Araştırma Makalesi

Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları

Cilt: 24 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları

Öz

Analitik felsefe ile kıta felsefesi arasındaki ayrışma, 20. yüzyılda ortaya çıkmış ve felsefe tarihine damgasını vurmuştur. Ayrışmanın Amerikan üniversitelerinde “resmiyet” kazanması ve ardından küresel ölçekte yaygınlaşması ile birlikte, çeşitli felsefe akımları arasındaki fay hatları da derinleşmiştir. Bu makalede, söz konusu ayrışmanın ne ölçüde felsefî savlara dayandığı sorgulanmakta; ayrışmanın yer yer düşünce tarihindeki girift ilişkilenmeleri perdelediği ve bu durumun anakronik yorumlarla paralel bir gelişim sergilediği öne sürülmektedir. Bu savı desteklemek üzere, ayrışmada belirleyici olan fikrî akımlar ve ideolojik kamplaşmalar ile tüm bunlara bağlı olarak akademide gerçekleşen kırılmalar ele alınacaktır. Makalenin ilk bölümünde felsefî akımların çeşitliliği ve aralarındaki bağlantıların karmaşık niteliği vurgulanarak, ayrışmanın meşruiyeti sorgulanacaktır. Kuşkusuz, tarihten günümüze oldukça farklı hatlarda ilerleyen ve hatta birbirine karşı kayıtsız kaldığı görülebilen birçok felsefe ekolü mevcuttur, ancak buradaki mesele iki farklı üst kategorinin varlığının dayanakları ile ilgilidir. İkinci bölümde ise ayrışmanın şekillenmesinde etkili olan felsefî düşünceler ve bu düşüncelerin şekillendiği ortamı belirleyen siyasal ve tarihsel gelişmeler üzerinde durulacaktır. Burada özellikle, Soğuk Savaş döneminin ideolojik ortamının felsefedeki ayrışmayı derinleştiren doğrudan ve dolaylı ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adorno, T. W. (2004). Negative Dialectics. (çev. E. B. Ashton). London: Routledge.
  2. Akehurst, T. L. (2008). The Nazi Tradition: The Analytic Critique of Continental Philosophy in Mid-century Britain. History of European Ideas, 34 (4), 548–557.
  3. Berlin, I. (1965/2000). The Roots of Romanticism. The A. W. Mellon Lectures in Fine Arts. London: Pimlico.
  4. Carnap, R. (1932/2021). The Elimination of Metaphysics Through Logical Analysis of Language (çev. A. Pap). Logical Empiricism at its Peak (pp. 10–31). Oxfordshire: Routledge.
  5. Casati, F. & Wheeler, M. (2016). The Recent Engagement Between Analytic Philosophy and Heideggerian Thought: Metaphysics and Mind. Philosophy Compass 11 (9), 486–498.
  6. Cooper, D. E. (1994). Analytical and Continental Philosophy. Proceedings of the Aristotelian Society 94, 1–18.
  7. Critchley, S. (1997). What is Continental Philosophy? International Journal of Philosophical Studies, 5 (3), 347–64.
  8. Critchley, S. (2001). Continental Philosophy: A Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sistematik Felsefe (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2024

Kabul Tarihi

23 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaca, Ç. (2025). Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 24(2), 949-975. https://doi.org/10.20981/kaygi.1610494
AMA
1.Karaca Ç. Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. 2025;24(2):949-975. doi:10.20981/kaygi.1610494
Chicago
Karaca, Çağlar. 2025. “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 (2): 949-75. https://doi.org/10.20981/kaygi.1610494.
EndNote
Karaca Ç (01 Eylül 2025) Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 2 949–975.
IEEE
[1]Ç. Karaca, “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”, Kaygı, c. 24, sy 2, ss. 949–975, Eyl. 2025, doi: 10.20981/kaygi.1610494.
ISNAD
Karaca, Çağlar. “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24/2 (01 Eylül 2025): 949-975. https://doi.org/10.20981/kaygi.1610494.
JAMA
1.Karaca Ç. Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. 2025;24:949–975.
MLA
Karaca, Çağlar. “Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 24, sy 2, Eylül 2025, ss. 949-75, doi:10.20981/kaygi.1610494.
Vancouver
1.Çağlar Karaca. Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları. Kaygı. 01 Eylül 2025;24(2):949-75. doi:10.20981/kaygi.1610494

e-ISSN: 2645-8950