Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları

Ozan Yılmaz

Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları

Öz

Dîvânu Lugâti’t-Türk, Kutadgu Bilig, Yunus Emre Divanı, Garîbnâme gibi metinlerle kendisini gösteren Türk edebî dili, İstanbul’un fethinden sonra İstanbul merkezli bir yazı dili daha kazanmıştır. Bu yazı dilinin işlenmesinde öncü rol oynayan isimler arasında Necati Bey öne çıkar. Onun kendine has tarzıyla yazdığı şiirleri, Türkçenin bir uygarlık dili olmasına katkıda bulunacak özelliklere sahiptir. Necati, Türk uygarlık dilinin inşasında köşe taşlarından biridir. Klasik Türk şiirinde önemli bir yere sahip olan şair, Edirnelidir. 15. yüzyılda yaşamış, Fatih Sultan Mehmet ve II. Bayezit dönemlerini görmüştür. Anadolu’ya İran etkisinden uzak, saf şiiri getiren şairlerden biri olarak kabul edilir. Şiirlerinde dönemine ait yerel söyleyişler, atasözü ve deyimler görülür. Bu şiirler, Anadolu’da İstanbul Türkçesi merkezli bir edebî yazı dilinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Necati’nin bu çabaları, döneminde ve akabinde yetişen birçok şairin Türk edebî diliyle şiir yazmasında önemli rol oynamıştır. Bu makalede, Necati Bey’in Türk şiirine katkıları uygarlık dili özelinde incelenecektir. Şairin şiirlerine has özellikleri bu gözle ele alınacak, böylece yaptığı işin basitçe şiir yazmaktan çok daha ötesi olduğu ortaya konacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akar, A. (2014). Tarihin Dile İzdüşümü: Ankara Savaşı Sonrası Anadolu’da Dil ve Tarih İlişkileri. 1402 Ankara Savaşı Uluslararası Kongresi (Yıldırım-Timur) Bildiri Kitabı, 9-12 Ekim 2012, Ankara: TTK Yayınları. ss. 103-108.
Arslan, Ö. (2021). Necâtî Bey’in XV ve XVI. Yüzyıl Klasik Türk Şiirine Tesiri (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Avşar, Z. (2009). Gölge Avıyla Boşalan Bir Sadak: Mahallileşme. Turkish Studies, 4(5), 19-33.
Bozkaplan, Ş. A. (2011). Necâtî Bey’in Türkçesi. Turkish Studies, 6(1), 169-184.
Canım, R. (2018). Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Kültür Bakanlığı e-kitap projesi, erişim linki: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78460/tezkireler.html, erişim tarihi: 31.03.2023.
Ercilasun, A. B. (2016). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
İpekten, H., Kut, G., İsen, M. , Ayan, H. ve Karabey, T. (2017). Sehî Beg Heşt-Bihişt, Kültür Bakanlığı e-kitap projesi, erişim linki: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78460/tezkireler.html, erişim tarihi: 31.03.2023.
Karabulut, S. (2021). Medeniyet dili olarak Türkçe. ASBİDER, 8(23), 334-343.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ozan Yılmaz ^* Bu kişi benim
0000-0001-6375-2881
Kyrgyzstan

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2022

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA26ZC99NN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, O. (2022). Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies, 3(1), 1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN

AMA

1.Yılmaz O. Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies. 2022;3(1):1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN

Chicago

Yılmaz, Ozan. 2022. “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”. Journal of Turkic Civilization Studies 3 (1): 1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN.

EndNote

Yılmaz O (01 Haziran 2022) Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies 3 1 1–12.

IEEE

[1]O. Yılmaz, “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”, Journal of Turkic Civilization Studies, c. 3, sy 1, ss. 1–12, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26ZC99NN

ISNAD

Yılmaz, Ozan. “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”. Journal of Turkic Civilization Studies 3/1 (01 Haziran 2022): 1-12. https://izlik.org/JA26ZC99NN.

JAMA

1.Yılmaz O. Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies. 2022;3:1–12.

MLA

Yılmaz, Ozan. “Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları”. Journal of Turkic Civilization Studies, c. 3, sy 1, Haziran 2022, ss. 1-12, https://izlik.org/JA26ZC99NN.

Vancouver

1.Ozan Yılmaz. Türk Uygarlık Dilinin İnşasında Divan Şairi Necati Bey’in Katkıları. Journal of Turkic Civilization Studies [Internet]. 01 Haziran 2022;3(1):1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26ZC99NN