Pratikleri Üzerindeki Etkisi: İmkânlar ve Zorluklar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 77(1), 125-150. https://doi.org/10.33630/ausbf.986526
• Donato, K. and Gabaccia, D. (2015). Gender and international migration: From the slavery era to the golden age. Russell Sage Foundation. DOI:10.25336/P6Q01W
• Erdoğan, J. (2021). Geride kalan kadının gözünden göç deneyimi: Halfeti örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Göç Enstitüsü.
• Ghimire, D., Zhang, Y. and Williams, N. (2021). Husbands' Migration: Increased Burden on or More Autonomy for Wives Left Behind? Journal of ethnic and migration studies, 47(1), 227–248. https://doi.org/10.1080/1369183x.2019.1675502
• Gülel, F., Çağlar, A., Uyar, S., Karadeniz, O., ve Yeşilyurt, M. (2017). Türkiye’de illere göre insani gelişme endeksi, Pamukkale Üniversitesi SBE Dergisi, (27), 208-216.
• IOM (Uluslararası Göç Örgütü), (2009). Uluslararası göç hukuku-göç terimleri sözlüğü. B. Çiçekli (Ed.). Littera (Çev.). Uluslararası Göç Örgütü, No: 18.
• Kalaycıoğlu, S., Çelik, K. ve Beşpınar, F. U. (2010). “Gitmek mi Zor Kalmak mı?”: Avrupa’ya Erkek Göçü ve Geride Kalan Kadının Gözünden Göç Deneyimi. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 27(1), 123-146.
• Kümbetoğlu, B. 2017. Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. (5. Basım). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
• Lecaj, F. (2019). Küreselleşme Göç ve Kadın. Uluslararası Beşerî ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 3(1), 49-58. Lei, L. and Desai, S. (2021). Male out-migration and the health of left-behind wives in India: The roles of remittances, household responsibilities, and autonomy. Social science & medicine (1982), 280, 113982. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2021.113982
• Mak, J., Zimmerman, C. and Roberts, B. (2021). Coping with migration-related stressors - a qualitative study of Nepali male labour migrants. BMC public health, 21(1), 1131. https://doi.org/10.1186/s12889-021-11192-y
• Marshall, G. (1999). Sosyoloji sözlüğü. O. Akınhay ve D. Kömürcü (Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları.
• Meral, İ., Yıldırım, U., ve Aytekin, İ. (2023). Türkiye’de iller bazında insani gelişim endeksi değerlerinin hesaplanması ve insani gelişim açısından Türkiye’nin değerlendirilmesi. Politik Ekonomik Kuram, 7(2), 412-426. https://doi.org/10.30586/pek.1352455
• Özdemir, U., ve Yorulmaz, Ö. (2025). Türkiye’deki illerin insani gelişmişlik endeksine göre farklı kümeleme teknikleri ile sınıflandırılması. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics (42), 175-197. https://doi.org/10.26650/ekoist.2024.42.1666599
• Paine, S. (1974). Exporting Workers: The Turkish Case. Cambridge University Press.
• Patton, MQ. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (3 Baskı). Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir (Çev.). Pegem Akademi Yayınları.
• Pedraza, S. (1991). Women and migration: The social consequences of gender. Annual Review of Sociology, (17), 303-325. https://doi.org/10.1146/annurev.so.17.080191.001511
• Petersen, W. (1958). A General Typology of Migration. American Sociology Review 23(3), 256-266. http://www.jstor.org/stable/2089239
• Seggie, FN. ve Bayyurt, Y. (2021). Nitel araştırma yöntemi. Nitel araştırma: yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları (3. Baskı) içinde (12-24). Fatma Nevra Seggie ve Yasemin Bayyurt (Ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Soytürk, M. (2012). Türkiye’den Avusturya’ya işçi göçü. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 7(3), 2313-2328. DOI: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.3465
• Timurturkan, M. (2019). Annelik, Söylem ve İktidar: Eleştirel Bir Tartışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(47), 64-78. https://doi.org/10.35237/sufesosbil.630546
• Turan, B. (2025). Avrupa’ya işçi göçü sonrası, geride kalan kadınların sorunları: Elazığ Yazıkonak örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Türk Dil Kurumu Sözlüğü-TDK. https://sozluk.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 06.05.2024).
• Türkiye İstatistik Kurumu-TÜİK, (2023). İllere ve cinsiyete göre Türkiye'ye gelen ve Türkiye'den giden göç, 2022, 2023. (Erişim Tarihi: 15.05.2025).
• UN (2017). International migration report: Highlights. Department of economic and social affairs: New York. https://www.un.org/en/development/desa/population/migration/publications/migrationreport/docs/MigrationReport2017_Highlights.pdf.
• World Migration Report (2024). file:///C:/Users/User/Downloads/pub2023-047-l-world-migration-report-2024_13.pdf.
• Yalçın, C. (2004). Göç sosyolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık.
• Topçu, D. (2022). Türkiye’de iç göç ve toplumsal değerler. Ankara: Nobel Yayıncılık.
• Yılmaz, A. (2014). Uluslararası göç: Çeşitleri, nedenleri, etkileri. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 1685-1704. DOI: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6274
• Zheng, J., and Yan, L. (2025). The impact of left-behind experience on the mental health and marital satisfaction. Frontiers in psychology, 16, 1603281. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1603281