Araştırma Makalesi

Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme

Cilt: 24 Sayı: 1 28 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme

Öz

Bu çalışmada amacımız felsefe tarihi boyunca akıl ile tutku arasında var olduğu düşünülen mücadeleyi veya savaşı Humecu bir perspektiften irdelemektir. Genel olarak söz konusu mücadeleyi aklın kazandığı veya kazanması gerektiği savunulmuştur. Oysa David Hume tutkuyu insan doğasının ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirir, bu nedenle de onun işleyiş mekanizmasını ayrıntılı bir biçimde soruşturur. Bu sorgulama sonunda da meşhur ve bir o kadar da ilginç ifadesiyle akıl tutkuların kölesisidir der. Ancak o, yanlış bir yargımızı düzelttiğimizde veya amaca ulaşmamızı sağlayacak araçların yetersizliğini keşfettiğimizde tutkumuzun da aklımıza boyun eğeceğini söyler. Çalışmamızda Hume’un ikinci ifadesinde dile getirdiği görüşünü de dikkate almak ve her ikisini birlikte değerlendirmek gerekliğine dikkat çekmeye çalışacağız. Böylelikle akıl ile tutku arasında sanıldığı gibi herhangi bir mücadele olmadığını, her birinin işlevinin farklı olduğunu ve kendi işlevlerini yerine getirdikleri sürece birbirlerine karşıt olarak konumlandırılmalarının mümkün olmadığını ileri süreceğiz. Bu doğrultuda çalışmamıza, Hume’un tutkular hakkındaki görüşlerinin ayrıntılı soruşturmasını yapmakla başlayacağız.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ´Ardal, P´all S. (1966). Passion and Value in Hume’s Treatise. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  2. Buckle, S. (2012). “Hume on the Passions”, Philosophy, Vol. 87, No. 340: 189-213. https://www.jstor.org/stable/41441507
  3. Davisson, D. (2001). Essays on Actions and Events. Oxford: Oxford University Press.
  4. Hearn, T., K. (1973). “Ardal on the Moral Sentiments in Hume’s Treatise”. Philosophy 48. No:185, pp. 288–292.
  5. Hume, D. (2007). A Dissertation on the Passions; The Natural History of Religion. Edited by Tom L. Beauchamp. Oxford: Oxford University Press.
  6. Hume, D. (2009). A Treatise of Human Nature. Edited by David Fate Norton & Mary J. Norton. Oxford: Oxford University Press.
  7. Hume, D. (2009). İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme. Trans. by Ergün Baylan. Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
  8. Hume, D. (2019). Ahlak İlkeleri Üzerine. Trans. by Nil Demir. Ankara: Fol Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sistematik Felsefe (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2025

Kabul Tarihi

16 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çıvgın, A. G. (2025). Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 24(1), 232-254. https://doi.org/10.20981/kaygi.1623085
AMA
1.Çıvgın AG. Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. 2025;24(1):232-254. doi:10.20981/kaygi.1623085
Chicago
Çıvgın, Ayşe Gül. 2025. “Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 (1): 232-54. https://doi.org/10.20981/kaygi.1623085.
EndNote
Çıvgın AG (01 Mart 2025) Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 1 232–254.
IEEE
[1]A. G. Çıvgın, “Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”, Kaygı, c. 24, sy 1, ss. 232–254, Mar. 2025, doi: 10.20981/kaygi.1623085.
ISNAD
Çıvgın, Ayşe Gül. “Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24/1 (01 Mart 2025): 232-254. https://doi.org/10.20981/kaygi.1623085.
JAMA
1.Çıvgın AG. Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. 2025;24:232–254.
MLA
Çıvgın, Ayşe Gül. “Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 24, sy 1, Mart 2025, ss. 232-54, doi:10.20981/kaygi.1623085.
Vancouver
1.Ayşe Gül Çıvgın. Akıl ve Tutkunun Mücadelesi: Humecu Bir İrdeleme. Kaygı. 01 Mart 2025;24(1):232-54. doi:10.20981/kaygi.1623085

e-ISSN: 2645-8950