Research Article

ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU

Number: 46 June 10, 2020
TR EN RU

ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU

Abstract

Amerika 20.yüzyıl dünya ekonomisi ve siyasetinde belirleyici dünya gücü olarak varlığını sürdürmüştür. 21. yüzyılda da liderlik statüsünü koruyup koruyamayacağı 1978 yılı sonrası reformlarla hızla gelişmekte olan, iktisadi askeri ve siyasi olarak oldukça ilerleme kaydeden ve gelişmeye devam edeceği beklenen Çin karşısında sorgulanmaya başlamıştır. Amerika yönetimi ve halkının mevcut gerçekler karşısında düşman algısı büyük derecede değişmeye, Çin tehdidi gittikçe İslam ve Rus tehdidinin yerini almaya başlamıştır. Amerikalılar günümüzde artık kendi güvenliğine ve dünyadaki liderlik statüsüne en büyük rakibin Çin olduğuna inanmaktadır. Amerika hükümeti Asya’ya yönelik stratejiler, politikalar geliştirerek uygulamaya başlamış ve dünya çapında işbirliği arama sürecine girmiştir. Çin bunu kendini çevrelemek olarak algılamakla kalmamış, aksine dünyanın süper gücü olma hayalini gerçekleştirmek için batı stratejisi başta olmak üzere Kuşak Yol gibi projeleri geliştirerek etki alanını genişletmeye başlamıştır. Orta Asya özel coğrafik konumuyla hem Amerika hem de Çin açısından gittikçe önem kazanarak, büyük güçlerin yeni bir rekabet alanı olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada nicel ve nitel verilere dayanarak Çin ile Amerika’da cereyan eden siyasi, ekonomik gelişmelerin dünya güç dengelerinin değişimine olan etkileri değerlendirilmiştir. İki devlet arasında ortaya çıkan ticaret savaşları ve onun nedenlerinin ele alınmasıyla beraber iki süper gücün küresel rekabetindeki Orta Asya’nın önemi incelenmiştir.

Keywords

References

  1. Antoine, B. (2015). Rebalancing China geopolitics, "One Belt, One Road": China,s Great Leap Outward. European Council on Foreign Relations, ( 2015): 6-8.
  2. Cronin, P. (2020). Make No Mistake, China Really Does Want to Dominate the Pacific. Erişim Tarihi: 08.03.2020, https://www.hudson.org/research/15792-make-no-mistake-china-really-does-want-to-dominate-the-pacific.
  3. Dünya Bankası. (2015). Total reserves (includes gold, current US$). Erişim Tarihi: 01.12.2019, http://data.worldbank.org/indicator/FI.RES.TOTL.CD , 2015.
  4. EAİ. (2015). China: İnInternational energy data and analysis, U.S.Energy Administration. Erişim Tarihi: 04.02.2020, https://www.eia.gov/beta/international/analysis_includes/countries_long/China/china.pdf May 14, 2015.
  5. Hubbard, G., and Navarro, P. (2011). Seeds of Destruction. Pearson Education.
  6. Kasim, M. (2019). Engagement to Rivalry: American Relations with China since the End of the Cold War. Journal of Social and Political Sciences, 2 (4): 906-916. DOI: 10.31014/aior.1991.02.04.129
  7. Li, J. (2014). The Silk Road Economic Belt, Eurasian Economic Union and Sino-Russian Cooperation. E Luo Si Xue Kan, 4(23): 7-18.
  8. Mansour, M. (2020). New US Strategy in Central Asia. Erişim Tarihi: 27.02.2020, http://www.khilafah.com/new-us-strategy-in-central-asia/.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 10, 2020

Submission Date

April 1, 2020

Acceptance Date

May 30, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 46

APA
Maımaıtıaılı, K. (2020). ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 46, 302-315. https://doi.org/10.17498/kdeniz.712693
AMA
1.Maımaıtıaılı K. ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2020;(46):302-315. doi:10.17498/kdeniz.712693
Chicago
Maımaıtıaılı, Kasimu. 2020. “ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, nos. 46: 302-15. https://doi.org/10.17498/kdeniz.712693.
EndNote
Maımaıtıaılı K (June 1, 2020) ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 46 302–315.
IEEE
[1]K. Maımaıtıaılı, “ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, no. 46, pp. 302–315, June 2020, doi: 10.17498/kdeniz.712693.
ISNAD
Maımaıtıaılı, Kasimu. “ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 46 (June 1, 2020): 302-315. https://doi.org/10.17498/kdeniz.712693.
JAMA
1.Maımaıtıaılı K. ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2020;:302–315.
MLA
Maımaıtıaılı, Kasimu. “ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, no. 46, June 2020, pp. 302-15, doi:10.17498/kdeniz.712693.
Vancouver
1.Kasimu Maımaıtıaılı. ÇİN VE AMERİKA REKABETİNDE ORTA ASYA’NIN KONUMU. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2020 Jun. 1;(46):302-15. doi:10.17498/kdeniz.712693

Cited By