Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye
Abstract
Kişinin ait olduğu cinsiyetin toplumsal bir boyut kazanması durumunu ifade eden toplumsal cinsiyet kavramı ile ilgili pek çok kuruluş araştırma yapmaktadır. Ancak toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikleri ölçüm noktasında tek bir yöntemin olduğunu söylemek mümkün değildir. Çalışmanın amacı, toplumsal cinsiyet eşitliği alanında kullanılan endekslerin genel hatlarıyla açıklanıp söz konusu endeks değerlerinin Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Türkiye özelinde değerlendirmesinin yapılmasıdır. Bu doğrultuda çalışmada ilk olarak toplumsal cinsiyet ve toplumsal cinsiyet eşitliği kavramları açıklanmıştır. Akabinde toplumsal cinsiyet eşitliği alanında kullanılan endeksler açıklanarak bu endeksleri araştıran kuruluşların veri tabanından AB ülkeleri ile Türkiye’nin endeks değerleri incelenmiştir. Çalışmada Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (United Nations Development Programme, UNDP), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü Kalkınma Merkezi (Organization for Economic Cooperation and Development/Development Centre), Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum, WEF), Avrupa Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü (European Institute for Gender Equality, EIGE)’nün verilerinden yararlanılarak; elde edilen veriler doğrultusunda, toplumsal cinsiyet eşitliği alanında kullanılan endekslerin değerlendirmeleri yapılmıştır.
Keywords
References
- 2000 BM Pekin Raporu. https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/bitstream/handle/1/547/ekutuphane2.3.2.1.1.pdf?sequence=1, 30.03.2024.
- Anıl, E., İlkkaracan, P., Kılıç, Z. Seral, G. ve Ülgen, T. (2001). Pekin+5: Birleşmiş Milletler’de Kadının İnsan Hakları ve Türkiye’nin Taahhütleri, Kadının İnsan Hakları Projesi (KİHP).
- Baş, M. M. T. (2011). Avrupa Birliği’nde Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Ana Plan ve Politikalara Yerleştirilmesi: Hollanda, Romanya ve Türkiye Örneklerinin İrdelenmesi, Uzmanlık Tezi, Ankara: T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü.
- Berik, G. (2022). Towards Improved Measures of Gender Inequality: An Evaluation of UNDP’s Gender Inequality Index and A Proposal, UN Women, Discussion Paper, No. 41, https://internationalwim.org/wp-content/uploads/2022/12/Discussion-paper-Towards-improved-measures-of-gender-inequality-en.pdf.
- Büker, S. Medyada Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Haritalama ve İzleme Çalışması Geniş Özet, Ankara: CEİD Yayınları.
- Çiftçi, M. “Finlandiya’da Kadın”, https://books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/download/1965/1984/44559?inline=1, 01.04.2024.
- Deniz, M. H. ve E. H. Hobikoğlu (2012). “Cinsiyete Göre Gelişme Endeksi Çerçevesinde Kadın İstihdamının Ekonomik Değerlendirmesi: Türkiye Örneği”, International Conference on Eurasian Economies 2012: 11-13.
- Ecevit, Y. ve G. B. Tüzel (2019). Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin İzlenmesi İçin El Kitabı, Ankara: CEİD Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Women's Studies
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
February 27, 2025
Publication Date
February 27, 2025
Submission Date
April 3, 2024
Acceptance Date
January 16, 2025
Published in Issue
Year 2024 Volume: 25 Number: 2
APA
Rüzgar, M. T., & Altay, A. (2025). Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye. Kadın/Woman/2000, 25(2), 109-134. https://izlik.org/JA39YJ36ED
AMA
1.Rüzgar MT, Altay A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye. JWS. 2025;25(2):109-134. https://izlik.org/JA39YJ36ED
Chicago
Rüzgar, Merve Tuba, and Asuman Altay. 2025. “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri Ve Türkiye”. Kadın/Woman/2000 25 (2): 109-34. https://izlik.org/JA39YJ36ED.
EndNote
Rüzgar MT, Altay A (February 1, 2025) Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye. Kadın/Woman 2000 25 2 109–134.
IEEE
[1]M. T. Rüzgar and A. Altay, “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye”, JWS, vol. 25, no. 2, pp. 109–134, Feb. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA39YJ36ED
ISNAD
Rüzgar, Merve Tuba - Altay, Asuman. “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri Ve Türkiye”. Kadın/Woman 2000 25/2 (February 1, 2025): 109-134. https://izlik.org/JA39YJ36ED.
JAMA
1.Rüzgar MT, Altay A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye. JWS. 2025;25:109–134.
MLA
Rüzgar, Merve Tuba, and Asuman Altay. “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri Ve Türkiye”. Kadın/Woman/2000, vol. 25, no. 2, Feb. 2025, pp. 109-34, https://izlik.org/JA39YJ36ED.
Vancouver
1.Merve Tuba Rüzgar, Asuman Altay. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yönünden Kullanılan Endeksler: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye. JWS [Internet]. 2025 Feb. 1;25(2):109-34. Available from: https://izlik.org/JA39YJ36ED