Research Article

Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları

Volume: 24 Number: 2 September 30, 2025
TR EN

Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları

Abstract

Analitik felsefe ile kıta felsefesi arasındaki ayrışma, 20. yüzyılda ortaya çıkmış ve felsefe tarihine damgasını vurmuştur. Ayrışmanın Amerikan üniversitelerinde “resmiyet” kazanması ve ardından küresel ölçekte yaygınlaşması ile birlikte, çeşitli felsefe akımları arasındaki fay hatları da derinleşmiştir. Bu makalede, söz konusu ayrışmanın ne ölçüde felsefî savlara dayandığı sorgulanmakta; ayrışmanın yer yer düşünce tarihindeki girift ilişkilenmeleri perdelediği ve bu durumun anakronik yorumlarla paralel bir gelişim sergilediği öne sürülmektedir. Bu savı desteklemek üzere, ayrışmada belirleyici olan fikrî akımlar ve ideolojik kamplaşmalar ile tüm bunlara bağlı olarak akademide gerçekleşen kırılmalar ele alınacaktır. Makalenin ilk bölümünde felsefî akımların çeşitliliği ve aralarındaki bağlantıların karmaşık niteliği vurgulanarak, ayrışmanın meşruiyeti sorgulanacaktır. Kuşkusuz, tarihten günümüze oldukça farklı hatlarda ilerleyen ve hatta birbirine karşı kayıtsız kaldığı görülebilen birçok felsefe ekolü mevcuttur, ancak buradaki mesele iki farklı üst kategorinin varlığının dayanakları ile ilgilidir. İkinci bölümde ise ayrışmanın şekillenmesinde etkili olan felsefî düşünceler ve bu düşüncelerin şekillendiği ortamı belirleyen siyasal ve tarihsel gelişmeler üzerinde durulacaktır. Burada özellikle, Soğuk Savaş döneminin ideolojik ortamının felsefedeki ayrışmayı derinleştiren doğrudan ve dolaylı ele alınacaktır.

Keywords

References

  1. Adorno, T. W. (2004). Negative Dialectics. (çev. E. B. Ashton). London: Routledge.
  2. Akehurst, T. L. (2008). The Nazi Tradition: The Analytic Critique of Continental Philosophy in Mid-century Britain. History of European Ideas, 34 (4), 548–557.
  3. Berlin, I. (1965/2000). The Roots of Romanticism. The A. W. Mellon Lectures in Fine Arts. London: Pimlico.
  4. Carnap, R. (1932/2021). The Elimination of Metaphysics Through Logical Analysis of Language (çev. A. Pap). Logical Empiricism at its Peak (pp. 10–31). Oxfordshire: Routledge.
  5. Casati, F. & Wheeler, M. (2016). The Recent Engagement Between Analytic Philosophy and Heideggerian Thought: Metaphysics and Mind. Philosophy Compass 11 (9), 486–498.
  6. Cooper, D. E. (1994). Analytical and Continental Philosophy. Proceedings of the Aristotelian Society 94, 1–18.
  7. Critchley, S. (1997). What is Continental Philosophy? International Journal of Philosophical Studies, 5 (3), 347–64.
  8. Critchley, S. (2001). Continental Philosophy: A Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Systematic Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 29, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

December 31, 2024

Acceptance Date

September 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 24 Number: 2

APA
Karaca, Ç. (2025). Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 24(2), 949-975. https://doi.org/10.20981/kaygi.1610494
AMA
1.Karaca Ç. Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. 2025;24(2):949-975. doi:10.20981/kaygi.1610494
Chicago
Karaca, Çağlar. 2025. “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 (2): 949-75. https://doi.org/10.20981/kaygi.1610494.
EndNote
Karaca Ç (September 1, 2025) Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 2 949–975.
IEEE
[1]Ç. Karaca, “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”, Kaygı, vol. 24, no. 2, pp. 949–975, Sept. 2025, doi: 10.20981/kaygi.1610494.
ISNAD
Karaca, Çağlar. “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24/2 (September 1, 2025): 949-975. https://doi.org/10.20981/kaygi.1610494.
JAMA
1.Karaca Ç. Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. 2025;24:949–975.
MLA
Karaca, Çağlar. “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, vol. 24, no. 2, Sept. 2025, pp. 949-75, doi:10.20981/kaygi.1610494.
Vancouver
1.Çağlar Karaca. Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. 2025 Sep. 1;24(2):949-75. doi:10.20981/kaygi.1610494

e-ISSN: 2645-8950