Research Article

Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme

Volume: 24 Number: 1 March 28, 2025
EN TR

Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme

Abstract

Bu çalışmada amacımız felsefe tarihi boyunca akıl ile tutku arasında var olduğu düşünülen mücadeleyi veya savaşı Humecu bir perspektiften irdelemektir. Genel olarak söz konusu mücadeleyi aklın kazandığı veya kazanması gerektiği savunulmuştur. Oysa David Hume tutkuyu insan doğasının ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirir, bu nedenle de onun işleyiş mekanizmasını ayrıntılı bir biçimde soruşturur. Bu sorgulama sonunda da meşhur ve bir o kadar da ilginç ifadesiyle akıl tutkuların kölesisidir der. Ancak o, yanlış bir yargımızı düzelttiğimizde veya amaca ulaşmamızı sağlayacak araçların yetersizliğini keşfettiğimizde tutkumuzun da aklımıza boyun eğeceğini söyler. Çalışmamızda Hume’un ikinci ifadesinde dile getirdiği görüşünü de dikkate almak ve her ikisini birlikte değerlendirmek gerekliğine dikkat çekmeye çalışacağız. Böylelikle akıl ile tutku arasında sanıldığı gibi herhangi bir mücadele olmadığını, her birinin işlevinin farklı olduğunu ve kendi işlevlerini yerine getirdikleri sürece birbirlerine karşıt olarak konumlandırılmalarının mümkün olmadığını ileri süreceğiz. Bu doğrultuda çalışmamıza, Hume’un tutkular hakkındaki görüşlerinin ayrıntılı soruşturmasını yapmakla başlayacağız.

Keywords

References

  1. ´Ardal, P´all S. (1966). Passion and Value in Hume’s Treatise. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  2. Buckle, S. (2012). “Hume on the Passions”, Philosophy, Vol. 87, No. 340: 189-213. https://www.jstor.org/stable/41441507
  3. Davisson, D. (2001). Essays on Actions and Events. Oxford: Oxford University Press.
  4. Hearn, T., K. (1973). “Ardal on the Moral Sentiments in Hume’s Treatise”. Philosophy 48. No:185, pp. 288–292.
  5. Hume, D. (2007). A Dissertation on the Passions; The Natural History of Religion. Edited by Tom L. Beauchamp. Oxford: Oxford University Press.
  6. Hume, D. (2009). A Treatise of Human Nature. Edited by David Fate Norton & Mary J. Norton. Oxford: Oxford University Press.
  7. Hume, D. (2009). İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme. Trans. by Ergün Baylan. Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
  8. Hume, D. (2019). Ahlak İlkeleri Üzerine. Trans. by Nil Demir. Ankara: Fol Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Systematic Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 28, 2025

Submission Date

January 19, 2025

Acceptance Date

February 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 24 Number: 1

APA
Çıvgın, A. G. (2025). Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 24(1), 232-254. https://doi.org/10.20981/kaygi.1623085
AMA
1.Çıvgın AG. Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. 2025;24(1):232-254. doi:10.20981/kaygi.1623085
Chicago
Çıvgın, Ayşe Gül. 2025. “Akıl Ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 (1): 232-54. https://doi.org/10.20981/kaygi.1623085.
EndNote
Çıvgın AG (March 1, 2025) Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 1 232–254.
IEEE
[1]A. G. Çıvgın, “Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”, Kaygı, vol. 24, no. 1, pp. 232–254, Mar. 2025, doi: 10.20981/kaygi.1623085.
ISNAD
Çıvgın, Ayşe Gül. “Akıl Ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24/1 (March 1, 2025): 232-254. https://doi.org/10.20981/kaygi.1623085.
JAMA
1.Çıvgın AG. Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. 2025;24:232–254.
MLA
Çıvgın, Ayşe Gül. “Akıl Ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, vol. 24, no. 1, Mar. 2025, pp. 232-54, doi:10.20981/kaygi.1623085.
Vancouver
1.Ayşe Gül Çıvgın. Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. 2025 Mar. 1;24(1):232-54. doi:10.20981/kaygi.1623085

e-ISSN: 2645-8950