Research Article

Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 27 Number: 3 September 30, 2026
EN TR

Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma, öğretmenlerin çevrimiçi tetikte olma, sosyotelizm (phubbing) ve siberaylaklık davranışları arasındaki ilişkileri incelemekte ve bu davranışların demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktadır. İlişkisel tarama deseni kullanılarak yürütülen araştırmada, Türkiye’nin Elâzığ ilinde devlet okullarında görev yapan 257 ortaokul ve lise öğretmeninden veri toplanmıştır. Katılımcılar Çevrimiçi Tetikte Olma Ölçeği, Genel Sosyotelizm Ölçeği ve Derste Akıllı Telefonla Siberaylaklık Ölçeğini yanıtlamışlardır. Cinsiyet ve mesleki deneyime göre farklılıkları incelemek amacıyla Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis testleri kullanılmış; çalışma değişkenleri arasındaki ilişkileri belirlemek için ise Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, çevrimiçi tetikte olma, sosyotelizm ve siberaylaklık düzeylerinin cinsiyet ve mesleki deneyime göre anlamlı biçimde farklılaşmadığını göstermiştir. Buna karşılık, çevrimiçi tetikte olma ile sosyotelizm, çevrimiçi tetikte olma ile siberaylaklık ve sosyotelizm ile siberaylaklık arasında güçlü ve pozitif ilişkiler bulunmuştur. Elde edilen bulgular, çevrimiçi tetikte olmanın sosyotelizm gibi sosyal olarak gözlemlenebilir davranışlarla yakından ilişkili olduğunu, siberaylaklıkla olan ilişkisinin ise daha bağlama duyarlı ve öz düzenleme süreçleri tarafından şekillendiğine dair ipuçları sunmaktadır. Genel olarak çalışma, öğretmenlerin dijital davranışlarını anlamada çevrimiçi tetikte olmanın temel bir yapı olduğunu ortaya koymakta ve eğitim ortamlarında dikkat yönetimi ile dijital dengeyi teşvik etmenin önemini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Aagaard, J. (2020). Digital akrasia: a qualitative study of phubbing. Ai & Society, 35(1), 237-244.
  2. Akbulut, Y., Dönmez, O., & Dursun, Ö. Ö. (2017). Cyberloafing and social desirability bias among students and employees. Computers in Human Behavior, 72, 87-95. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.02.031
  3. Akbulut, Y., Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Şahin, Y. L. (2016). In search of a measure to investigate cyberloafing in educational settings. Computers in Human Behavior, 55, 616-625. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.10.015
  4. Akgün, F. (2019). Lise öğrencilerinin derslerdeki siberaylaklık davranışlarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 45(201), 175-191. https://doi.org/10.15390/EB.2019.8079
  5. Al-Saggaf, Y. (2022). Social norms. In The psychology of phubbing (pp. 79–89). Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-19-7045-0_8
  6. Al-Saggaf, Y., & MacCulloch, R. (2019). Phubbing and social relationships: Results from an Australian sample. Journal of Relationships Research, 10, e10. https://doi.org/10.1017/jrr.2019.9
  7. Al‐Saggaf, Y., & O'Donnell, S. B. (2019). Phubbing: Perceptions, reasons behind, predictors, and impacts. Human Behavior and Emerging Technologies, 1(2), 132-140. https://doi.org/10.1002/hbe2.130
  8. Andrade, C. (2021). The inconvenient truth about convenience and purposive samples. Indian Journal of Psychological Medicine, 43(1), 86–88. https://doi.org/10.1177/0253717620977000

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Instructional Technologies

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

April 28, 2026

Acceptance Date

August 1, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 3

APA
Yürük, S. E., Yılmaz Yürük, K., & Türel, Y. K. (2026). Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(3), 989-1022. https://doi.org/10.29299/kefad.1939668
AMA
1.Yürük SE, Yılmaz Yürük K, Türel YK. Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KEFAD. 2026;27(3):989-1022. doi:10.29299/kefad.1939668
Chicago
Yürük, Süleyman Eren, Kübra Yılmaz Yürük, and Yalın Kılıç Türel. 2026. “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm Ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 (3): 989-1022. https://doi.org/10.29299/kefad.1939668.
EndNote
Yürük SE, Yılmaz Yürük K, Türel YK (September 1, 2026) Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 3 989–1022.
IEEE
[1]S. E. Yürük, K. Yılmaz Yürük, and Y. K. Türel, “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, KEFAD, vol. 27, no. 3, pp. 989–1022, Sept. 2026, doi: 10.29299/kefad.1939668.
ISNAD
Yürük, Süleyman Eren - Yılmaz Yürük, Kübra - Türel, Yalın Kılıç. “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm Ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27/3 (September 1, 2026): 989-1022. https://doi.org/10.29299/kefad.1939668.
JAMA
1.Yürük SE, Yılmaz Yürük K, Türel YK. Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KEFAD. 2026;27:989–1022.
MLA
Yürük, Süleyman Eren, et al. “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm Ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 3, Sept. 2026, pp. 989-1022, doi:10.29299/kefad.1939668.
Vancouver
1.Süleyman Eren Yürük, Kübra Yılmaz Yürük, Yalın Kılıç Türel. Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KEFAD. 2026 Sep. 1;27(3):989-1022. doi:10.29299/kefad.1939668