TR
EN
Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar
Öz
Yanılabilircilik Hume sonrası epistemoloji çalışmalarının etkisiyle çağdaş epistemolojinin yaygın eğilimi olmuştur. Yanılabilirciliğe göre bilgi için gerekçelendirme ve doğruluk arasında zorunlu bir bağlantı gerekli değildir. Bir p inancı hakkında yanılma ihtimali olsa da özne p’yi bilebilir. Dolayısıyla inançların gerekçelendirme ya da bilgi gibi epistemik statüleri yeni sebepler veya bazı doğru önermeler karşısında sarsılabilir. Bu durum aynı zamanda yanılabilircilik için problem teşkil eder. Örneğin Gettier probleminin ortaya çıkması da söz konusu anlayışın sonucudur. Bu nedenle, Gettier problemini çözmeye yönelik girişimler bir enformasyonun ya da bizden bağımsız olan doğruların hangi durumlarda saf dışı edilebileceği veya ilgisiz olacağını belirleyecek şekilde bilginin tanımını revize etmeye odaklanmaktadır. Sarsılabilirilik ve kesin sebepler teorileri bu konuda öne çıkan önemli yaklaşımlardan ikisidir. Bu çalışmada, bahsi geçen iki teorinin problemi çözmek için ileri sürdüğü görüşlerin yanılabilircilikle uyumlu olmadığı iddia edilmektedir. Çünkü iki teori de gerekçelendirme ve doğruluk arasında daha güçlü bir bağlantı önerirler ve bu önerinin kabul edilmesi bilginin yanılmayı engelleyen koşullara sahip olmasını savunmaya yol açar. Buna karşın, yanılabilirci bilgi anlayışını koruyan ama ilgili problemleri de çözebilen bir teori geliştirmek mümkündür. Bunun imkanı gerekçelendirme ve doğruluk arasındaki bağın şans eseri olmamasını dikkate alırken şansı bağlamcı bir yaklaşımla değerlendirmektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bergmann, M. (2006). Justification withouth Awareness. New York: Oxford University Press.
- Brueckner, A. (2005). Fallibilism, Underdetermination, and Skepticism. Philosophy and Phenomenological Research, LXXI/2, 384-391.
- Chisholm, R. M. (1964). The Ethics of Requierement. American Philosophical Quarterly, 1 (2), 147-153.
- Christensen, D. (2009). Disagreement as Evidence: The Epistemology of Controversy. Philosophy Compass, 4/5, 756-767.
- Christensen, D. (2010). Higher-Order Evidence. Philosophy and Phenomenological Research, 81 (1), 185-215.
- Cohen, S. (1988). How to be a Fallibilist. Philosophical Perspectives, 2, 91-123.
- Descartes (2007). Meditasyonlar (çev. İ. Birkan). Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
- Dougherty, T. (2011). Fallibilism. The Routledge Companion to Epistemology (ed. Sven Bernecker and Duncan Pritchard, ss.131-143). New York: Routledge.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çağdaş Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
21 Kasım 2025
Kabul Tarihi
29 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 2
APA
Elmacı, N. E. (2026). Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(2), 44-72. https://doi.org/10.20981/kaygi.1827980
AMA
1.Elmacı NE. Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. 2026;25(2):44-72. doi:10.20981/kaygi.1827980
Chicago
Elmacı, Nusret Erdi. 2026. “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 (2): 44-72. https://doi.org/10.20981/kaygi.1827980.
EndNote
Elmacı NE (01 Eylül 2026) Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 2 44–72.
IEEE
[1]N. E. Elmacı, “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar”, Kaygı, c. 25, sy 2, ss. 44–72, Eyl. 2026, doi: 10.20981/kaygi.1827980.
ISNAD
Elmacı, Nusret Erdi. “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25/2 (01 Eylül 2026): 44-72. https://doi.org/10.20981/kaygi.1827980.
JAMA
1.Elmacı NE. Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. 2026;25:44–72.
MLA
Elmacı, Nusret Erdi. “Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 25, sy 2, Eylül 2026, ss. 44-72, doi:10.20981/kaygi.1827980.
Vancouver
1.Nusret Erdi Elmacı. Yanılabilircilik, Kesin Sebepler ve Epistemik Sarsıcılar. Kaygı. 01 Eylül 2026;25(2):44-72. doi:10.20981/kaygi.1827980