Noam Chomsky’de Üretici Dilbilgisi: Derin Yapı ve Yüzey Yapı Ayrımı
Abstract
Temelleri Descartes felsefesine dayanan ve 17.yy.’da Port-Royal düşünürlerinin ilk varsayımlarını ortaya attığı dil kuramı, Noam Chomsky tarafından geliştirilerek formüle edilmiştir. Bu kurama göre, insanda dil yetisi doğuştan gelen ve diğer bilişsel yetilerden bağımsız bir yetidir. Bu yetiye bağlı olarak bir dil kullanımında, sınırlı sayıda sözcükle sınırsız sayıda cümlenin biçimini ve özgül anlamını olanaklı kılan kuralların oluşturduğu bir sistem söz konusudur. Chomsky’e göre bu “üretici dilbilgisi”dir. Bu kurama göre her cümlenin sesletime çıkmamış olsa bile anlamsal temelini oluşturan bir “derin yapı”sı, sözdizimsel ve sesçil biçimini oluşturan somut bir “yüzey yapı”sı vardır. İlkinin ikinciye dönüşümü, dönüşüm kuralları aracılığıyla gerçekleşir. Ancak derin yapılar, hiçbir zaman yüzey yapılara tamamıyla çıkmazlar.
Keywords
References
- ALTINÖRS, Atakan (2015) Platon’dan Chomsky’e Dil Felsefesi Tartışmaları, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
- CEVİZCİ, Ahmet (2012) Felsefe Sözlüğü, İstanbul: Say Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Fatih Müldür
MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Publication Date
October 30, 2016
Submission Date
January 19, 2017
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2016 Number: 27
Cited By
"Gülün Adı" Adlı Romanın Toplumsal Dil Bilimi Bağlamında İncelenmesi
SÖYLEM Filoloji Dergisi
https://doi.org/10.29110/soylemdergi.508538NECÂTÎ’NİN BİR GAZELİNİN GÖSTERGEBİLİMSEL İNCELENMESİ
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18069/firatsbed.917153The Relationship Between Metalinguistic Awareness & Linguistic Redundancy, Some Notes for Turkish Instructors
Sakarya University Journal of Education
https://doi.org/10.19126/suje.1170766