Research Article

Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma

Volume: 9 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, maneviyatın öz-yeterlik üzerindeki yordayıcı rolünü ve bu ilişkinin çeşitli demografik değişkenler açısından nasıl şekillendiğini incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmış olup, örneklemi Mardin ilinde ikamet eden 357 yetişkinden (170 kadın, 187 erkek) oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Manevi Yönelim Ölçeği ve Genel Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon, regresyon, t-testi ve ANOVA gibi istatistiksel tekniklerden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, maneviyat ile öz-yeterlik arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yapılan regresyon analizi, maneviyatın öz-yeterliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ve öz-yeterlikteki varyansın %15,2'sini açıkladığını ortaya koymuştur. Ayrıca, katılımcıların maneviyat düzeylerinin meslek ve sübjektif dindarlık algısına; öz-yeterlik düzeylerinin ise sübjektif dindarlık algısına göre anlamlı şekilde farklılaştığı saptanmıştır. Bu sonuçlar, maneviyatın bireylerin inançlarını destekleyen önemli bir kaynak olduğuna işaret etmekte ve önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Keywords

Din Psikolojisi, Maneviyat, Öz-Yeterlik, Dİndarlık, Mardin

References

  1. Acar, Muhammet Cevat ve Hıdır Apak. (2020). “Sosyal Hizmet Uygulamasında Din ve Maneviyatın Rolü ile Manevi Yönelim Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. OPUS – Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(24), 2505–2527.
  2. Akkoyunlu, Buket ve Feza Orhan. “Bilgisayar Ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (Böte) Bölümü Öğrencilerinin Bilgisayar Kullanma Öz Yeterlik İnancı İle Demografik Özellikleri Arasındaki İlişki”. The Turkish Online Journal of Educational Technology – TOJET 2/3 (2003).
  3. Akyüz, İsmail ve Samet Kulaoğlu. “Manevi Yönelim ve Depresyon Arasındaki İlişkinin Sosyodemografik Değişkenler Bağlamında İncelenmesi”. Sosyal Sağlık Dergisi 1/1 (2021), 63-80.
  4. Apak, Hıdır ve Muhammet Cevat Acar. "Dindarlığın Bir Boyutu Olarak Maneviyat". ed. M. Naim Doru - Ömer Bozkurt. Din Bilimleri: Klasik Sorunlar – Güncel Sorunlar içinde. Mardin: Mardin Sesi Gazetecilik Matbaacılık Yayınları, 2018.
  5. Aydın, Cüneyd ve Mevlüt Kaya. (2021). “Maneviyat ve Öznel İyi Oluş Değişkenlerinin Hayatın Anlamını Yordaması”. Amasya İlahiyat Dergisi, 17, 41–77.
  6. Aypay, Ayşe. “Genel Öz Yeterlik Ölçeği’nin (GÖYÖ) Türkçe’ye Uyarlama Çalışması”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 11/2 (2010), 113-131.
  7. Balcı, Kürşat. "Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Başarısı, Bilgisayar Öz Yeterlik ve Bilgi Okuryazarlık Öz Yeterlik Düzeyleri Arasındaki İlişki". Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ 2013.
  8. Bandura, Albert. “Self-Efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change”. Psychological Review 84/2 (1977), 191-215.
  9. Baynal, Fatma. “Yetişkinlerde Dindarlık ve Ruh Sağlığı İlişkinisinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 4/1 (2015), 206-231.
  10. Bilginer, Ali. (2020). Lise Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığı ile Öz Yeterlik Düzeyi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Mardin İli Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
APA
Bilge, E., & Acar, M. C. (2025). Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma. Kadim Akademi SBD, 9(2), 179-194. https://doi.org/10.55805/kadimsbd.1791329
AMA
1.Bilge E, Acar MC. Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma. Kadim Akademi SBD. 2025;9(2):179-194. doi:10.55805/kadimsbd.1791329
Chicago
Bilge, Enver, and Muhammet Cevat Acar. 2025. “Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler Ile Yapılan Bir Çalışma”. Kadim Akademi SBD 9 (2): 179-94. https://doi.org/10.55805/kadimsbd.1791329.
EndNote
Bilge E, Acar MC (December 1, 2025) Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma. Kadim Akademi SBD 9 2 179–194.
IEEE
[1]E. Bilge and M. C. Acar, “Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma”, Kadim Akademi SBD, vol. 9, no. 2, pp. 179–194, Dec. 2025, doi: 10.55805/kadimsbd.1791329.
ISNAD
Bilge, Enver - Acar, Muhammet Cevat. “Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler Ile Yapılan Bir Çalışma”. Kadim Akademi SBD 9/2 (December 1, 2025): 179-194. https://doi.org/10.55805/kadimsbd.1791329.
JAMA
1.Bilge E, Acar MC. Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma. Kadim Akademi SBD. 2025;9:179–194.
MLA
Bilge, Enver, and Muhammet Cevat Acar. “Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler Ile Yapılan Bir Çalışma”. Kadim Akademi SBD, vol. 9, no. 2, Dec. 2025, pp. 179-94, doi:10.55805/kadimsbd.1791329.
Vancouver
1.Enver Bilge, Muhammet Cevat Acar. Maneviyatın Öz-Yeterlik Üzerindeki Etkisi: Yetişkinler ile Yapılan Bir Çalışma. Kadim Akademi SBD. 2025 Dec. 1;9(2):179-94. doi:10.55805/kadimsbd.1791329