EN
TR
Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi
Abstract
Bu çalışma, Jean-Jacques Rousseau’nun siyaset felsefesi bağlamında geliştirdiği ahlaki özgürlük ve genel irade kavramlarının, Immanuel Kant’ın ahlak felsefesinde nasıl bir dönüşüme uğrayarak özerk irade ve kategorik buyruk kavramlarına temel oluşturduğunu incelemektedir. Rousseau’nun modern felsefedeki yeri genellikle siyaset teorisi ile sınırlandırılsa da Kant’ın onu “ahlak dünyasının Newton’u” olarak nitelemesi, bu etkilenimin boyutunu görmek bakımından önemlidir. Bu boyutu ortaya koymak üzere çalışma, Rousseau’nun “kendi koyduğumuz yasaya itaat etmek özgürlüktür” önermesinin Kant’ta iradenin özerkliği ilkesine nasıl dönüştüğüne odaklanmaktadır. Rousseau’da bireyi dürtülerinin kölesi olmaktan kurtaran ahlaki özgürlük fikri, Kant’ta insanın kendi belirlediği yasaya itaat etmesi gerektiği fikri ile sistematik bir yapıya kavuşmuştur. Ayrıca Rousseau’nun bireyler arasında eşitlik ve karşılıklı saygıya dayanan toplum ideali, Kant’ın insanı salt bir araç değil, kendinde bir amaç olarak gören ahlak anlayışına zemin hazırlamıştır. Yukarıda ele alınan dört kavram ışığında bu çalışma, Kant’ın pratik felsefesinin Rousseau’nun siyasal ve ahlaki düşüncelerinin sistematik bir yeniden yorumu olarak okunabileceğini savunmaktadır. Bu bağlamda Rousseau’nun genel irade anlayışından Kant’ın ahlaki yasa öğretisine uzanan güçlü bir kavramsal sürekliliğin bulunduğu ileri sürülmektedir.
Keywords
References
- Aydoğan, E. (2022). “Kant Etiğinin Newton’u Olarak Jean Jacques Rousseau.” Hitit İlahiyat Dergisi, 21(2), 975–1004. https://doi.org/10.14395/hid.1162172.
- Bahner, W. (1989). “Jean Jacques Rousseau’nun Toplumsal ve Siyasal Hedefi” (çev. O. Gülkaya). Felsefe Dergisi, 89(1), 80–99.
- Bakır, K. (2010). “Jean Jacques Rousseau’nun Natüralist Eğitim Anlayışı.” Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 103–122.
- Cassirer, E. (2007). Kant’ın Yaşamı ve Öğretisi (çev. D. Özlem). İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
- Cassirer, E. (2017). Rousseau, Kant, Goethe (çev. M. Tüzel). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Cevizci, A. (2010). Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Yayınları.
- Darwall, S. (2023). Modern Moral Philosophy: From Grotius to Kant (1st ed.). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781139025065.
- Dent, N. J. H. (2000). Rousseau Sözlüğü (çev. B. Özkan, N. Ilgıcıoğlu, A. Çitil ve A. Kovanlıkaya). İstanbul: Sarmal Yayıncılık.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Ethics, 18th Century Philosophy
Journal Section
Research Article
Publication Date
September 30, 2026
Submission Date
April 4, 2026
Acceptance Date
July 13, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 25 Number: 2
APA
Taştan, Ü., & Evren, M. (2026). Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(2), 508-530. https://doi.org/10.20981/kaygi.1923031
AMA
1.Taştan Ü, Evren M. Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi. Kaygı. 2026;25(2):508-530. doi:10.20981/kaygi.1923031
Chicago
Taştan, Ümit, and Mehmet Evren. 2026. “Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 (2): 508-30. https://doi.org/10.20981/kaygi.1923031.
EndNote
Taştan Ü, Evren M (September 1, 2026) Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25 2 508–530.
IEEE
[1]Ü. Taştan and M. Evren, “Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi”, Kaygı, vol. 25, no. 2, pp. 508–530, Sept. 2026, doi: 10.20981/kaygi.1923031.
ISNAD
Taştan, Ümit - Evren, Mehmet. “Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 25/2 (September 1, 2026): 508-530. https://doi.org/10.20981/kaygi.1923031.
JAMA
1.Taştan Ü, Evren M. Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi. Kaygı. 2026;25:508–530.
MLA
Taştan, Ümit, and Mehmet Evren. “Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, vol. 25, no. 2, Sept. 2026, pp. 508-30, doi:10.20981/kaygi.1923031.
Vancouver
1.Ümit Taştan, Mehmet Evren. Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi. Kaygı. 2026 Sep. 1;25(2):508-30. doi:10.20981/kaygi.1923031