The Intertwined Nature of the Philosophy of Being and the Philosophy of Language in Heidegger: From Ontology to Philosophical Grammar

Öz

This article examines the intertwined development of the concepts of being and language in Heidegger’s philosophy and argues that this relationship marks the starting point of a trajectory in contemporary philosophy that extends from “ontology to philosophical grammar”. Based on this claim, by first following the line of Heidegger’s thought, the article aims to make visible the potential of grammar to become a fundamental philosophical category that governs the structured totality of the world and the conditions for the emergence of meaning, rather than being an external form of language. Within this framework, it will first be shown that in Heidegger’s early work Being and Time, while investigating the meaning of Being, the constitutive role of language is grounded through “Discourse” (Logos/Rede) as one of Dasein's existential structures, and that discourse, as the articulation of intelligibility, makes the meaningful totality of the world possible. Subsequently, it will be demonstrated that with the “Kehre” (Turn) representing Heidegger’s late period, language ceases to be a property of Dasein and instead becomes the very realm where Being itself comes to unconcealment. Furthermore, it will be argued that this ontological deepening transfers the conditions for the constitution of meaning to the structural operation of language. In the conclusion, the study’s main thesis—that Heidegger is not only an ontologist but also a thinker who altered the structural destiny of language—will be made visible by evaluating it, within a very general framework, in the context of hermeneutic and deconstructive investigations of grammar, specifically through Gadamer and Derrida.

Anahtar Kelimeler

• Heidegger
• Language
• Being
• Dasein
• Discourse (Logos/Rede)
• Kehre (Turn)
• Philosophical Grammar

Proje Numarası

yok

Heidegger’de Varlık Felsefesi ve Dil Felsefesinin İç İçeliği: Ontolojiden Felsefi Gramere

Öz

Bu makale, Heidegger felsefesinde varlık ve dil düşüncelerinin iç içe geçmiş seyrini incelemekte ve bu ilişkinin çağdaş felsefede “ontolojiden felsefi bir gramere” uzanan hattın başlangıcında durduğunu iddia etmektedir. Bu iddia temelinde öncelikle Heidegger’in düşünce hattı takip edilerek gramerin, dilin dışsal bir formu olmaktan çıkarak dünyanın yapılandırılmış bütünlüğünü ve anlamın ortaya çıkış koşullarını yöneten temel bir felsefi kategori olarak taşıdığı potansiyel görünür kılınmaya çalışılacaktır. Bu izlencede ilk olarak Heidegger’in erken dönem eseri olan Varlık ve Zaman’da varlığın anlamı soruşturulurken Dasein’ın varoluşsal yapılarından biri olarak “Söylem”in (Logos/Rede) aracılığında dilin kurucu rolünün temellendirildiği ve söylemin, anlaşılırlığın eklemlenmesi olarak dünyanın anlamlı bütünlüğünü mümkün kıldığı gösterilecektir. Ardından Heidegger’in geç dönemini temsil eden “Kehre” (Dönüş) ile birlikte dilin, Dasein’ın bir özelliği olmaktan çıkarak bizzat Varlığın kendini açığa vurduğu alan haline geldiği gösterilecektir. Ayrıca buradaki ontolojik derinleşmenin, anlamın kuruluş koşullarını dilin yapısal işleyişine devrettiği savunulacaktır. Sonuç kısmında çalışmanın temel iddiası olan Heidegger’in bir ontolog olmanın yanı sıra, dilin yapısal kaderini değiştiren bir düşünür olduğu yönündeki düşünce, oldukça genel bir çerçevede Gadamer ve Derrida özelindeki hermeneutik ve yapısökümcü gramer soruşturmaları bağlamında değerlendirilerek görünür kılınacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Heidegger
• Dil
• Varlık
• Dasein
• Söylem (Logos/Rede)
• Kehre (Dönüş)
• Felsefi Gramer

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

gerekli değil

Teşekkür

yok

Kaynakça

1. Altuğ, T. (2001). Dile Gelen Felsefe. İstanbul: Cogito.
2. Bolt, B. (2020). Yeni Bir Bakışla Heidegger (M. Özbank, Çev.). İstanbul: Kolektif Kitap.
3. Cevizci, A. (2000). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma.
4. Chrétien, J.-L. (2004). The Call and the Response (A. Davenport, Trans.). New York: Fordham University Press.
5. Derrida, J. (1982). Margins of Philosophy (A. Bass, Trans.). Chicago: University of Chicago Press.
6. Esenyel, A. (2019). Martin Heidegger. İçinde A. K. Çüçen (Ed.), Felsefe Tarihi III, XX. Yüzyıl Filozofları (2. Basım, ss. 365-381). Bursa: Sentez Yayıncılık.
7. Gadamer, H.-G. (2004). Truth and Method (J. Weinsheimer & D. G. Marshall, Trans., 2nd ed.). London: Continuum.
8. Givón, T. (2018). On Understanding Grammar. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.

9. Heidegger, M. (1975). Poetry, Language, Thought (A. Hofstadter, Trans.). New York: Harper-Row Publishers.
10. Heidegger, M. (1982). On the Way to Language (P. D. Hertz, Trans.). San Francisco: Harper & San Francisco Press.
11. Heidegger, M. (2016). Herder’in ‘Dilin Kökeni Hakkında’ İncelemesi Üzerine Dersler (G. Şar, Çev.). Kutadgubilig Felsefe-Bilim Araştırmaları Dergisi, (30), 73-82.
12. Heidegger, M. (2020a). Hümanizm Üzerine (Y. Örnek, Çev., 3. Basım). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
13. Heidegger, M. (2020b). Düşünmek Ne Demektir? İçinde A. Aydoğan (Der. ve Çev.), Düşüncenin Çağrısı (7. Basım, ss. 47-59). İstanbul: Say Yayınları.
14. Heidegger, M. (2021). Varlık ve Zaman (K. H. Ökten, Çev., 5. Basım). İstanbul: Alfa.
15. Inwood, M. (2014). Heidegger (N. Örge, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi.
16. Johnson, P. A. (2013). Heidegger Üzerine (A. Esenyel, Çev.). Bursa: Sentez Yayıncılık.
17. Marion, J.-L. (2002). Being Given: Toward a Phenomenology of Givenness (J. L. Kosky, Trans.). Stanford: Stanford University Press.
18. Michelfelder, D. P. & Palmer, R. E. (Ed.). (1989). Dialogue and Deconstruction: The Gadamer-Derrida Encounter. Albany: State University of New York Press.
19. Mickevičius, A. (2017). Why H. G. Gadamer’s “Philosophical Hermeneutics” Cannot Belong to the “Metaphysics of Presence”? Filosofija, Sociologija, 28(3), 182-193.
20. Ökten, K. (2017). Giriş’e Giriş: Varlık ve Zaman’ın ‘Giriş’ Kısmı Hakkında Notlar. Cogito Felsefe Dergisi, (64), 89-105.
21. Romano, C. (2009). Event and World (S. Mackinlay, Trans.). New York: Fordham University Press.
22. Romano, C. (2015). There Is: The Event and the Finitude of Appearing (M. B. Smith, Trans.). New York: Fordham University Press.
23. Sadler, N. (2025). Translating with Heidegger: Worldliness, disclosure and disruption. The Translator, 31(1), 33-48. DOI: https://doi.org/10.1080/13556509.2024.2425123
24. Schmidt, L. K. (2006). Hermeneutic controversies. İçinde L. K. Schmidt, Understanding Hermeneutics (ss. 155-178). London: Acumen Publishing.
25. Sims, J. (2008). Seeking a Mnemonic Turn: Interior Reflections in Gadamer’s Post-Platonic Thought. Human Affairs, 18(2), 225-242. DOI: https://doi.org/10.2478/v10023-008-0021-5
26. Taylor, C. (2005). Heidegger on Language. İçinde H. Dreyfus & M. A. Wrathall (Ed.), A Companion to Heidegger (ss. 433-455). Oxford: Blackwell Publishing.
27. Van Valin, R. D. (1993). A synopsis of Role and Reference Grammar. İçinde R. D. Van Valin (Ed.), Advances in Role and Reference Grammar (ss. 1-164). Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.