Araştırma Makalesi

Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi

Cilt: 17 Sayı: 67 31 Temmuz 2022
PDF İndir
TR EN

Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi

Öz

Sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve hizmetleştirme kavramları günümüz küresel salgın ve iklim krizi koşulları ile birlikte önem kazanmış, girişimcilik anlamında yeni iş modellerinin ortaya çıkmasına ortam hazırlamıştır. Bu çalışma ile sürdürülebilir dijital hizmetleştirme iş şekillerinden biri olarak ön plana çıkan araç paylaşımı iş modelinde etkili olan faktörlerin detaylı olarak belirlenmesi, sektör yetkilileri ile analiz edilmesi ve Plithogenic Bulanık Bilişsel Haritalama ile kavramsal modellemesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye’de dijital kanallarla araç kiralamayı mümkün kılan iş modeliyle tanınan TT firması yetkilileri ile iki aşamalı bir görüşme düzenlenmiştir. İlk aşamada sektöre ve sisteme dair literatürde listelenen kavramlar üzerine konuşulmuş, nihai bir kavram listesi elde edilmiştir. İkinci aşamada ise bu kavramlar arası nedensel ilişkiler, Plithogenic Bulanık Bilişsel Haritalama ile sorgulanmıştır. Delphi tekniği uygulanarak yetkililerin ortak bir kararda buluşması sağlanmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde “dijital araç paylaşımı iş modelinin geniş kitlelerce benimsenmesi”, “araçların ekonomik ömrü boyunca yüksek verimlilik ve etkinlikte kullanılması” ve “otomotiv endüstrisinin daha uzun ömürlü, daha dayanıklı, daha kaliteli araç tasarlaması ve üretmesi” kavramlarının yüksek etkileme kuvvetine dikkat çekmekte, nihayetinde “sürdürülebilir tedarik zinciri” yapısının oluşmasına ve “döngüsel ekonominin” mümkün hale gelmesine vurgu yapmaktadır. Çalışma, sektör yetkililerinin görüşlerindeki belirsizliğin modellenmesini mümkün kılmasıyla ve kavramsal düğümlerin çelişki derecesini dikkate almasıyla, hem sektör yetkililerine hem de literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agbo, Friday Joseph, Solomon Sunday Oyelere, Jarkko Suhonen, ve Markku Tukiainen. 2021. “Scientific production and thematic breakthroughs in smart learning environments: a bibliometric analysis”. Smart Learning Environments 8 (1): 1. https://doi.org/10.1186/s40561-020-00145-4.
  2. Agrawal, Vishal V., Atalay Atasu, ve Luk N. Van Wassenhove. 2018. “OM Forum—New Opportunities for Operations Management Research in Sustainability”. Manufacturing & Service Operations Management 21 (1): 1-12. https://doi.org/10.1287/msom.2017.0699.
  3. Agrawal, Vishal V., ve Ioannis Bellos. 2016. “Servicizing in Supply Chains and Environmental Implications”. Içinde Environmentally Responsible Supply Chains, editör Atalay Atasu, 109-24. Springer Series in Supply Chain Management. Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-30094-8_7.
  4. Arici, Faruk, Pelin Yildirim, Şeyma Caliklar, ve Rabia M. Yilmaz. 2019. “Research Trends in the Use of Augmented Reality in Science Education: Content and Bibliometric Mapping Analysis”. Computers & Education 142 (Aralık): 103647. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103647.
  5. Asan, Umut, ve Çiğdem Kadai̇fçi̇. 2019. “Bulanık bilişsel haritalara dayalı yeni bir ürün konumlandırma yaklaşımı”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 35 (2): 1047-62. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.528766.
  6. Axelrod, Robert. 1976. Structure of Decision: The Cognitive Maps of Political Elites. Princeton University Press. https://www.jstor.org/stable/j.ctt13x0vw3.
  7. Bag, Surajit, Shivam Gupta, ve Sameer Kumar. 2021. “Industry 4.0 Adoption and 10R Advance Manufacturing Capabilities for Sustainable Development”. International Journal of Production Economics 231 (Ocak): 107844. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2020.107844.
  8. Bardaka, Eleni, Leila Hajibabai, ve Munindar P. Singh. 2020. “Reimagining Ride Sharing: Efficient, Equitable, Sustainable Public Microtransit”. IEEE Internet Computing 24 (5): 38-44. https://doi.org/10.1109/MIC.2020.3018038.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2022

Gönderilme Tarihi

22 Eylül 2021

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 17 Sayı: 67

Kaynak Göster

APA
Karadayı Usta, S. (2022). Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 17(67), 754-775. https://doi.org/10.19168/jyasar.999147
AMA
1.Karadayı Usta S. Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2022;17(67):754-775. doi:10.19168/jyasar.999147
Chicago
Karadayı Usta, Saliha. 2022. “Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 17 (67): 754-75. https://doi.org/10.19168/jyasar.999147.
EndNote
Karadayı Usta S (01 Temmuz 2022) Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 17 67 754–775.
IEEE
[1]S. Karadayı Usta, “Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 17, sy 67, ss. 754–775, Tem. 2022, doi: 10.19168/jyasar.999147.
ISNAD
Karadayı Usta, Saliha. “Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 17/67 (01 Temmuz 2022): 754-775. https://doi.org/10.19168/jyasar.999147.
JAMA
1.Karadayı Usta S. Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2022;17:754–775.
MLA
Karadayı Usta, Saliha. “Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 17, sy 67, Temmuz 2022, ss. 754-75, doi:10.19168/jyasar.999147.
Vancouver
1.Saliha Karadayı Usta. Sürdürülebilir Dijital Hizmetleştirme: Araç Paylaşım İş Modelinin Kavramsal Modellenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 01 Temmuz 2022;17(67):754-75. doi:10.19168/jyasar.999147

Cited By