Şerʻiyye Sicillerine Göre Ankara, Konya ve Kayseri Evleri Üzerine İstatistiksel Bir Değerlendirme (1700-1750)

Houses have an important place in determining the lifestyle of societies. The change that houses have undergone from the past to the present shows how human lives and pleasures have changed. In the period we examined, the houses bear the characteristics of the pre-industrial period. Houses consist of generally single-part, a small amount of houses consisted of two parts, internal-external. Houses are generally single-storey, sometimes two-storey. Every house has a courtyard. It is seen that sections such as living room, living room, guest room, bedroom, kitchen, bathroom, toilet, balcony, terrace, cellar, which are widely available in the houses today, have received different names in the past and contain different functions. In this study, all of the houses detailed in the house purchases and sales in the first half of the 18th century in Ankara, Konya and Kayseri sheriyye registers were analyzed and statistical values were obtained. In this way, it was tried to determine the general characteristics of the houses, the common parts of the houses, the similarities and differences between the houses, their prices, the differences between single-part houses and houses with interior and exterior, as well as the names with which some of the house parts that still exist today were used in the past and what functions they had in the past. Although there have been many studies on the subject, this study differs from the others in that all houses were evaluated and statistical information was used.

Toplumların yaşam tarzını tespit etmek hususunda evlerin önemli bir yeri vardır. Geçmişten günümüze evlerin geçirdiği değişim insan yaşamının ve zevklerinin nasıl değiştiğini gösterir. İncelediğimiz dönemde evler sanayi öncesi dönemin özelliklerini taşır. Evler genelde tek kısımlıdır; az miktarda ev dahiliye-hariciye şeklinde iki kısımdan oluşmuştur. Genelde tek katlı olup, bazen de iki katlıdırlar. Her evin bir avlusu vardır. Günümüzde evlerde yaygın olarak bulunan salon, oturma odası, misafir odası, yatak odası, mutfak, banyo, tuvalet, balkon, teras, kiler gibi bölümlerin geçmişte farklı isimler aldığı ve farklı fonksiyonlar içerdikleri görülür. Bu çalışmada 18. yüzyılın ilk yarısında Ankara, Konya ve Kayseri şerʻiyye sicillerinde yer alan ev alım-satımlarında ayrıntıları verilen evlerin tamamı incelenmiş ve istatistiki değerler elde edilmiştir. Bu şekilde evlerin genel özellikleri, evlerde yaygın olarak bulunan bölümler, evlerin birbirleriyle olan benzerlikleri ve farklılıkları, fiyatları, tek kısımlı evler ile dahiliye-hariciyeli evler arasındaki farklar; ayrıca bugün hala varlığını devam ettiren bazı ev bölümlerinin geçmişte hangi isimler ile kullanıldığı ve geçmişte hangi işlevlere sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Konu ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmış olmakla birlikte bu çalışma bütün evlerin değerlendirmeye alınmış olması ve istatistiki bilgilerin kullanılmış olmasıyla diğerlerinden ayrılır.