Research Article

Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere

Volume: 25 Number: 2 September 30, 2026
EN TR

Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere

Abstract

Bu makale, Heidegger felsefesinde varlık ve dil düşüncelerinin iç içe geçmiş seyrini incelemekte ve bu ilişkinin çağdaş felsefede “ontolojiden felsefi bir gramere” uzanan hattın başlangıcında durduğunu iddia etmektedir. Bu iddia temelinde öncelikle Heidegger’in düşünce hattı takip edilerek gramerin, dilin dışsal bir formu olmaktan çıkarak dünyanın yapılandırılmış bütünlüğünü ve anlamın ortaya çıkış koşullarını yöneten temel bir felsefi kategori olarak taşıdığı potansiyel görünür kılınmaya çalışılacaktır. Bu izlencede ilk olarak Heidegger’in erken dönem eseri olan Varlık ve Zaman’da varlığın anlamı soruşturulurken Dasein’ın varoluşsal yapılarından biri olarak “Söylem”in (Logos/Rede) aracılığında dilin kurucu rolünün temellendirildiği ve söylemin, anlaşılırlığın eklemlenmesi olarak dünyanın anlamlı bütünlüğünü mümkün kıldığı gösterilecektir. Ardından Heidegger’in geç dönemini temsil eden “Kehre” (Dönüş) ile birlikte dilin, Dasein’ın bir özelliği olmaktan çıkarak bizzat Varlığın kendini açığa vurduğu alan haline geldiği gösterilecektir. Ayrıca buradaki ontolojik derinleşmenin, anlamın kuruluş koşullarını dilin yapısal işleyişine devrettiği savunulacaktır. Sonuç kısmında çalışmanın temel iddiası olan Heidegger’in bir ontolog olmanın yanı sıra, dilin yapısal kaderini değiştiren bir düşünür olduğu yönündeki düşünce, oldukça genel bir çerçevede Gadamer ve Derrida özelindeki hermeneutik ve yapısökümcü gramer soruşturmaları bağlamında değerlendirilerek görünür kılınacaktır.

Keywords

Supporting Institution

yok

Project Number

yok

Ethical Statement

gerekli değil

Thanks

yok

References

  1. Altuğ, T. (2001). Dile Gelen Felsefe. İstanbul: Cogito.
  2. Bolt, B. (2020). Yeni Bir Bakışla Heidegger (M. Özbank, Çev.). İstanbul: Kolektif Kitap.
  3. Cevizci, A. (2000). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma.
  4. Chrétien, J.-L. (2004). The Call and the Response (A. Davenport, Trans.). New York: Fordham University Press.
  5. Derrida, J. (1982). Margins of Philosophy (A. Bass, Trans.). Chicago: University of Chicago Press.
  6. Esenyel, A. (2019). Martin Heidegger. İçinde A. K. Çüçen (Ed.), Felsefe Tarihi III, XX. Yüzyıl Filozofları (2. Basım, ss. 365-381). Bursa: Sentez Yayıncılık.
  7. Gadamer, H.-G. (2004). Truth and Method (J. Weinsheimer & D. G. Marshall, Trans., 2nd ed.). London: Continuum.
  8. Givón, T. (2018). On Understanding Grammar. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Systematic Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

April 1, 2026

Acceptance Date

August 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 25 Number: 2

APA
Türkmen Birlik, P. (2026). Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(2), 129-158. https://doi.org/10.20981/kaygi.1920933
AMA
1.Türkmen Birlik P. Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere. Kaygı. 2026;25(2):129-158. doi:10.20981/kaygi.1920933
Chicago
Türkmen Birlik, Pınar. 2026. “Heidegger’de Varlık Felsefesi Ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 (2): 129-58. https://doi.org/10.20981/kaygi.1920933.
EndNote
Türkmen Birlik P (September 1, 2026) Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 2 129–158.
IEEE
[1]P. Türkmen Birlik, “Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere”, Kaygı, vol. 25, no. 2, pp. 129–158, Sept. 2026, doi: 10.20981/kaygi.1920933.
ISNAD
Türkmen Birlik, Pınar. “Heidegger’de Varlık Felsefesi Ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25/2 (September 1, 2026): 129-158. https://doi.org/10.20981/kaygi.1920933.
JAMA
1.Türkmen Birlik P. Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere. Kaygı. 2026;25:129–158.
MLA
Türkmen Birlik, Pınar. “Heidegger’de Varlık Felsefesi Ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, vol. 25, no. 2, Sept. 2026, pp. 129-58, doi:10.20981/kaygi.1920933.
Vancouver
1.Pınar Türkmen Birlik. Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere. Kaygı. 2026 Sep. 1;25(2):129-58. doi:10.20981/kaygi.1920933

e-ISSN: 2645-8950