Kurucu Öğe Olarak Modern Özne Anlayışının Teşekkülü
Abstract
Tüm varlığı
kendisine ait bilgi nesnesi olarak gören ve anlam dünyasını bu varsayımdan
hareket ederek oluşturan özne yaklaşımının felsefi temeli modern düşünce ile
birlikte atılmıştır.Modern düşüncede özneyi tüm varlık koşullarından ayrı,
bağımsız fakat bu varlığı belirleyen olarak değerlendiren en önemli düşünür
Descartes’tır. Descartes’ın teorik zeminini oluşturduğu bu özne anlayışının
kendisinden sonraki etik, sanat, siyaset, din, ekonomi vb. yapılanmalarda da
etki ettiğini söyleyebiliriz. Bu yaklaşımın en önemli vasfı varlığı kendisi
için meydana gelmiş, nicelleştirilebilen ve el altında tutulabilen alan olarak
görmesidir. Bu bakış açısı tüm varlığı kategorilere indirgeyerek yorumlama
çabasını da beraberinde getirmektedir. Böylece varlığın zamana ve mekana bağlı
olan çok yönlü anlam yapısı kaybolmakta, soyut, kuru, mekanik bir anlam ortaya
çıkmaktadır. Bu çalışmada günümüzde halen etkisini devam ettiren ve oldukça
sorunlu bir bakış açısı geliştirdiğini düşündüğümüz Descartes’ın kurucu vasıflı
özne yaklaşımı ve bu yaklaşımın temel sorunları ele alınmıştır.
Keywords
References
- ALTUĞ, Taylan (2008). Dile Gelen Felsefe, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- BERNSTEIN, Richard J. (2009). Objektivizm ve Rölativizmin Ötesi, çev. Feridun Yılmaz, İstanbul: Paradigma Yayınları.
- BEYSSADE, Jean-Marie (1997). “Descartes: Felsefi Bir Devrim Mi?”, çev. Tülin Bumin, Cogito, Sayı:10, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- BOZKURT, Nejat (1997). “Descartes Gerçekten Modern Çağın Öncüsü müdür?”, Cogito, Sayı:10, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- COPLESTON(1994). A History of Philosophy, vol IV, From Descartes to Leibniz, New York: Image Books.
- ÇÜÇEN, A. Kadir (2003). Heidegger’de Varlık ve Zaman, Bursa: Asa Kitabevi.
- ÇÜÇEN, A. Kadir (2004). “Bilim ve Teknoloji: Husserl, Heidegger ve Gadamer”, Anlama ve Yorum Doğan Özlem Armağan Kitabı, İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
- DENKEL, Arda (2011). Bilginin Temelleri, İstanbul: Doruk Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Yakup Kahraman
*
0000-0003-0152-9136
Türkiye
Publication Date
October 30, 2018
Submission Date
October 25, 2018
Acceptance Date
August 21, 2018
Published in Issue
Year 2018 Number: 31
Cited By
Benlik Krizi Bağlamında Modernist Oyun Yazarı Masktan Ne Umdu
Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.32547/ataunigsed.767487Philosophical Foundations, Key Concepts, and Clinical Implications of Existential Psychotherapy
European Journal of Education and Counselling
https://doi.org/10.35365/ejec.26.1.04