From General Will to Categorical Imperative: Rousseau’s Transformative Impact on Kant's Moral Philosophy

Öz

This study examines how the concepts of moral freedom and the general will developed by Jean Jacques Rousseau within the context of his political philosophy underwent a transformation in Immanuel Kant’s moral philosophy, forming the basis of the concepts of autonomy of the will and the categorical imperative. Although Rousseau’s place in modern philosophy is often confined to political theory, Kant’s characterization of him as the “Newton of the moral world” reveals the depth of this influence. In order to bring this dimension to light, the study focuses on how Rousseau’s proposition that “obedience to a law one has prescribed to oneself is freedom” transforms in Kant into the principle of autonomy of the will. In Rousseau, the idea of moral freedom, which liberates the individual from being a slave to impulses, acquires a systematic structure in Kant through the requirement that the human being obey the law he gives to himself. Furthermore, Rousseau’s ideal of a society grounded in equality and mutual respect among individuals provides the foundation for Kant’s ethical conception of humanity as an end in itself rather than merely a means. In light of the four concepts discussed above, this study argues that Kant’s practical philosophy can be interpreted as a systematic reinterpretation of Rousseau’s political and moral thought. In this context, it is suggested that there exists a strong conceptual continuity extending from Rousseau’s conception of the general will to Kant’s doctrine of the moral law.

Anahtar Kelimeler

• Rousseau
• Kant
• General Will
• Moral Autonomy
• Categorical Imperative

Genel İradeden Kategorik Buyruğa: Kant’ın Ahlak Felsefesinde Rousseau’nun Dönüştürücü Etkisi

Öz

Bu çalışma, Jean-Jacques Rousseau’nun siyaset felsefesi bağlamında geliştirdiği ahlaki özgürlük ve genel irade kavramlarının, Immanuel Kant’ın ahlak felsefesinde nasıl bir dönüşüme uğrayarak özerk irade ve kategorik buyruk kavramlarına temel oluşturduğunu incelemektedir. Rousseau’nun modern felsefedeki yeri genellikle siyaset teorisi ile sınırlandırılsa da Kant’ın onu “ahlak dünyasının Newton’u” olarak nitelemesi, bu etkilenimin boyutunu görmek bakımından önemlidir. Bu boyutu ortaya koymak üzere çalışma, Rousseau’nun “kendi koyduğumuz yasaya itaat etmek özgürlüktür” önermesinin Kant’ta iradenin özerkliği ilkesine nasıl dönüştüğüne odaklanmaktadır. Rousseau’da bireyi dürtülerinin kölesi olmaktan kurtaran ahlaki özgürlük fikri, Kant’ta insanın kendi belirlediği yasaya itaat etmesi gerektiği fikri ile sistematik bir yapıya kavuşmuştur. Ayrıca Rousseau’nun bireyler arasında eşitlik ve karşılıklı saygıya dayanan toplum ideali, Kant’ın insanı salt bir araç değil, kendinde bir amaç olarak gören ahlak anlayışına zemin hazırlamıştır. Yukarıda ele alınan dört kavram ışığında bu çalışma, Kant’ın pratik felsefesinin Rousseau’nun siyasal ve ahlaki düşüncelerinin sistematik bir yeniden yorumu olarak okunabileceğini savunmaktadır. Bu bağlamda Rousseau’nun genel irade anlayışından Kant’ın ahlaki yasa öğretisine uzanan güçlü bir kavramsal sürekliliğin bulunduğu ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Rousseau
• Kant
• Genel İrade
• Ahlaki Özerklik
• Kategorik Buyruk

Kaynakça

1. Aydoğan, E. (2022). “Kant Etiğinin Newton’u Olarak Jean Jacques Rousseau.” Hitit İlahiyat Dergisi, 21(2), 975–1004. https://doi.org/10.14395/hid.1162172.
2. Bahner, W. (1989). “Jean Jacques Rousseau’nun Toplumsal ve Siyasal Hedefi” (çev. O. Gülkaya). Felsefe Dergisi, 89(1), 80–99.
3. Bakır, K. (2010). “Jean Jacques Rousseau’nun Natüralist Eğitim Anlayışı.” Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 103–122.
4. Cassirer, E. (2007). Kant’ın Yaşamı ve Öğretisi (çev. D. Özlem). İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
5. Cassirer, E. (2017). Rousseau, Kant, Goethe (çev. M. Tüzel). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
6. Cevizci, A. (2010). Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Yayınları.
7. Darwall, S. (2023). Modern Moral Philosophy: From Grotius to Kant (1st ed.). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781139025065.
8. Dent, N. J. H. (2000). Rousseau Sözlüğü (çev. B. Özkan, N. Ilgıcıoğlu, A. Çitil ve A. Kovanlıkaya). İstanbul: Sarmal Yayıncılık.

9. Heimsoeth, H. (2012). Kant’ın Felsefesi (çev. T. Mengüşoğlu). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
10. Kant, I. (2002a). Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi (çev. İ. Kuçuradi). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
11. Kant, I. (1982). Dünya Yurttaşlığı Amacına Yönelik Genel Bir Tarih Düşüncesi, (çev. U. Nutku), Yazko Felsefe Yazıları içinde, Sayı: 4, s. 117-129.
12. Kant, I. (2010). Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Tasarı (çev. C. Güzelçayır). Ankara: Fol Kitap.
13. Kant, I. (2002b). Pedagoji Üzerine. İstanbul: Yeni Zamanlar Yayınları.
14. Kant, I. (1917). Perpetual Peace: A Philosophical Essay (trans. M. Campbell Smith) (3rd ed.). London: George Allen and Unwin.
15. Kant, I. (1999). Pratik Aklın Eleştirisi (çev. İ. Kuçuradi, Ü. Gökberk ve F. Akatlı). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları.
16. Kant, I. (2017). Salt Aklın Sınırları Dâhilinde Din (çev. L. Çilingir ve A. Avcan). Ankara: Elis Yayınları.
17. MacIntyre, A. (2001). Homerik Çağdan Yirminci Yüzyıla: Ethik’in Kısa Tarihi (çev. H. Hünler ve S. Z. Hünler). İstanbul: Paradigma Yayınları.
18. McMahon, C. (2025). “Rousseau’s General Will and the Will of All: A Present-Day Perspective.” The Journal of Ethics, 29(3), 533–549. https://doi.org/10.1007/s10892-025-09517-9.
19. Neuhouser, F. (2014). Rousseau’s Critique of Inequality: Reconstructing the Second Discourse. Cambridge: Cambridge University Press.
20. Rousseau, J. J. (2011). Emile Ya Da Eğitim Üzerine (çev. Y. Avunç). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
21. Rousseau, J. J. (2016). İçimizde Gezinen Sessizlik: Aforizmalar (çev. R. E. Özcan). İstanbul: Zeplin Düşünce.
22. Rousseau, J. J. (2008). Siyasal Fragmanlar: Ekonomi Politik Üzerine Söylev (çev. İ. Yerguz). İstanbul: Say Yayınları.
23. Rousseau, J. J. (2017). Toplum Sözleşmesi (çev. A. Meral). İstanbul: Alfa Yayınları.
24. Rousseau, J. J. (1997). Julie or The New Heloise (P. Stewart & J. Vaché, Trans.). In The collected writings of Rousseau (Vol. 6). London: University Press of New England.
25. Tannenbaum, D. G. & Schultz, D. (2010). Siyasi Düşünce Tarihi: Filozoflar ve Fikirleri. Ankara: Adres Yayınları.
26. Velkley, R. (2012). “Transcending Nature, Unifying Reason: On Kant’s Debt to Rousseau.” In O. Sensen (Ed.), Kant on Moral Autonomy (pp. 89–106). Cambridge: Cambridge University Press.
27. Wokler, R. (2020). Rousseau (çev. E. Günok). Ankara: Dost Kitabevi.
28. Wood, A. (2024). Kant’ın Etik Düşüncesi (çev. S. Tilev ve U. Erdem). İstanbul: VakıfBank Kültür Yayınları.