Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları

Ozan Yılmaz

Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları

Abstract

Dîvânu Lugâti’t-Türk, Kutadgu Bilig, Yunus Emre Divanı, Garîbnâme gibi metinlerle kendisini gösteren Türk edebî dili, İstanbul’un fethinden sonra İstanbul merkezli bir yazı dili daha kazanmıştır. Bu yazı dilinin işlenmesinde öncü rol oynayan isimler arasında Necati Bey öne çıkar. Onun kendine has tarzıyla yazdığı şiirleri, Türkçenin bir uygarlık dili olmasına katkıda bulunacak özelliklere sahiptir. Necati, Türk uygarlık dilinin inşasında köşe taşlarından biridir. Klasik Türk şiirinde önemli bir yere sahip olan şair, Edirnelidir. 15. yüzyılda yaşamış, Fatih Sultan Mehmet ve II. Bayezit dönemlerini görmüştür. Anadolu’ya İran etkisinden uzak, saf şiiri getiren şairlerden biri olarak kabul edilir. Şiirlerinde dönemine ait yerel söyleyişler, atasözü ve deyimler görülür. Bu şiirler, Anadolu’da İstanbul Türkçesi merkezli bir edebî yazı dilinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Necati’nin bu çabaları, döneminde ve akabinde yetişen birçok şairin Türk edebî diliyle şiir yazmasında önemli rol oynamıştır. Bu makalede, Necati Bey’in Türk şiirine katkıları uygarlık dili özelinde incelenecektir. Şairin şiirlerine has özellikleri bu gözle ele alınacak, böylece yaptığı işin basitçe şiir yazmaktan çok daha ötesi olduğu ortaya konacaktır.

Keywords

References

Akar, A. (2014). Tarihin Dile İzdüşümü: Ankara Savaşı Sonrası Anadolu’da Dil ve Tarih İlişkileri. 1402 Ankara Savaşı Uluslararası Kongresi (Yıldırım-Timur) Bildiri Kitabı, 9-12 Ekim 2012, Ankara: TTK Yayınları. ss. 103-108.
Arslan, Ö. (2021). Necâtî Bey’in XV ve XVI. Yüzyıl Klasik Türk Şiirine Tesiri (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Avşar, Z. (2009). Gölge Avıyla Boşalan Bir Sadak: Mahallileşme. Turkish Studies, 4(5), 19-33.
Bozkaplan, Ş. A. (2011). Necâtî Bey’in Türkçesi. Turkish Studies, 6(1), 169-184.
Canım, R. (2018). Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Kültür Bakanlığı e-kitap projesi, erişim linki: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78460/tezkireler.html, erişim tarihi: 31.03.2023.
Ercilasun, A. B. (2016). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
İpekten, H., Kut, G., İsen, M. , Ayan, H. ve Karabey, T. (2017). Sehî Beg Heşt-Bihişt, Kültür Bakanlığı e-kitap projesi, erişim linki: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78460/tezkireler.html, erişim tarihi: 31.03.2023.
Karabulut, S. (2021). Medeniyet dili olarak Türkçe. ASBİDER, 8(23), 334-343.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Language and Literature (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Ozan Yılmaz ^* This is me
0000-0001-6375-2881
Kyrgyzstan

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

March 15, 2022

Acceptance Date

May 25, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 3 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA26ZC99NN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, O. (2022). Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies, 3(1), 1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN

AMA

1.Yılmaz O. Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies. 2022;3(1):1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN

Chicago

Yılmaz, Ozan. 2022. “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”. Journal of Turkic Civilization Studies 3 (1): 1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN.

EndNote

Yılmaz O (June 1, 2022) Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies 3 1 1–12.

IEEE

[1]O. Yılmaz, “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”, Journal of Turkic Civilization Studies, vol. 3, no. 1, pp. 1–12, June 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA26ZC99NN

ISNAD

Yılmaz, Ozan. “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”. Journal of Turkic Civilization Studies 3/1 (June 1, 2022): 1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN.

JAMA

1.Yılmaz O. Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies. 2022;3:1–12.

MLA

Yılmaz, Ozan. “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”. Journal of Turkic Civilization Studies, vol. 3, no. 1, June 2022, pp. 1-12, https://izlik.org/JA26ZC99NN.

Vancouver

1.Ozan Yılmaz. Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies [Internet]. 2022 Jun. 1;3(1):1-12. Available from: https://izlik.org/JA26ZC99NN