Research Article

Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine

Volume: 22 Number: 2 September 30, 2023
EN TR

Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine

Abstract

Derin ekoloji kuramının ve pratiğinin kurucusu olan Norveçli filozof Arne Naess’e göre Husserl düşüncesinde kaynağını bulan felsefi fenomenoloji hem dolaysızca kavranan şeyin hem de kendini-kavrama eyleminin kendisinin betimlenmesiyle ilgilenir ve fenomenolojik bakış açıları doğanın dolaysız deneyiminin araçsal-olmayan, faydacı-olmayan içeriğinin bilincini geliştirmek için değerlidir. Naess, temelde bir içsellik alanı olarak düşünülen bir epistemolojik egonun ya da “kendinde-şey”lerin dünyasından apayrı bir yerde var olan bir öznenin olmadığını söyler. Fenomenolojik gelenek içinde bulduğu biçimde Naess özneyi her daim dünyada, dünya-içinde-olan olarak ele almayı tercih eder. Bu türden bir özne hem kendini hem de kendisi olmayana dair deneyimini zengin bir ilişkisel, yaşamsal doku içinde kavrar. Tam da bu nedenle fenomenoloji, yaşanan deneyimin, spontane deneyimin somut betimlemesine odaklanarak Naess’in asıl aradığı ontolojik temeli ortaya koymayı mümkün kılar. Spontane, öznel ve ilk bakışta çelişkili gibi görünebilecek zengin deneyimlerimizin önemsiz öznel bakış açıları olmaktan fazlası olduğunu, bilakis bu deneyimlerin dünyanın somut mahiyetine katıldığını, onu oluşturduğunu anlatmanın metodu fenomenolojidir Naess için. Bu makalede, derin ekoloji hareketinin fenomenolojik yöntemle kurduğu ilişkinin temel dayanaklarını ele alacağız ve “yaşanmış deneyim”in bütünlüğünü tüm derinliğiyle ve tüm taraflarıyla ortaya koyma iddiası ile deneyim dünyasını maddenin uzamsal niteliklerine indirgemekten ısrarla kaçınan Naess düşüncesinde fenomenolojik geleneğin etkisini tartışmaya açacağız.

Keywords

References

  1. Brown, C. S. (2003). The real and the Good Phenomenology and the Possibility of an Axiological Rationality. Eco-Phenomenology. Back to the Earth Itself (ed. C. S. Brown, T. Toadvine). New York: State University of New York Press, Ch.1.
  2. Çankaya Eksen, G. (2021). Arne Naess’in İlişkisel Ontoloji Anlayışı ve Derin Ekoloji Hareketi. Natüralizm ya da Yitirirken Doğayı Hatırlamak (ed. Eylem Canaslan, Cemal Bâli Akal, ss.359-380). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  3. Devall, B., Sessions, G. (1985). Deep Ecology: Living as if Nature Mattered. Salt Lake City: Gibbs Smith.
  4. Diehm, C. (2004). Deep Ecology and Phenomenology. Environmental Philosophy. (1)2, 20-27.
  5. Diehm, C., Naess, A. (2004). “Here I Stand”: An Interview with Arne Naess. Environmental Philosophy, 1(2), 6-19.
  6. Marietta, D.E. (2003). Back to Earth with Reflection and Ecology. Eco-Phenomenology. Back to the Earth Itself (ed. C.S. Brown, T.Toadvine,). New York: State University of New York Press, Ch.4.
  7. Naess, A. (1990). Deep Ecology and Conservation Biology. Earth First! (29).
  8. Naess, A. (1989). Ecology, Community and Lifestyle. Outline of an Ecosophy (trad.-ed. David Rothenberg). Cambridge: Cambridge University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ethics, Systematic Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 26, 2023

Publication Date

September 30, 2023

Submission Date

August 24, 2023

Acceptance Date

September 17, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 22 Number: 2

APA
Çankaya, G. (2023). Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 22(2), 683-704. https://doi.org/10.20981/kaygi.1349263
AMA
1.Çankaya G. Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine. Kaygı. 2023;22(2):683-704. doi:10.20981/kaygi.1349263
Chicago
Çankaya, Gaye. 2023. “Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 22 (2): 683-704. https://doi.org/10.20981/kaygi.1349263.
EndNote
Çankaya G (September 1, 2023) Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 22 2 683–704.
IEEE
[1]G. Çankaya, “Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine”, Kaygı, vol. 22, no. 2, pp. 683–704, Sept. 2023, doi: 10.20981/kaygi.1349263.
ISNAD
Çankaya, Gaye. “Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 22/2 (September 1, 2023): 683-704. https://doi.org/10.20981/kaygi.1349263.
JAMA
1.Çankaya G. Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine. Kaygı. 2023;22:683–704.
MLA
Çankaya, Gaye. “Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, vol. 22, no. 2, Sept. 2023, pp. 683-04, doi:10.20981/kaygi.1349263.
Vancouver
1.Gaye Çankaya. Ekosofinin Fenomenolojik Gelenekle İlişkisi Üzerine. Kaygı. 2023 Sep. 1;22(2):683-704. doi:10.20981/kaygi.1349263

e-ISSN: 2645-8950