TR
EN
Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar
Abstract
Yanılabilircilik Hume sonrası epistemoloji çalışmalarının etkisiyle çağdaş epistemolojinin yaygın eğilimi olmuştur. Yanılabilirciliğe göre bilgi için gerekçelendirme ve doğruluk arasında zorunlu bir bağlantı gerekli değildir. Bir p inancı hakkında yanılma ihtimali olsa da özne p’yi bilebilir. Dolayısıyla inançların gerekçelendirme ya da bilgi gibi epistemik statüleri yeni sebepler veya bazı doğru önermeler karşısında sarsılabilir. Bu durum aynı zamanda yanılabilircilik için problem teşkil eder. Örneğin Gettier probleminin ortaya çıkması da söz konusu anlayışın sonucudur. Bu nedenle, Gettier problemini çözmeye yönelik girişimler bir enformasyonun ya da bizden bağımsız olan doğruların hangi durumlarda saf dışı edilebileceği veya ilgisiz olacağını belirleyecek şekilde bilginin tanımını revize etmeye odaklanmaktadır. Sarsılabilirilik ve kesin sebepler teorileri bu konuda öne çıkan önemli yaklaşımlardan ikisidir. Bu çalışmada, bahsi geçen iki teorinin problemi çözmek için ileri sürdüğü görüşlerin yanılabilircilikle uyumlu olmadığı iddia edilmektedir. Çünkü iki teori de gerekçelendirme ve doğruluk arasında daha güçlü bir bağlantı önerirler ve bu önerinin kabul edilmesi bilginin yanılmayı engelleyen koşullara sahip olmasını savunmaya yol açar. Buna karşın, yanılabilirci bilgi anlayışını koruyan ama ilgili problemleri de çözebilen bir teori geliştirmek mümkündür. Bunun imkanı gerekçelendirme ve doğruluk arasındaki bağın şans eseri olmamasını dikkate alırken şansı bağlamcı bir yaklaşımla değerlendirmektir.
Keywords
References
- Bergmann, M. (2006). Justification withouth Awareness. New York: Oxford University Press.
- Brueckner, A. (2005). Fallibilism, Underdetermination, and Skepticism. Philosophy and Phenomenological Research, LXXI/2, 384-391.
- Chisholm, R. M. (1964). The Ethics of Requierement. American Philosophical Quarterly, 1 (2), 147-153.
- Christensen, D. (2009). Disagreement as Evidence: The Epistemology of Controversy. Philosophy Compass, 4/5, 756-767.
- Christensen, D. (2010). Higher-Order Evidence. Philosophy and Phenomenological Research, 81 (1), 185-215.
- Cohen, S. (1988). How to be a Fallibilist. Philosophical Perspectives, 2, 91-123.
- Descartes (2007). Meditasyonlar (çev. İ. Birkan). Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
- Dougherty, T. (2011). Fallibilism. The Routledge Companion to Epistemology (ed. Sven Bernecker and Duncan Pritchard, ss.131-143). New York: Routledge.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Contemporary Philosophy
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
September 30, 2026
Submission Date
November 21, 2025
Acceptance Date
September 29, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 25 Number: 2
APA
Elmacı, N. E. (2026). Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(2), 44-72. https://doi.org/10.20981/kaygi.1827980
AMA
1.Elmacı NE. Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. 2026;25(2):44-72. doi:10.20981/kaygi.1827980
Chicago
Elmacı, Nusret Erdi. 2026. “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler Ve Epistemik Sarsıcılar”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 (2): 44-72. https://doi.org/10.20981/kaygi.1827980.
EndNote
Elmacı NE (September 1, 2026) Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 2 44–72.
IEEE
[1]N. E. Elmacı, “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar”, Kaygı, vol. 25, no. 2, pp. 44–72, Sept. 2026, doi: 10.20981/kaygi.1827980.
ISNAD
Elmacı, Nusret Erdi. “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler Ve Epistemik Sarsıcılar”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25/2 (September 1, 2026): 44-72. https://doi.org/10.20981/kaygi.1827980.
JAMA
1.Elmacı NE. Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. 2026;25:44–72.
MLA
Elmacı, Nusret Erdi. “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler Ve Epistemik Sarsıcılar”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, vol. 25, no. 2, Sept. 2026, pp. 44-72, doi:10.20981/kaygi.1827980.
Vancouver
1.Nusret Erdi Elmacı. Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. 2026 Sep. 1;25(2):44-72. doi:10.20981/kaygi.1827980