Araştırma Makalesi

Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 27 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, öğretmenlerin çevrimiçi tetikte olma, sosyotelizm (phubbing) ve siberaylaklık davranışları arasındaki ilişkileri incelemekte ve bu davranışların demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktadır. İlişkisel tarama deseni kullanılarak yürütülen araştırmada, Türkiye’nin Elâzığ ilinde devlet okullarında görev yapan 257 ortaokul ve lise öğretmeninden veri toplanmıştır. Katılımcılar Çevrimiçi Tetikte Olma Ölçeği, Genel Sosyotelizm Ölçeği ve Derste Akıllı Telefonla Siberaylaklık Ölçeğini yanıtlamışlardır. Cinsiyet ve mesleki deneyime göre farklılıkları incelemek amacıyla Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis testleri kullanılmış; çalışma değişkenleri arasındaki ilişkileri belirlemek için ise Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, çevrimiçi tetikte olma, sosyotelizm ve siberaylaklık düzeylerinin cinsiyet ve mesleki deneyime göre anlamlı biçimde farklılaşmadığını göstermiştir. Buna karşılık, çevrimiçi tetikte olma ile sosyotelizm, çevrimiçi tetikte olma ile siberaylaklık ve sosyotelizm ile siberaylaklık arasında güçlü ve pozitif ilişkiler bulunmuştur. Elde edilen bulgular, çevrimiçi tetikte olmanın sosyotelizm gibi sosyal olarak gözlemlenebilir davranışlarla yakından ilişkili olduğunu, siberaylaklıkla olan ilişkisinin ise daha bağlama duyarlı ve öz düzenleme süreçleri tarafından şekillendiğine dair ipuçları sunmaktadır. Genel olarak çalışma, öğretmenlerin dijital davranışlarını anlamada çevrimiçi tetikte olmanın temel bir yapı olduğunu ortaya koymakta ve eğitim ortamlarında dikkat yönetimi ile dijital dengeyi teşvik etmenin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aagaard, J. (2020). Digital akrasia: a qualitative study of phubbing. Ai & Society, 35(1), 237-244.
  2. Akbulut, Y., Dönmez, O., & Dursun, Ö. Ö. (2017). Cyberloafing and social desirability bias among students and employees. Computers in Human Behavior, 72, 87-95. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.02.031
  3. Akbulut, Y., Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Şahin, Y. L. (2016). In search of a measure to investigate cyberloafing in educational settings. Computers in Human Behavior, 55, 616-625. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.10.015
  4. Akgün, F. (2019). Lise öğrencilerinin derslerdeki siberaylaklık davranışlarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 45(201), 175-191. https://doi.org/10.15390/EB.2019.8079
  5. Al-Saggaf, Y. (2022). Social norms. In The psychology of phubbing (pp. 79–89). Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-19-7045-0_8
  6. Al-Saggaf, Y., & MacCulloch, R. (2019). Phubbing and social relationships: Results from an Australian sample. Journal of Relationships Research, 10, e10. https://doi.org/10.1017/jrr.2019.9
  7. Al‐Saggaf, Y., & O'Donnell, S. B. (2019). Phubbing: Perceptions, reasons behind, predictors, and impacts. Human Behavior and Emerging Technologies, 1(2), 132-140. https://doi.org/10.1002/hbe2.130
  8. Andrade, C. (2021). The inconvenient truth about convenience and purposive samples. Indian Journal of Psychological Medicine, 43(1), 86–88. https://doi.org/10.1177/0253717620977000

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğretim Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2026

Kabul Tarihi

1 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yürük, S. E., Yılmaz Yürük, K., & Türel, Y. K. (2026). Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(3), 989-1022. https://doi.org/10.29299/kefad.1939668
AMA
1.Yürük SE, Yılmaz Yürük K, Türel YK. Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KEFAD. 2026;27(3):989-1022. doi:10.29299/kefad.1939668
Chicago
Yürük, Süleyman Eren, Kübra Yılmaz Yürük, ve Yalın Kılıç Türel. 2026. “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 (3): 989-1022. https://doi.org/10.29299/kefad.1939668.
EndNote
Yürük SE, Yılmaz Yürük K, Türel YK (01 Eylül 2026) Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 3 989–1022.
IEEE
[1]S. E. Yürük, K. Yılmaz Yürük, ve Y. K. Türel, “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, KEFAD, c. 27, sy 3, ss. 989–1022, Eyl. 2026, doi: 10.29299/kefad.1939668.
ISNAD
Yürük, Süleyman Eren - Yılmaz Yürük, Kübra - Türel, Yalın Kılıç. “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27/3 (01 Eylül 2026): 989-1022. https://doi.org/10.29299/kefad.1939668.
JAMA
1.Yürük SE, Yılmaz Yürük K, Türel YK. Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KEFAD. 2026;27:989–1022.
MLA
Yürük, Süleyman Eren, vd. “Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 3, Eylül 2026, ss. 989-1022, doi:10.29299/kefad.1939668.
Vancouver
1.Süleyman Eren Yürük, Kübra Yılmaz Yürük, Yalın Kılıç Türel. Öğretmenlerin Çevrim İçi Tetikte Olma, Sosyotelizm ve Siberaylaklık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KEFAD. 01 Eylül 2026;27(3):989-1022. doi:10.29299/kefad.1939668

2562219122   19121           19118       19119       19120     19124DRJI_Logo.jpg