Research Article

Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 24 Number: 2 August 31, 2023
TR EN

Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Bu çalışmanın amacı; tipik gelişim gösteren ve özel gereksinimli olan çocukların ev okuryazarlık ortamlarını değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir araç geliştirmektir. Ev Okuryazarlık Ortamları Değerlendirme Ölçeği (EVOD) geliştirme çalışmasında; araştırmanın birinci çalışma grubu 367 ana babadan, ikinci çalışma grubu ise 271 ana babadan oluşmaktadır. Geliştirilen ölçeğin kapsam geçerliğini belirlemek amacıyla uzman görüşleri alınmış, alınan görüşler doğrultusunda kapsam geçerlik oranları (KGO) ve kapsam geçerlik indeksi (KGİ) hesaplanmıştır. Elde edilen değerler EVOD’un kapsam geçerliğini doğrulamıştır. EVOD’un yapı geçerliğini belirlemek amacıyla birinci çalışma grubu olan 367 ana babadan elde edilen veriler ile Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Yapılan analizler sonrasında 27 madden ve beş boyuttan (okuma, sesbilgisi, harf, sözcük ve etkinlik ) oluşan bir yapıya ulaşılmıştır. AFA sonrası ulaşılan yapının farklı gruplarda doğrulanıp doğrulanmadığını belirlemek amacıyla ikinci çalışma grubunu oluşturan 271 ana babaya ölçek uygulanmış ve elde edilen verilerle Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. DFA sonuçlarına göre uyum indekslerinin iyi uyum gösterdiği görülmüştür. Faktörler arası korelasyon katsayıları hesaplanmış ve faktörlerin birbirleriyle olumlu ilişki içerisinde oldukları bulunmuştur. Ardından beş boyutun bir araya gelerek Ev Okuryazarlık Ortamlarını temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla ikinci düzey DFA uygulanmış ve uyum indekslerinin kabul edilebilir uyum gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Alpha katsayılarının alt boyutlarda 0.80- 0.87 arasında olduğu, toplam puan için ise 0.90 olduğu görülmüştür.

Keywords

References

  1. Al Otaiba, S., Lewis, S., Whalon, K., Dyrlund, A., & McKenzie, A. R. (2009). Home literacy environments of young children with Down syndrome: Findings from a web-based survey. Remedial and Special Education, 30(2), 96-107. https://doi.org/10.1177/0741932508315050
  2. Arciuli, J., Stevens, K., Trembath, D., & Simpson, I. C. (2013). The relationship between parent report of adaptive behavior and direct assessment of reading ability in children with autism spectrum disorder. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2013/12-0034)
  3. Bartlett, M. S. (1950). Tests of significance in factor analysis. British journal of psychology.
  4. Butz, A. M., Crocetti, M., Thompson, R. E., & Lipkin, P. H. (2009). Promoting reading in children: do reading practices differ in children with developmental problems?. Clinical pediatrics, 48(3), 275-283. https://doi.org/10.1177/0009922808327054
  5. Büyüköztürk, Ş., (2007). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı (7.Baskı). Ankara: PegemA Yayıncılık.
  6. Camarata, S., Werfel, K., Davis, T., Hornsby, B. W., & Bess, F. H. (2018). Language abilities, phonological awareness, reading skills, and subjective fatigue in school-age children with mild to moderate hearing loss. Exceptional Children, 84(4), 420-436. https://doi.org/10.1177/0014402918773316
  7. DeBaryshe, B. D. (1995) Maternal belief systems: linchpin in the home reading process, Journal of Applied Developmental Psychology, 16, 1–20. https://doi.org/10.1016/0193-3973(95)90013-6
  8. DeBaryshe, B. D., Binder, J. C. & Buell, M. J. (2000) Mothers’ implicit theories of early literacy instruction: implications for children’s reading and writing, Early Child Development and Care, 160, 119–131. https://doi.org/10.1080/0030443001600111

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 31, 2023

Submission Date

June 20, 2022

Acceptance Date

January 11, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 24 Number: 2

APA
Laçin, E., & Doğan Laçin, B. G. (2023). Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 912-956. https://doi.org/10.29299/kefad.1132482
AMA
1.Laçin E, Doğan Laçin BG. Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. KEFAD. 2023;24(2):912-956. doi:10.29299/kefad.1132482
Chicago
Laçin, Emre, and Betül Gökçen Doğan Laçin. 2023. “Özel Gereksinimli Ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 24 (2): 912-56. https://doi.org/10.29299/kefad.1132482.
EndNote
Laçin E, Doğan Laçin BG (August 1, 2023) Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 24 2 912–956.
IEEE
[1]E. Laçin and B. G. Doğan Laçin, “Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, KEFAD, vol. 24, no. 2, pp. 912–956, Aug. 2023, doi: 10.29299/kefad.1132482.
ISNAD
Laçin, Emre - Doğan Laçin, Betül Gökçen. “Özel Gereksinimli Ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 24/2 (August 1, 2023): 912-956. https://doi.org/10.29299/kefad.1132482.
JAMA
1.Laçin E, Doğan Laçin BG. Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. KEFAD. 2023;24:912–956.
MLA
Laçin, Emre, and Betül Gökçen Doğan Laçin. “Özel Gereksinimli Ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 24, no. 2, Aug. 2023, pp. 912-56, doi:10.29299/kefad.1132482.
Vancouver
1.Emre Laçin, Betül Gökçen Doğan Laçin. Özel Gereksinimli ve Tipik Gelişim Gösteren Okulöncesi Dönem Çocukların Ev Okuryazarlık Ortamlarının Değerlendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. KEFAD. 2023 Aug. 1;24(2):912-56. doi:10.29299/kefad.1132482