ÖĞRETMENLERİN ÇOK KÜLTÜRLÜ YETERLİK ALGILARININ İNCELENMESİ
Abstract
Bu araştırmanın temel amacı çeşitli değişkenlere göre öğretmenlerin çok kültürlü yeterlik algılarının belirlenmesidir. Bu amaç dahilinde öğretmenlerin cinsiyet, yaşamının büyük bir bölümün geçirdiği yerleşim yeri, kıdem, okul türü ve demokratik tutum bağımsız değişkenlerine göre çok kültürlü yeterlik algıları incelenmiştir. Çalışmaya, 2012-2013 öğretim yılında İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan Bahçelievler, Bakırköy ve Bağcılar ilçelerindeki resmi ilkokul, ortaokul, genel lise ve mesleki-teknik lisede görev yapan 413 öğretmen katılmıştır. Veriler Başbay ve Kağnıcı (2011) tarafından öğretim elemanlarına yönelik geliştirilen “Çok kültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği” ve Gözütok (1995) tarafından geliştirilen “Demokratik Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Araştırma bulgularına dayalı olarak, öğretmenlerin çok kültürlü yeterliklerini ve bu yeterliği oluşturan farkındalık, bilgi ve beceri boyutlarında kendilerini “yüksek düzeyde yeterli” algıladıkları bulunmuştur. Öğretmenlerin algılarının yaşamlarının büyük bir bölümünü geçirdikleri yerleşim yeri, kıdem ve okul türü değişkenlerine göre farklılaştığı fakat cinsiyete göre değişim göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin çok kültürlü yeterlik algıları ile demokratik tutumları arasında ise pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır.
Keywords
Çok kültürlü eğitim, öğretmen yeterlikleri, çok kültürlü öğretmen yeterlikleri, demokratik tutum
References
- Almog, O. (2005). Teachers’ democratic and efficacy beliefs and styles of coping with be- havioral problems of pupils with special needs. ISEC (2005). Retrievedfromhttp://www. isec2005.org.uk/isec/abstracts/papers_a/almog_o.shtml
- APA (2002). Guidelines on multicultural education, training, research, practice, and organi- zational change for psychologists. Retrieved from http://www.apa.org/pi/oema/resources/ policy/multiculturalguidelines.aspx
- Avşaroğlu, S., Deniz, M. E. ve Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 115-129.
- Balı, Ş. A. (2001). Çokkültürlülük ve sosyal adalet, öteki ile barış içinde yaşamak. Konya: Çizgi.
- Banks, J. A. (1998). Curriculum transformation. in James A. Banks (Ed.), An introduction to multicultural education,2, 21-34.
- Banks, J. A. (1994). Transforming the mainstream curriculum. Educational Leadership, 5 1 (8), 4-8.
- Banks, J., Banks, C., Cortés, C. E., Hahn, L. C., Merrifield, M. M., Moodley, A. K., Murphy- Shigemitsu, S., Osler, A., Park, C. &Parker, C. W. (2005). Democracy and diversity: Prin- ciples and concepts for educating citizens in a global age. Seattle: University of Washington.
- Başbay, A. ve Bektaş, Y. (2009). Çokkültürlülük bağlamında öğretim ortamı ve öğretmen yeterlikleri. Eğitim ve Bilim, 34, 30-43.
- Başbay, A. ve Kağnıcı, Y. (2011). Çokkültürlü yeterlik algıları ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim ve Bilim, 36, 199-212.
- Barry, N. H. & Lechner J. V. (1995). Pre-service teachers’ attitudes about and awareness of multi- cultural teaching and learning. Teaching and Teacher Education, 11(2), 149-161.